چارچوب رابطه جنسی وقتی بیماری در می زند رابطه جنسی بخشی جدانشدنی از زندگی مشترک است، اما گاهی رابطه زناشویی امکان پذیر نیست و یا برای یکی از زوجین لذت بخش نیست به طور مثال زمان بیماری ... تخصصی؛ بخش خانواده ایرانی تبیان زمانی که یکی از زوجین از بیماری خاصی رنج می برد، دقیقا همان زمانی است که اگر درخواست رابطه جنسی داشته باشید، محبت رنگ می بازد، درست در همان زمان های خاص، که همسرتان از دردی رنج می برد با درخواست های شما، می فهمد چقدر برای او ارزش قائل هستید و دردی را که می کشد، درک می کنید. وقتی زندگی مشترک تشکیل می شود و پای یک امضا وفادارانه وسط می آید، دقیقا می خواهی در روزهای سخت زندگی تکیه گاهی داشته باشی. حال که یکی از زوجین به دلیل ابتلا به بیماری در برطرف کردن رابطه جنسی ناتوان است چه طور او را درک کنیم و کنارش باشیم و بی وفایی هایمان زخم روی دردش نباشد. حال دو بیماری که ممکن است یکی از زوجین را درگیر آن باشند را مطرح می کنیم و می گوییم با ابتلا به این بیماری ها چه مشکلاتی خواهند داشت اما قبل از آن ببینیم رابطه جنسی طبیعی چیست؟ رابطه جنسی طبیعی چیست؟ دكتر محمدرضا صفری‌نژاد می گوید: «یک سیکل یا چرخه جنسی در از 4 مرحله تشکیل می‌شود و باید هر دو زوج در یک رابطه زناشویی طبیعی ارگاسم را تجربه کنند. درحالی كه بسیاری از مردان نمی‌دانند در یک رابطه زناشویی طبیعی خانم‌ها نیز باید به ارضای جنسی برسند. بسیاری از خانم‌ها هم در طول زندگی ارگاسم را تجربه نمی‌کنند و تعداد قابل‌توجهی از آنها نیز در رسیدن به ارگاسم مشکل دارند و دیر به ارگاسم می‌رسند.» حال به بررسی مشکلات و عملکرد جنسی در زمان بیماریهای مختلف می پردازیم. پرستاری با روی گشاده و همراه با مهربانی را واسطه آگاهی‌بخشی به همسرتان كنید. این پرستاری بی‌منت و ترحم می‌تواند همسرتان را از آسیب‌های اجتماعی دور نگه‌دارد بیماری دیابت دکتر فیروزه فیض، متخصص غدد و متابولیسم و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، می گوید: شایع ترین اختلال مردان دیابتی اختلال نعوظ است و این امر کیفیت زندگی زوجین را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اختلال نعوظ در دیابتی‌های بالای 18 سال، به 35 درصد می‌رسد و با بالا رفتن سن این شیوع افزایش قابل توجهی پیدا می‌کند. تحقیقات نشان داده است، بیشتر از 50 درصد مردان دیابتی، اختلال نعوظ آلت پیدا می‌کنند که شیوع آن در دیابت نوع دو بیشتر از دیابت نوع یک است. همچنین دیده شده است مردان دیابتی ده سال زودتر به ناتوانی جنسی مبتلا می‌شوند. دیابت با میزان بالاتر بر تعداد اسپرم و کیفیت آن اثر می‌گذارد، بنابراین می‌تواند یکی از دلایل ناباروری در مردان باشد. مشکلات جنسی زنان دیابتی در بسیاری از مقالات به نقش دیابت بر عملکرد جنسی مردان پرداخته شده است اما دیابت بر مشکلات جنسی زنان هم تاثیر می گذارد. ناتوانی در رسیدن به اوج لذت جنسی، خشک بودن ناحیه واژن قبل و در طول مقاربت و در نتیجه آن درد در آن ناحیه ، ناتوانی در شل شدن عضلات واژن برای دخول، عدم پاسخ جنسی به تحریک شدن، نرسیدن به اوج لذت جنسی(ارگاسم) نشانه های مشکلات جنسی زنان دیابتی است. خانم های مبتلا به دیابت بیشتر در معرض عفونت های ادراری و واژن هستند. خانم هایی که قند خون کنترل نشده دارند بیشتر به عفونت های قارچی مبتلا می شوند. این عفونت ها مشکلاتی در ناحیه واژن ایجاد کرده و در نتیجه فرد در طول رابطه جنسی احساس درد و ناراحتی دارد. در این نوع عفونت ها سوزش و درد ادامه دار است و واژن قادر به تولید مایع لغزنده نخواهد بود. سرطان آمارها نشان می دهد که مردان بیش از زنان به سرطان مبتلا می شوند و این آمار در بین آقایان 30 تا 35 درصد است در صورتی که زنان حدود 20تا 25 درصد این رقم را نشان می دهند و این بیماری علاوه بر کمیت، بر کیفیت زندگی و جایگاه خانوادگی و اجتماعی فرد نیز تاثیر می‌گذارد. – از آنجا که بسیاری از خانم‌ها به دنبال درمان جراحی یا شیمی‌درمانی یا درمان‌های هورمونی دچار یائسگی پیش از موعد می‌شوند، کمبود هورمون‌هایی مثل استروژن و تستوسترون می‌تواند باعث علایمی مانند گرگرفتگی، خشکی واژن یا کاهش میل جنسی شود. – احساس تهوع و همچنین خستگی از عوارض شایع درمان‌هاست که می‌تواند بر عملکرد جنسی افراد تاثیر منفی بگذارد. البته همانطور که تاکید شد حفظ روابط عاطفی و حتی فیزیکی لازم است و این اصلا به معنی داشتن رابطه به شکل نزدیکی جنسی نیست. – تغییرات آناتومیک مثلا به دنبال جراحی پستان یا ریزش مو و… می‌تواند با آسیب به تصویر بدنی فرد از خود از اعتمادبه‌نفس او بکاهد. به ویژه اگر توجه داشته باشیم عضوی مثل پستان به نوعی با هویت و احساس زنانگی فرد در ارتباط است. – با شیمی‌درمانی به علت تضعیف سیستم ایمنی ممکن است فرد مستعد ابتلا به عفونت‌های دستگاه تناسلی یا عود بیماری‌هایی مثل هرپس تناسلی (تبخال تناسلی) باشد. خانم هایی که قند خون کنترل نشده دارند بیشتر به عفونت های قارچی مبتلا می شوند. این عفونت ها مشکلاتی در ناحیه واژن ایجاد کرده و در نتیجه فرد در طول رابطه جنسی احساس درد و ناراحتی دارد راهکار – در خصوص خشکی واژن که در این دو بیماری عنوان شد، توجه به لزوم تحریک مناسب و کافی جنسی و همچنین استفاده از ژل‌های موجود در داروخانه‌ها قابل‌حل است. – علائم ناشی از یائسگی زودرس هم باید کنترل شود. مثلا اگر فرد دچار گرگرفتگی می‌شود می‌تواند موضوع را با پزشک مطرح کند. داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین (SSRIs) می‌توانند در کنترل این مشکل کمک‌کننده باشند. – بیماران باید هم از لحاظ احساسی و هم از نظر ظاهری با تغییرات آناتومیک ناشی از سرطان سازگار شوند؛ مثلا در دوران شیمی‌درمانی توصیه می‌شود خانم‌ها با استفاده از موی مصنوعی، هم در محیط خانواده و هم در تعامل با دیگر نزدیکان خود، هرچه سریع‌تر به یک زندگی عادی بازگردند. – اگر بیمار درد دارد تیم پزشکی باید حتما در این خصوص حساس باشد. دردهای ناحیه تناسلی یا هنگام نزدیکی با اتخاذ موقعیت‌های فیزیکی مناسب برای انجام نزدیکی و تمرکز بر لذت جنسی قابل تخفیف هستند. توصیه های ضروری همسران آگاه و هوشیار از شرایط سخت بیماری به‌درستی استفاده می‌كنند و آن را به فرصتی برای محبت بیشتر و هرچه‌بهتر كردن رابطه عاطفی تبدیل می‌كنند. - در دوران بیماری یكی از همسران، اگرچه نظم معمول زندگی به‌هم می‌ریزد و وظایف یك همسر بیشتر می‌شود اما فرصت خوبی برای اثبات عملی محبت پرستار است. این دوران سهم خوبی در تحكیم زندگی همسران می‌تواند داشته باشد و فضای انس بین آنها را دوباره ایجاد می‌كند. در این مواقع اصلا رختخوابتان را از هم جدا نكنید. - پرستاری با روی گشاده و همراه با مهربانی را واسطه آگاهی‌بخشی به همسرتان كنید. این پرستاری بی‌منت و ترحم می‌تواند همسرتان را از آسیب‌های اجتماعی دور نگه‌دارد. با وجود خستگی اما حواس تان به سلامتی خودتان و ظاهرتان هم باشد. - درمان بیماری خرج دارد و اگر در این شرایط كار و درآمد بیمار هم تعطیل شود كه اوضاع وخیم‌تر هم می‌شود. هم‌اكنون وقت آن است به او نشان بدهید كه اگر به‌خاطر بیماری وظایفش زمین مانده باشد مثلا مشكل مالی ایجاد شده باشد باز هم شما فكری خواهید كرد و به موقع دكتر و دارو را تأمین می‌كنید. – حفظ ارتباط کلامی و عاطفی با همسر، در کنار آمدن بیماران با تغییرات به‌وجود آمده اهمیت خاصی دارد. حال وقت آن است که دوطرف به وضوح در مورد خواست‌های خود با یکدیگر تعامل داشته باشند چون به هر حال برخی تغییرات به‌وجود آمده است. منابع: همشهری سلامانه، نبض ما، وبلاگ سلامت جنسی و باروری