۶۳ درصد مردان ایرانی هنگام ازدواج مهریه را جدی نمی‌گیرند و متوسط مهریه که خانواده های ایرانی توافق می‌کنند، ۹۴ سکه معادل ۲ میلیارد ۸۲۰ میلیون تومان است. یعنی بعد از به اجرا گذاشتن مهریه اکثر مردان ایرانی تمام اموالشان به جزاندکی مستثنیات دین توقیف می‌شود و احتمال زیاد تا آخر عمر هم باید قسط مهریه بدهند. اما با وجود این وضعیت بحرانی چرا باز هم اکثر پسران ایرانی مهریه بالا قبول می‌کنند؟ مخصوصا اگر بدانیم حدود ۴۲ درصد طلاق‌ها در ۵ سال اول ازدواج رخ می‌دهد. [۱] ۸ باور بسیار اشتباه در جامعه ایرانی حاکم است که باعث می‌شود پسران ایرانی در هنگام ازدواج مهریه را جدی نگیرند و آینده خود را خراب کنند. بهترین راه پرداخت مهریه این است که به شکل کمترین مقدار ممکن در همان زمان عقد، پرداخت شود. اما اکثر مردان ایرانی این کار معقول را انجام نمی‌دهند؟ چرا؟

۱. افسانه کی داده کی گرفته

طبق داده‌های مرکز آمار از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱ به طور متوسط سالانه بیش از ۱۹۰هزار طلاق ثبت شده است. با توجه به آمار سال ۱۳۹۴ و ۱۴۰۱ می‌توان تخمین زد به طور متوسط بیش از  ۲۵ درصد زنان مطلقه می‌توانند مهریه را کامل بگیرند. بنابراین سالی ۴۷ هزار ۵۰۰ مرد ایرانی در این ۱۱ سال اخیر، اکثر اموالشان توقیف شده و مجبور به پرداخت اقساط نیز شده‌اند. به عبارت دیگر فقط در ۱۱ سال گذشته بیش از نیم میلیون مرد ایرانی براثر مهریه ورشکسته‌ شده‌اند، اقساط مهریه پرداخت کرده‌اند و بعضا به زندان نیز افتاده‌اند. بنابراین اگر می‌خواهید جز ۴۷ هزار قربانی سالانه مهریه نباشید، مهریه را در کمترین حالت ممکن همان موقع عقد بپردازید.

۲. اگر شوهر خوبی باشم زنم طلاق نمی‌گیرد

بیش از ۴۸ درصد مردم ایران معتقدند مردان به خاطر مهریه، تحت فشار خواسته‌های همسران خود هستند. به عبارتی دیگر حدود ۵۰ درصد مردم ایران مردانی را در زندگی خود مشاهده کرده‌اند که به واسطه ابزار مهریه توسط همسرش تهدید و تحقیر شده است. به عبارتی دیگر اگر مرد مهریه هم پرداخت نکند باز هم کیفیت زندگی او به دلیل ترس از پرداخت مهریه کاهش خواهد یافت. این مسئله زمانی بغرنج‌تر می‌شود که بدانیم متوسط مهریه مورد قبول بین خانواده‌های ایرانی ۹۴ سکه بوده است که معادل ۲ میلیارد و ۸۲۰ میلیون تومان است و اگر مهریه ۱۴ سکه هم باشد، معادل ۴۲۰ میلیون تومان خواهد بود که آن هم برای بسیاری از پسران زیر ۳۰ سال ایرانی زیاد خواهد بود. بنابراین حتی اگر زن طلاق نگیرد، با قبول مهریه نامعقول جز ۵۰ درصد مردانی قرار می‌گیرید که به دلیل ترس از پرداخت مهریه کیفیت زندگی زناشویی پایینی دارند.

دومین مسئله این است که زنان به طور ژنتیکی هایپرگامی[۲] یا برتری گزینی دارند. یعنی دوست دارند  با مردی ازدواج کنند که از تمام جهات مانند، درآمد، ثروت، قد، تحصیلات و... از خودش بالاتر باشد. بنابراین حتی اگر شوهر زندگی کاملا اخلاقی و استانداردی داشته باشد اما مهریه بالا باعث می‌شود ثروت بالقوه زن از مرد بیشتر شود و این مسئله اساسا جذابت مرد را در نگاه زن کاهش می‌دهد. بنابراین مهریه از دو جهت زمینه طلاق را از طرف زن بیشتر می‌کند: اولا با افزایش ثروت بالقوه زن، جذابیت مرد از نگاه زن کاهش می‌یابد و از طرفی زن بعد از طلاق احساس امنیت مالی بیشتری خواهد داشت و بیشتر احتمال طلاق گرفتن وجود دارد.

۳. به اندازه توانت مهریه قبول کن

این توصیه هم به تازگی رواج یافته اما در واقع برای اکثر پسران توصیه زیان باری است. در سند ازدواج زنان حقی به نام حق حبس دارند که می‌توانند براساس آن تا زمانی که مهریه را کامل دریافت نکرده‌ است، از تمکین خاص خودداری کند. در سال‌های اخیر استفاده از این ماده قانونی تبدیل به یک روش کلاه‌برداری برای بعضی زنان شده است. همچنین اگر در روزهای آغازین زندگی پس از عقد اختلافی رخ دهد دختر تا زمانی که بکارت خود را از دست نداده است، می‌تواند از حق حبس استفاده کند. بنابراین پسران باید مقداری مهریه قبول کنند که اگر قبل از تمکین خاص و در دوران عقد نیز مهریه به اجرا گذاشته شد، به راحتی و بدون اینکه دچار ورشکستگی مالی شوند یا احساس کنند که سرشان کلاه رفته، مهریه را پرداخت کنند. بنابراین باید کمتر از توان مالی خود مهریه قبول کنند.

 با این شرایط حتی اگر مهریه ۱۴ سکه باشد یعنی ۴۲۰ میلیون تومان باز هم زندگی اکثر پسرها در دوران عقد در خطر قرار دارد و پرداخت ۴۲۰ میلیون مهریه برای بسیاری از پسران در سنین ازدواج به معنای ورشکستگی مالی است. بنابراین باز هم بهترین گزینه برای پسران این است که مهریه را هنگام عقد و در کمترین مقدار ممکن پرداخت کنند.  

۴. بیشتر از ۱۱۰ سکه نمی‌توانند مهریه بگیرند

این دروغ نیز از سال ۹۳ متاسفانه در بین مردم رواج پیدا کرده است. زیرا از سال ۱۳۹۳ با تغییر قانونی به منظور کاهش تعداد زندانیان مهریه در ایران گرفتن بیش از ۱۱۰ سکه از زوج ضمانت قانونی کمتری دارد و بیشتر از ۱۱۰ سکه اصل بر اعسار زوج است و زوجه باید ثابت کند که زوج استطاعت مالی پرداخت را دارد و زندان بعد از پرداخت ۱۱۰ سکه از دعاوی زوجین حذف می‌شود، اما همچنان هر مالی که شوهر به دست بیاورد قابلیت توقیف شدن دارد و زن می‌تواند با پیگیری حقوقی بیشتر از ۱۱۰ سکه را نیز دریافت کند.  

۵. مهریه زندان ندارد

 طبق آخرین آمار در آبان ۱۴۰۲ بیش از ۲ هزار و ۲۰۰ مرد ایرانی زندانی مهریه هستند. در واقع مردانی که در اوج سن کار و زندگی هستند، به خاطر مهریه باید زندانی شوند. طبق آمار ستاد دیه در ۱۰ سال گذشته حداقل سالی ۳ هزار مرد ایرانی به زندان رفته‌اند و به عبارتی در ۱۰ سال گذشته به طور متوسط بیش از ۳۰ هزار زندانی مهریه داشته‌ایم.

۶. قسطی می‌دهم، چیزی نیست

نکته مهم در گرفتن مهریه این است که ابتدا اموال مرد توقیف می‌شود و با کسر مستثنیات دین که حداقل‌های لازم برای زندگی در شان مرد است، بقیه اموال را زن توقیف می‌کند. باقی مهریه نیز به شکل اقساط داده می‌شود. اما در اخبار بیشتر در مورد قسط‌بندی و زندان صحبت می‌شود و کمتر به این مسئله اشاره می‌شود که توقیف اکثر اموال مرد؛ او را در رده افراد ورشکسته مالی قرار می‌دهد و باید زندگی مالی خود را از صفر شروع کند.

۷. من چیزی ندارم پس مهم نیست که چقدر مهریه قبول می‌کنم

اکثر پسرانی که ازدواج می‌کنند در ابتدای ازدواج اموالشان از ۱۴ سکه معادل ۴۲۰ میلیون تومان هم کمتر است. بنابراین ۱۴ یا ۱۱۴ سکه برایشان فرقی نمی‌کند و در هرصورت ندارند که بدهند. اما اگر بدانند که به صورت جدی و کامل زن می‌تواند مهریه را دریافت کند و این مسئله می‌تواند در سال‌های آینده نیز اتفاق بیافتد، شاید کمی بیشتر نگران مقدار مهریه باشند. مهریه زن بعد از فوت به والدینش به ارث می‌رسد و بسیاری از مردان بعد از ۱۰ سال زندگی و بیشتر و فوت همسر با توقیف اموال از طرف والدین زن مواجهه شده‌اند.

 علاوه براین طلاق برای زوجینی که بیش از ۱۰ سال زندگی کرده‌اند نیز در سال‌های اخیر افزایش پیدا کرده و احتمالا در سال‌های آینده نیز افزایش پیدا خواهد کرد، بنابراین با قبول مهریه مرد باید برای ۲۰ سال آینده خود نیز فکر کند تا اموالش را ازدست ندهد. پسرانی هستند که در سن پایین حتی کمتر از ۲۰ سال ازدواج می‌کنند و مهریه زیاد توسط والدین تعیین می‌شود. این پسران در سنین بالاتر بعضا به خاطر قانون مهریه اموالشان را از دست می‌دهند و زندان می‌روند یا اقساط بلند مدت می‌پردازند. در این شرایط می‌توان این افراد را قربانی کودک همسری پسران دانست.

۸. مهریه تنها پشتوانه زن در قوانین خانواده است

اولا حضانت فرزند همان‌قدر که حق مادر هست، به همان اندازه حق پدر نیز هست. بنابراین پدر و مادر هیچکدام در نگاه اول برای حضانت ارجحیت ندارند و باید مصلحت کودک در نظر گرفته شود. بنابراین اینکه زن با فشار مهریه بخواهد حضانت فرزند را بگیرد باز هم مصداق ضایع شدن حقوق مرد و در بعضی موارد اگر شایستگی فرزندپروری زن کمتر باشد، مصداق ضایع شدن حقوق کودک نیز خواهد بود.

دوما طبق شواهد آماری در ایران و جهان زنان بیشتر تمایل به طلاق دارند و بیشتر هم پشیمان می‌شوند. ضمن این که در سال‌های اخیر اثبات عسر حرج برای زنان راحت‌تر شده و اگر دادگاه شرایط سخت برای زن تشخیص دهد، اجازه طلاق گرفتن زن را می‌دهد. بنابراین انسان عادل به جای جلوگیری از اصلاح قانون مهریه، اولویت را به ایجاد شرایط بهتر حقوقی زن در حق طلاق و دیگر حقوق قرار می‌دهد.

نیاز به تعیین مهریه بالا برای ایجاد پشتوانه مالی برای بعد از طلاق زن نیست و جایگزین‌های بسیار بهتری می‌توان قرار داد که مرد هم با رضایت کافی و کامل پرداخت خواهد کرد. اگر زن شاغل نباشد، می‌تواند در شروط ضمن عقد مرد را ملتزم به پرداخت بیمه زنان خانه‌دار کرد. همچنین می‌توان در شروط ضمن عقد پرداخت یک سکه به ازای هرسال زندگی زن به عنوان وجه الالتزام تعیین کرد. بنابراین اگر زنی خانه‌دار در سنین بالا طلاق گرفت، پشتوانه مالی کافی برای ادامه زندگی خواهد داشت.