پوشش گیاهی استان گلستان
پوشش گیاهى استان گلستان با توجه به مساعد بودن آب و هوا و حاصل خیز بودن خاک استان بسیار متنوع است. انواع درختان جنگلى و گیاهان بوتهاى و درختچه ها و گیاهان علوفهاى و دارویى در تمام سطح استان وجود دارد.
(پارک جنگلی ناهار خوران)
با توجه به موقعیت جغرافیایی و شرایط آب و هوایی و جنس خاک ها این استان از پوشش گیاهی متنوعی از قبیل جنگل انبوه، چمنزار و استپ برخوردار است. مجاورت با دریای خزر و رشته کوههای البرز سبب شده که به تبعیت از آب و هوا در دامنه شمالی البرز از خط ساحلی دریای خزر تا قلل مرتفع متناسب با افزایش ارتفاع پوشش گیاهی متنوعی به صورت نوارهای مشخص به وجود آید. ارتفاعات بیش از 1500 متر کمتر از 1500 متر تا کوهپایه ها پوشیده از جنگل های انبوه پهن برگ است. از کوهپایه ها به طرف جلگه هم محصولات زراعتی پوشش گیاهی منطقه را تشکیل می دهد. از حدود شمال گرگانرود تا مرز ترکمنستان نیز بیشتر از گیاهان مراتع استپی پوشیده شده است. در ناحیه جنوبی جنگل های سوزنی برگ ارس و سرخدار بر زیبایی های منطقه افزوده است.
جنگل ها جنگلهاى استان گلستان از شرق شهرستان بهشهر شروع شده و به شكل نوار نسبتا باریكى تا پارك ملى گلستان در محل تنگراه و گلی داغ ادامه مىیابد.
این جنگل ها از گلوگاه در غرب تا گلی داغ در شرق استان گلستان به طول تقریبی 260 کیلومتر امتداد دارد. 60 درصد از این جنگل ها تولیدی و 40 درصد آن نیز مخروبه و مورد حفاظت است. مساحت این جنگلها حدود ۴۳۰ هزار هكتار است كه طولى حدود ۲۸۰ كیلومتر دارند و در غرب استان حدود ۱۰ كیلومتر و در شرق ۶ كیلومتر عرض دارد.
حدود ۱۸۰ هزار هكتار آن جنگلهاى تجارتى تحت طرحهاى جنگلدارى، حدود ۲۰۰ هزار هكتار خارج از طرح، حدود ۱۲۰ هزار هكتار حفاظتى، حدود ۶۰ هزار هكتار مخروبه و بقیه در دست اجرا است.
پوشش گیاهی جنگلها شامل بلوط، بلند مازو، ممرز، انجیلی، پلت، شیردار، کرکو، آزاد، اوری، توسکای قشلاقی، کلهو، انجیر، توت، ملچ، داغداغان، ازگیل و ولیک، زالزالک، سیاه تلو، گوجه وحشی، شیرخشت، گردو، تمشک، انار وحشی، گلابی وحشی، زرشک، تاغ، گز، پرند، کاروانکش، گون، چوبک، درمنه، خارشتر و ارس است.
مراتع: مساحت مراتع استان 1126000 هکتار برآورد شده که شامل ییلاقی در جنوب. جنگل های شمالی و مراتع قشلاقی در دشت گرگان و مراتع در بند است. این مراتع از نظر کیفیت به شرح زیر درجه بندی شده اند:
١. مراتع خوب که در حدود 222000 هکتار بوده و به طور عمده ییلاقی ست و تولید سالیانه آن در هکتار به 350 کیلوگرم می رسد.
٢. مراتع متوسط که در حدود 245000 هکتار برآورد شده و بیشتر در مناطق قشلاقی واقع است و تولید سالیانه آن در هکتار به 200 کیلوگرم می رسد
٣. مناطق فقیر تا خیلی فقیر که در حدود 659000 هکتار از مجموع مراتع استان را تشکیل داده و بیشتر در مناطق قشلاقی واقع است و تولید سالیانه آن در هکتار بالغ بر 50 تا 100 کیلوگرم می شود.
مراتع استان را مىتوان به سه گروه عمده مراتع ییلاقى، میان بند و قشلاقى تقسیم نمود.
ـ مراتع ییلاقى:
مراتع ییلاقی در فرادست جنگل های سوزنی برگ و در دامنه کوهستانها گسترش دارند و در فصل تابستان مورد بهره برداری دامداران استان قرار می گیرند. این مراتع جزو مراتع مرغوب کشور محسوب می شوند و از وسعت زیادی برخوردارند. مساحت این مراتع در استان حدود ۲۵۰ هزار هكتار است.
ـ مراتع قشلاقى:
مراتع قشلاقی استان گلستان از پوشش استپی در جلگه گرگان و تپه ماهورهای شمال شرق آن بین گرگان رود و مرز ایران و ترکمنستان و در شرق دریای خزر تشکیل یافته است. عمده مراتع قشلاقى استان در مناطق دشتى و در شمال استان تا نوار مرزى ادامه دارد. مساحت این نوع مراتع حدود ۷۹۶ هزار هكتار است كه مدت ۹ ماه از سال مورد استفاده قرار مىگیرد.
این مراتع در گذشته یکی از کانون های مهم دامداری کشور بوده است و علاوه بر تامین علوفه دامهای منطقه، اکراد خراسان، بجنورد، و قوچان نیز برای تغذیه دامهای خود از آنها استفاده می کردند. اما چرای مفرط و به زیر کشت بردن مراتع، از ظرفیت این مراتع به طور چشمگیری کاسته است.
ـ مراتع میان بند:
مساحت این مراتع حدود ۸۰ هزار هكتار مىباشد. مراتع میان بند شامل مراتعی است كه در زمان كوچ دامداران و عشایر از ییلاق به قشلاق و بالعكس مورد استفاده قرار میگیرند. بهرهبرداران از این مراتع را قومیتهای مختلف از جمله كرد و عشایر شمال خراسان، تركمن، شاهرودی، بومی و … تشكیل میدهند.
از میان سایر گیاهان و علوفه روئیده در مراتع این منطقه مىتوان از: انواع گرامینه، لگومینوزها (شبدرو...)، توت فرنگى، بنفشه، سیكلامن، افورب، متامتى، شفاقل، بومادران، گل گاوزبان و چند نوع گیاه داروئى، انواع سرخسهاى دماسبى، ثعلب، گلپر، گیاهان انگل و نیمهانگل مثل داردوست و دارواش، بوتههاى تمشك، آش انگور، خاس و كوله خاس نام برد.


