توسعه هوش مصنوعی در دستور کار بسیاری از کشورها قرار گرفته و برای آنها قوانینی نیز وضع شده است.

یکشنبه ۱۱ تیر ۱۴۰۲ - ۰۰:۰۰
هوش مصنوعی زیرتیغ قانون
از همان روزهای ابتدایی که بحث هوش مصنوعی و عرضه چت‌جی‌پی‌تی بر سر زبان‌ها افتاد بسیاری از کارشناسان در رابطه با نحوه استفاده آن هشدار دادند و برخی از کشورها در تلاطم تنظیم قوانینی برای این حوزه بودند. بسیاری از این هشدارها در رابطه با از بین رفتن مشاغل و بیکاری یا تهدیدات مختلفی از جعل خبر تا کاربردهای نظامی و امنیتی و تسلط آن بر انسان‌ها است. مثلا چندی پیش خبری منتشر شد که ارتش آمریکا از پهپادهایی که با هوش مصنوعی شبیه‌سازی شده استفاده کرده که در انتها پهپادها اپراتورهای خودشان را نابود کردند و بی‌اختیار عمل می‌کردند. البته کارشناسان و محققان افراطی‌تری هم هستند که انقراض بشر، افزایش جنگ‌های سایبری و هسته‌ای و توسعه ربات‌های مافوق بشری را نتیجه این فناوری در دهه‌های آینده می‌دانند. این نوع جبهه‌گیری‌ها در مقابل هوش مصنوعی تا اندازه‌ای به جا است و باید بگوییم در سده اخیر ترس از جایگزینی انسان با ماشین وجود داشته ولی کارشناسان و محققان در رابطه با هوش مصنوعی و خطراتش  به یک اجماع کلی نرسیده‌اند. این نکته را هم باید در نظر بگیریم که در حالیکه خیلی از افراد از هوش مصنوعی ترسیده‌اند در مقابل خیلی از تولید کنندگان در حال استفاده کاربردی از این تکنولوژی هستند و طبق آمار یوتوب در سال ۲۰۲۳، ویدئوهای یوتیوب در مورد ابزارهای مولد هوش مصنوعی بیش از ۱.۷ میلیارد بازدید داشته است. اما در نهایت اگر بخواهیم با نظر موافقان هم نظر باشیم و بگوییم هوش مصنوعی مکمل هوش انسانی است و تهدیدی برای انسان به حساب نمی‌آید، باز هم باید قوانینی برای تنظیم‌گری آن داشته باشیم. از این رو بسیاری از کشورها در این زمینه مطالعاتی انجام داده و قوانینی تعیین کرده‌اند. حتی پس از پخش عکس جعلی بمب گذاری در مقر وزارت دفاع امریکا در توییتر، این شبکه اجتماعی قابلیت جالبی را اضافه کرده که وقتی عکسی جعلی به طور گسترده در این شبکه اجتماعی پخش می‌شود، این شرکت با استفاده از Community Notes می‌تواند زیر آن عکس جعلی، یادداشتی قرار دهد تا کاربران از جعلی بودن آن عکس مطلع شوند و جلوی پخش شایعه گرفته شود. آمریکا در ایالات متحده تدوین طرح تنظیم‌گری هوش مصنوعی در حوزه امنیت ملی و آموزش در سنای آمریکا آغاز شده و جلسات توجیهی هوش مصنوعی برای نمایندگان سنا برگزار می‌شود. نشست‌های تخصصی کاخ سفید با حضور مدیران شرکت‌های متخصص هوش مصنوعی برگزار می‌شود و فراخوانی عمومی برای اظهار نظر در مورد چگونگی نگه داشتن سیستم‌های هوش مصنوعی داده شده است. اتحادیه اروپا اتحادیه اروپا ضرب‌الاجلی برای تصویب قانون هوش مصنوعی داشته و یک سند همکاری دو جانبه با گوگل برای ایجاد یک پیمان جهانی هوش مصنوعی امضا کرده است. همچنین الزامی برای برچسب‌گذاری محتوای تولیدی توسط هوش مصنوعی در اروپا تعیین شده است. سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان اروپا ماموریت بررسی آسیب احتمالی هوش مصنوعی برای شهروندان را نیز دارد و توافقی بین اتحادیه اروپا و آمریکا برای تسریع و افزایش استفاده از هوش مصنوعی و تنظیم‌گری آن صورت گرفته است. در کشورمان پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، پیش‌نویس «نقشه راه توسعه ملی هوش مصنوعی» را منتشر کرده است. طی این پیش‌نویش ایران قرار است تا 1410 در میان 10 کشور برتر جهان در این حوزه قرار بگیرد بریتانیا در بریتانیا تحقیقاتی در مورد تاثیر هوش مصنوعی بر نظام اقتصادی آغاز شده و تنظیم‌گران هوش مصنوعی به توسعه دهندگان در مورد نقض حریم خصوصی هشدار داده‌اند. ایتالیا در ماه مارس چت‌جی‌پی‌تی در ایتالیا ممنوع شد و پس از مدتی در پی توافق آژانس حفاظت از داده‌های ایتالیا و مایکروسافت این محدودیت رفع شد. برنامه دولت ایجاد صندوق توسعه هوش مصنوعی و حمایت از استارتاپ‌های این حوزه و همچنین استخدام کارشناسان تنظیم‌گری هوش مصنوعی است. فرانسه در کشور فرانسه شکایات در مورد هوش مصنوعی و چت‌بات‌ها توسط سازمان نظارت بر حریم خصوصی ارزیابی می‌شود و قرار است از هوش مصنوعی برای نظارت تصویری بازی‌های المپیک ۲۰۲۴ پاریس و همچنین مسابقات تنیس اوپن فرانسه در راستای تعدیل محتوای رسانه‌های اجتماعی استفاده شود. اسپانیا در مورد نقض احتمالی داده‌ها از سوی چت‌جی‌پی‌تی تحقیقاتی توسط آژانس حفاظت از داده‌های اسپانیا صورت گرفته و مقررات جدیدی برای هوش مصنوعی در دوره ریاست بر شورای اتحادیه اروپا وضع شده است. استرالیا دولت استرالیا از نهاد اصلی مشاوره علمی کشور درباره نحوه برخورد با هوش مصنوعی درخواست کمک کرده است. ژاپن ژاپن دفتر خدمات شرکت OpenAI را افتتاح کرده و هشداری در مورد جمع‌آوری داده‌های حساس کاربران به این شرکت داده است. همچنین رایزنی و گفتگویی با کشورهای G7 در قالب «فرآیند هوش مصنوعی هیروشیما» آغاز کرده است. چین در چین نیز پیش‌نویسی برای سند مدیریت خدمات هوش مصنوعی مولد منتشر شده و دولت چین شرکت‌ها را به ارائه ارزیابی‌های امنیتی قبل از عرضه عمومی ملزم کرده است. همچنین از شرکت‌های پیشرو در ساخت مدل‌های هوش مصنوعی برای رقابت با چت‌جی‌پی‌تی حمایت می‌کند. ایران در کشورمان نیز پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، پیش‌نویس «نقشه راه توسعه ملی هوش مصنوعی» را منتشر کرده است. طی این پیش‌نویش ایران قرار است تا 1410 در میان 10 کشور برتر جهان در این حوزه قرار بگیرد. این سند در دو بخش کلی دارد. اولین بخش «توسعه کاربردها» است که هدف استفاده از هوش مصنوعی در حوزه‌هایی همچون سلامت، حمل و نقل، کشاورزی، آموزش، صنعت و محیط زیست تشریح می‌شود. بخش دوم نیز با نام «توانمندسازها» ارائه شده  که تربیت نیروی انسانی متخصص، زیرساخت‌ها، استانداردها، آزاد سازی داده‌ها، موضوعات حقوقی و اخلاقی هوش مصنوعی مورد توجه قرار گرفته‌اند.  

پربازدیدها

پربحث‌ها