آشنایی با شهرستان صحنه؛ کرمانشاه (بخش اول)
شهرستان زیبای صحنه در ۵۵ کیلومتری شرق کرمانشاه دومین شهر ورودی استان کرمانشاه و همچنین یکی از مناطق خوش آب و هوای استان می باشد.
شهرستان صحنه بین دو اثر تاریخی مهم استان یعنی معبد آناهیتا در کنگاور و کتیبه بیستون در شهر بیستون واقع شده و در حاشیه وسیعترین جلگه حاصلخیز غرب کشور جای دارد که از عهد باستان منزلگاهی از جاده ابریشم و ارتباط اکباتان به بین النهرین بوده است و آگاهان به این نکته اتفاق نظر دارند که قدمت شهر از جهت تکوینی به دوره قبل از اسلام بر می گردد. در این مقاله شما را با این شهرستان زیبا آشنا خواهیم کرد. معرفی این شهرستان در قالب دو بخش تهیه شده است. در این بخش با ویژگی های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی این شهرستان آشنا خواهید شد.
موقعیت جغرافیایی
این شهرستان در شرق استان قرار گرفته، از شمال به شهرستان سنقر و كلیایی، از جنوب به شهرستان هرسین و استان لرستان، از شرق به شهرستان كنگاور و از غرب به شهرستانهای كامیاران وكرمانشاه محدود شده است.
این شهرستان سرسبز درمسیر جاده همدان – کرمانشاه واقع شده و دارای دو بخش به نامهای مرکزی و دینور است. جمعیت صحنه ۸۵۰۰۰ نفر و وسعت آن ۱۳۵۰ کیلومترمربع میباشد.
وضعیت اقلیمی شهرستان صحنه
شهرستان صحنه دارای آب و هوای معتدل کوهستانی و ییلاقی است و براساس تقسیم بندی اقلیمی کوپن دارای اقلیم استپی نیمه خشک و استپی گرم میباشد. بطوریکه با تقسیم استان به منطقه سردسیر و گرمسیر، شهرستان صحنه جزء مناطق سرد سیر استان محسوب میشود.
تقسیمات کشوری شهرستان صحنه
بر اساس آخرین تقسیمات کشوری این شهرستان دارای ۲ بخش ۲ مرکز شهری، ۷ دهستان و ۱۸۵ روستا است.
بخشها شامل: بخش مرکزی و بخش دینور
مراکز شهری شامل: صحنه و میانراهان
دهستانها شامل: دهستان مرکزی صحنه، گاماسیاب، هجر، خدابنده لو، دینور، کندوله، حر
پیشینه تاریخی صحنه
از لحاظ پیشینه تاریخی آنچه که وجود شهر را به هزارههای گذشته میرساند، دو گوردخمه است که در قسمت شمال شهر در صخرههای سراب دربند قرار دارند که طبق مطالعات باستان شناسی و آنچه که از شواهد مکتوب تاریخی بر میآید سابقه این شهر به قرون اولیه اسلام بر میگردد، دینور در قرن چهارم هجری پایتخت مستقل حسنویه بوده که تا حمله تیمور شهری آباد بوده که در اثر حمله تیمور به ویرانی گرائیده و بعد از آن محل تمرکز تمدن منطقه به سلطان آباد چمچمال منتقل گردیده که در دوران پادشاهی اولجاتیو در اوایل قرن هفتم در نزدیکی بیستون بنا گردیده است. در دینور آثار و بقایای شهر مشهود و در این دیارمشاهیر، ادبا و دانشمندان زیادی همچون ابن قتیبه دینوری، ملا پریشان دینوری و … میزیسته اند. انگیزه شکل گیری شهر صحنه را میتوان آب و هوای خوب، اراضی حاصلخیز و دسترسی آسان به آب دانست، اگر چه قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم و ارتباط اکباتان و بین النهرین نیز از اهمیت فراوانی برخوردار بوده است و از اینرو میتوان درکل شهر صحنه را در گذشته دارای کاربردی کاروانسرایی دانست.
از لحاظ وجه تسمیه، صحنه را در متون تاریخی بصورت سحنه نیز آورده اند و طبق یک روایت محلی صحنه در ابتداء «سانه» بوده است و اینرو واژه صحنه تغییر شکل یافته سانه میباشد. یاقوت در معجم البدان خود که به سال ۶۳۲ هجری قمری نوشته در ذیل کلمه سحنه آورده است:
صحنه عبارت از رنگ چهره و لطافت است، به روایتی دیگر صحنه از کلمه اوستایی سئنه به معنی شاهین (پرنده شکاری) گرفته شده است و چون این پرنده همواره برفراز دشت صحنه در حین پرواز مشاهده میشده این منطقه را صحنه نامیده اند.
شهرستان صحنه از نظر فرهنگی هم جاذبههای بسیار دارد، مردم این منطقه از اقوام کرد و لک هستند که به زبان کردی و لکی سخن میگویند. در بخش صنایع دستی غالب تولیدات آنها انواع گلیم، فرش، آلات موسیقی، گیوه و جاجیم میباشد.
مردم شهرستان صحنه، مردمی فرهنگ دوست و اهل ادب و هنر هستند. مردمی مستعد، صدیق، ولایتمدار و وفادار به نظام مقدس جمهوری اسلامی میباشند، دلیر مردان و شیر زنان شهرستان در تمامی صحنهها و عرصهها نظیر هشت سال دفاع مقدس، راهپیماییها، انتخاباتها ، مراسمات و مناسبتهای ملی و مذهبی حضوری فعال و چشمگیر داشته که تقدیم شهیدان سرافراز، صدها جانباز، آزاده و وجود تعداد زیادی رزمنده بسیجی تنها گوشه هایی از دفتر سراسر افتخار مردم شهرستان محسوب میشود.
اکثر ساکنین این شهر پیرو آئین اهلحق هستند و به زبانهای فارسی، کردی کرمانشاهی و لکی تکلم میکنند. دین مردم اسلام (عمدتاً شیعه)، اهل حق، و اقلیت معدودی یهودی و بهایی است.
روستائیان و ترکیب شغل مردم شهرستان به تفکیک شهر و روستا
روستاهای تابعه شهرستان دارای زمینهای کشاورزی مرغوب و منابع خدادادی بسیار مناسب بودهو به همین دلیل اکثریت روستاهای تابعه شهرستان به ترتیب به شغل کشاورزی، باغداری و دامداری مشغول میباشند. بنابراین ترکیب اشتغال در سطح روستاهای تابعه به ترتیب اولویت کشاورزی، باغداری و دامداری و در سطح شهر به ترتیب اولویت خدماتی، کشاورزی، باغداری و صنعت میباشد.
موسیقی همچون چشمههای زلال شهر در روح و روان مردم صحنه جاریست و در این میان تنبور ساز قدیمی و باستانی سهم بیشتری دارد.
فرهنگ و هنر
شهرستان صحنه فاقد سالن سینما میباشد، اما بمنظور اجرای برنامههای هنری شهرستان دارای ۵ سالن آمفی تئاتر و ۵ واحد کتابخانه عمومی میباشد.
محصولات کشاورزی
محصولات عمده زراعی شهرستان به ترتیب عبارتند از:
گندم، جو، چغندرقند، علوفه دامی. محصولات باغی نیز انگور، میوههای هسته دار نظیر گیلاس، زردآلو، هلو و … میباشند.


