آیا به پاداش کارمندان خمس تعلق می گیرد؟
سئوال: اگر كسی مقداری پول برای آینده پس انداز كند تا سرمایه كار او شود آیا خمس دارد؟
جواب: بلی ـ بنا به نظر مشهور فقها به وجه مذكور خمس تعلق میگیرد. (ر.ک استفتائات امام(ره) ج1، ص350، س18 و س21 ـ و توضیح المسائل مراجع، ج1، ص92 استفتائات مقام معظم رهبری).
سئوال: پولی را كه دولت به عنوان پاداش به كارمندان میدهد بر آن خمس تعلق میگیرد؟
جواب: بنابر فتوای برخی مراجع جزء درآمد سال وصول است كه اگر تا آخر سال صرف در مخارج زندگی بشود خمس ندارد و هر چه از آن باقی بماند پرداخت خمس آن لازم است و بنابر نظر امام (ره) و مقام معظم رهبری خمس ندارد. (ر.ک استفتائات امام (ره) ج1، ص409، س191 ـ توضیح المسائل مراجع، ج2، ص70، س869).
سئوال: فردی كه حقوقش زیر خط فقر است آیا دادن خمس بر او واجب است؟ اگر عمداً خمس ندهد چه حكمی دارد؟
جواب: خمس به كسی واجب میگردد كه پس انداز داشته باشد و درآمدش از مخارجش بیشتر باشد و اگر كسی پس اندازی نداشته باشد پرداخت خمس بر او واجب نیست. (ترجمه اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری، چاپ وزیری، س969).
سئوال: آیا به سپردههای بانكی به صورت قرض الحسنه كه برای دریافت وام نزد بانكها تا پایان اقساط میماند خمس تعلق میگیرد؟
جواب: اگر از پولی باشد كه خمس آن داده نشده است باید خمس آن را پرداخت كنید. (ترجمه اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری، چاپ وزیری، س955).
سئوال: اگر كسی مقداری پول در بانك داشته باشد و سال خمسی آن فرا برسد و در مقابل نیز مقداری یا بیشتر از آن پول بدهكار است. آیا این پول خمس دارد؟ در صورت تعلق گرفتن خمس به آن كدام مقدم است (دادن بدهكاری یا پرداخت خمس)؟
جواب: اگر قبل از رسیدن سال خمسی بدهكاری را بپردازد به آن پول خمس تعلق نمیگیرد و نیز اگر در همان سال برای مخارج لازم زندگی خرج كرده با شد میتواند از درآمد همان سال كسر نماید. اما اگر بدهی مربوط به سالهای گذشته باشد خمس موجودی را باید بپردازد و در صورت تعلق گرفتن خمس پرداخت خمس مقدم است. (ر.ک استفتائات امام(ره) ج1، ص351 و ص402، س168 و ص384، س121).
سئوال: بنده دانشجوی تربیت معلم هستم ماهانه مبلغی را به عنوان بورسیه بعد از كسر هزینهها به ما میدهند و بنده به این مبلغ نیاز دارم. آیا خمس دارد و اگر دارد به چه شكل و از چه زمانی باید خمس بدهم؟
جواب: اولین حقوقی كه دریافت كردهاید اول سال خمسی خود قرار دهید هر سال در همان تاریخ اگر چیزی از درآمد آن سال اضافه داشتید پرداخت خمس آن لازم است و اگر درآمد را صرف هزینههای مورد نیاز نمایید و در آخر سال خمسی چیزی اضافه نداشته باشید خمس بدهكار نیستید. اما اگر پولی كه به دانشجویان داده میشود كمك هزینه تحصیلی باشد خمس ندارد. (ترجمه اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری، چاپ وزیری، س9 و س975).
سئوال: نحوه تعیین سال خمسی برای یك كارمند را بیان كنید؟
جواب: شروع سال خمسی حقوق بگیران اعم از كارگران، و كارمندان و... همان روز اولی است كه مزد یا حقوق خود را دریافت میكنند و یا میتوانند دریافت كنند. (ترجمه اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری، چاپ وزیری، س995).
بخش احکام اسلامی تبیان
منبع: سایت اندیشه قم
مطالب مرتبط:
مصرف خمس به تشخیص کیست؟
آیا جهیزیه خمس دارد؟
نحوه محاسبه خمس سرمایه


