چشمههای استان کهگیلویه و بویراحمد
استان کهگیلویه و بویر احمد به وجود مناطق بلند و ارتفاعات متعدد از میزان بارندگی خوبی برخوردار است و این بارندگی ها باعث ایجاد رودخانه های متعدد شده است. ارتفاعات دنا به عنوان ذخایر منابع آب استان بوده و دره های متعدد و دامنه های آن پر از چشمه های کوچک و بزرگ است.
در این استان تعداد ١٦٠ چشمه وجود دارند. چشمهها و مراکز آبدرمانی استان عبارتند از: چشمه خارلکون (خاکلدون) در ١٥ کیلومتری یاسوج، چشمه بابا احمد در امامزاده بابا احمد بخش بهمئی، چشمه اوسل در بخش بهمئی و ۵ کیلومتری روستای شهر آسیاب، چشمه بابکان در یاسوج ، چشمه تنگ سولک در تنگ سولک، چشمه تولیان در روستای تولیان حومه دهدشت، چشمه چوزک در سرفاریاب دهدشت، چشمه دوگنبدان در یک کیلومتری دوگنبدان، چشمه رئیسی (چشمه فارتک) در تنگ تاریک سادات طیبی، چشمه آبگرم روستای کارند در یاسوج و چشمه زیرمورد در روستای راک دهدشت. در ادامه به شرح تعدادی از آنها میپردازیم.
چشمه میشی: این چشمه یکی از چشمههای پرآب و مشهور استان است که در فاصله ٥ کیلومتری شهر سیسخت (مرکز شهرستان دنا) و در امتداد جاده سیسخت به گردنه بیژن و پادنا قرار دارد و از این لحاظ موقعیت ارتباطی خوبی دارا میباشد. این چشمه با دبی تقریبی ٥/٢ کیلومتر مکعب در ثانیه علاوه بر تأمین آب مصرفی کشاورزی و شرب شهر سیسخت، به دلیل دائمی بودن یکی از بهترین تفرجگاههای نمونه استان کهگیلویه و بویراحمد میباشد که سالانه گردشگران فراوانی از داخل و خارج استان به این منطقه مراجعه مینمایند. این منطقه در مسیر عبور بهمنهای زمستانی قرار دارد و به همین دلیل امکان درختکاری در محدوده چشمه وجود ندارد.
چشمه قلات: این چشمه با آبدهی بسیار کم در جنوب کوه خامین در حوالی روستای گناوه در شهرستان گچساران واقع شده است و با توجه به گرمسیری بودن پوشیده از جنگلهای بلوط میباشد. این منطقه در فصل بهار تفرجگاه مناسبی برای ساکنین این شهرستان است.
هفت چشمه: در دهستان مارگون محلی به نام هفت چشمه وجود دارد که از آب آن آبشارهای زیبا و دیدنی به وجود آمده است. این چشمه که تقریباً در مرکز این دهستان واقع شده است موقعیت مناسبی برای ایجاد تفرجگاه دارد. این چشمه در روزهای تعطیل و به ویژه تابستان، پذیرای تعداد زیادی از اهالی شهرستانهای یاسوج، لنده، میمند، سیسخت و مسافرانی از استانهای فارس، اصفهان و چهارمحال و بختیاری است.
چشمه خارکلون (خاک لدون): این چشمه در ١٥ کیلومتری یاسوج واقع شده و دارای محوطهای پوشیده از درختان بلوط میباشد. مکان چشمه برای احداث کمپینگ، اردوگاه و تأسیسات تفریحی بسیار مناسب میباشد.
چشمه آب گرمو: این چشمه که در نزدیکی امامزاده بیبی حکیمه گچساران واقع شده است، فضایی مناسب برای راهاندازی تأسیسات و حمامهای بهداشتی جهت آب درمانی میباشد ولی تاکنون از امکانات موجود در این محل استفاده قابل توجهی به عمل نیامده است.
چشمه بلقیس چرام: باغ "چشمه بلقیس" در استان کهگیلویه و بویراحمد، در دشتی هموار معروف به شهرک "قلعه کره شهبازی" از توابع شهرستان چرام و در ٩ کیلومتری شرق شهر چرام و یک کیلومتری روستای شهرک در میان تپه ماهورها و کوهها واقع شده است. این باغ که به وسیله «مسعود خان باشتی» ساخته شده مکان مناسبی برای ایجاد تاسیسات پذیرایی توریستی است. این باغ از شمال به جاده "چرام گچساران"، از جنوب به اراضی کشاورزی، از غرب به باغ جهاد کشاورزی (باغ عمران) و از شرق به اراضی کشاورزی و کوههای همجوار محدود میشود. چندین نهر فصلی و دایمی در این دشت جریان دارد و محصولات غلات چون گندم، جو و برنج در این منطقه کشت میشود.
این بنا به گفته اهل منطقه توسط زنی به نام بلقیس حدود اواخر دوره ساسانی و اوایل دوره اسلامی احداث شد. در سال ١٣٢٧ مردم محل در اطراف آن به احداث چند باغ کوچک اقدام کردند و در سال ١٣٣٨ شخصی به نام اسکندر خان چرامی آن را خریداری شد و به گسترش آن اقدام کرد.
درباره چشمه بلقیس چرام گفته شده که مسعود خان باشتی از هر درختی که در هر منطقه ای از جهان وجود داشت، نمونه ای را در این باغ کاشته است. زمین حاصلخیز و بکر چرام نشان داده که استعداد پرورش هر نوع گل و گیاهی را در بطن خود دارد به طوری که بیننده شیفته گوناگونی و تنوع گیاهی این باغ می شود. این باغ در دهانه کوه شمالی واقع شده و آب چشمه به این باغ می ریزد، آب چشمه های دیگر در جویبارهای مشبکی با اصول معماری جالب توجهی تراس بندی شده و به استخر زیبایی سرازیر می شوند.
