آشنایی با شهرستان کلاله «بخش اول» شهرستان کلاله یکی از شهرستانهای جدید و مهم استان گلستان است، که از شمال به جمهوری ترکمنستان، از جنوب به شهرستان مینودشت (بخش گالیکش)، از شرق به استان خراسان و از غرب به شهرستان گنبد محدود می‌شود. شهرستان کلاله در خاور استان گلستان واقع شده است و دارای دو بخش مراوه تپه و مرکزی است. آداب و آیین‌های ترکمنی و جلوه‌‌های اجتماعی زندگی ترکمنان در این خطه از زیباترین و مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری این شهرستان به شمار می‌آیند. موقعیت شهرستان کلاله در پهنه جغرافیایی استان گلستان از سه جهت اهمیت فراوان دارد، واقع شدن در مسیر ارتباطی گلستان – خراسان و ارتباط با جمهوری ترکمنستان که سبب رفت و آمد‌های بسیار و ارتباطات گسترده شده که می‌تواند در توسعه و عمران این ناحیه نقش بسزایی داشته باشد. افزون بر آن بخشی از طبیعت زیبای پارک ملی گلستان و سرچشمه رودخانه زاو که از سرچشمه‌های پر آب گرگانرود است، در این منطقه واقع گردیده است. کلاله خاستگاه تمدن‌های متعددی بوده که در تاریخ پیدا شده اند و درست به همین دلیل است که در این شهر حدود ۱۴۲ اثر شامل دیوار دفاعی، غار، تپه، محوطه، قبرستان‌های قدیمی، بناهای تاریخی و… شناسایی شده و به ثبت رسیده است. تقسیمات کشوری شهرستان کلاله شامل دو بخش مرکزی و مراوه تپه و ۶ دهستان و ۱۳۷ روستا و ۱۱۲ آبادی می‌باشد. بخش مرکزی با محوریت شهر کلاله از چهار دهستان زاو کوه (با ۴/۶۵۹ کیلومتر مربع وسعت و ۴۱ روستا و آبادی) ، آق سو (۸/۱۶۳ کیلومتر مربع وسعت و ۱۴ روستا و آبادی)، تمران (۳/۹۰۶ کیلومتر مربع وسعت و ۲۹ روستا و آبادی)، کنگور (با ۸/۱۳۰ کیلومتر مربع وسعت و ۵۲ روستا و آبادی) و بخش مراوه تپه با محوریت شهر کلاله از ۲ دهستان گلیداغ (با ۴/۵۶۱ کیلومتر وسعت و ۲۹ روستا و آبادی) و مراوه تپه با ۸/ ۲۴۹ کیلومتر مربع وسعت و ۸۴ روستا و آبادی) تشکیل شده است. این شهرستان دارای ۱۵۵۸۸۶ نفر جمعیت است، و ترکیب جمعیتی آن بسیار متنوع می‌باشد. بیشترین جمعیت این شهرستان را ترکمن تشکیل داده است. اقوام شهرستان کلاله در این شهرستان علاوه بر عشایر کوچنده اکراد شمال خراسان هم سکونت دارند که ترکیب جمعیتی آن را اقوام فارس، ترکمن، کاشمری، خراسانی،سیستانی، بلوچ تشکیل می‌دهند. ترکیب قومیتی حدوداً %61 ترکمن، %31 درصد سیستانی و %8 از اقوام دیگر ازجمله ترک، کرد و فارس که شامل آذری ها، شاهرودی ها، کاشمری ها، خراسانی ها و سبزه واری ها و غیره است. در واقع شهرستان کلکسیونی از اقوام مختلف ایرانی است معمولاً جمعیتهای نامتجانس دردسرآفرین هستند لیکن در شهرستان کلاله به برکت فهم بالای اقوام و آخوندهای منطقه، مردم با اتحاد و انسجام و برادری خاص و احترام متقابل در کنار هم زندگی می کنند و قومیتهای مختلف ضمن همدلی و همکاری با نظام ارزشی امنیت پایدار منطقه را در سایه همین تفاهم و همدلی می دانند و کاملاً اعتقاد دارند که باید قدر این امنیت را بدانیم و نودوستی خودمان را حفظ کنیم. موقعیت اقتصادی عمده فعالیت مردم این شهرستان کشاورزی و دامداری می‌باشد، که محصولات عمده آن گندم، جو، پنبه و دانه‌های روغنی است. بخش مراوه تپه به سبب برخورداری از مراتع مرغوب یکی از مهمترین مناطق پرورش دام به شمار می‌آید. قالی و قالیچه بافی با نقش و نگارهای سنتی ترکمن، سوزن دوزی بلوچ، پشم بافی، حصیر بافی، و نمد بافی از مهمترین صنایع دستی و هنر‌های سنتی این شهرستان است. از مراکز مهم صنعتی و اقتصادی می‌توان به انبار مکانیزه ۲۰ هزار تنی گندم و فرودگاه کلاله نام برد. ناهمواریهای شهرستان کلاله این شهرستان از دو قسمت کوهستانی و جلگه ای تشکیل شده است. الف) جلگه ای در اراضی جلگه ای با وسعت کم و تنها در مرکز و غرب قرار دارند و ۵/۳ % مساحت این شهرستان را تشکیل می‌دهند. این زمینها بسیار حاصلخیز هستند. ب) کوهستانی نواحی جنوبی این شهرستان دنباله رشته کوههای البرز شرقی است. در نواحی شرقی مناطق کوهستانی آن از طریق ارتفاعات جنگل گلستان به ارتفاعات بجنورد متصل می‌گردد. و به طرف شمال به کوهپایه‌های کم ارتفع منتهی می‌شود. رشته کوه البرز در بخش جنوبی این شهرستان مستقر می‌باشد، که هر چقدر از طرف جنوب به شمال پیش رویم از ارتفاع آن کاسته می‌گردد. مرتفع‌ترین نقطه این شهرستان کوه بیگلوه با ۱۹۱۶ متر و کم ارتفاع‌ترین آن، بخش شمالی شهرستان کلاله که با ۶۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.