تفاوت سازه سوله با سازه های LSF چیست؟
سوله ها ساختمان هایی بزرگ و عمدتا بدون ستون هستند که برای ساخت شان از مقاطع فولادی مختلف مانند پروفیل زد، ناودانی و نبشی استفاده میشود. این سازه ها کاربردهای گوناگونی دارند و استفاده به عنوان انبار، سالن های ورزشی و سالن تولید برخی از مهمترین آن ها به شمار میآيند. فرایند ساخت سوله پیوسته در حال تکامل بوده و امروزه امکان ایجاد سازه های سوله در چند نوع مختلف وجود دارد. نمونه های تیر ورقی یا سنگین و LSF یا سبک رایج ترین انواع فعلی سوله میباشند که در سراسر دنیا کاربرد فراوانی دارند. هر یک از انواع سوله دارای ویژگی های مشخصی بوده و از مصالح متفاوتی ایجاد میشوند. در همین راستا، نوع کاربرد سازه و هزینه ساخت مهمترین عوامل تعیین نوع سوله محسوب میشوند.سوله های سنتی یا تیر ورقی
سوله های تیر ورقی رایج ترین نوع سوله در کشور ما محسوب میشوند. همان طور که از نام این سازه ها هم میتوان حدس زد، تیرآهن و ورق مهمترین مقاطعی هستند که برای ساخت سوله های سنتی کاربرد دارند. البته سایر مقاطع فولادی مانند پروفیل زد هم به شکل گسترده جهت پوشش سقف این سوله ها مورد استفاده قرار میگیرند. مهمترین مولفه و ویژگی این سازه ها، وزن سنگین شان است. زیرا اسکلت و دیوار آن ها معمولا از تیرآهن های فولادی، آجر و بتن تشکیل میشود که هر سه وزن بالایی دارند. سقف سوله های سنتی هم در گذشته وزن بالایی داشت. اما در ادامه، استفاده از روش های نوین سقف زنی و پروفیل Z باعث شد تا وزن این قسمت به میزان قابل توجهی کاهش یابد.
مزایای سوله سنتی
سوله های تیر ورقی تقریبا قدیمی ترین نوع این سازه ها میباشند که در دنیا مورد استفاده قرار گرفته اند. اولین نمونه های سوله در ایران هم عمدتا با این روش ساخته میشدند. تقریبا تا قبل از سال ۱۳۸۵ و راه اندازی کارخانه های LSF، سوله هایی که در کشور ما ایجاد شده اند، عمدتا از نوع تیر ورقی هستند. دلیل استفاده گسترده از این سوله ها در ایران و کشورهای مختلف دنیا، مزایای متعدد آن ها است. برخی از مهمترین مزایای سوله تیر ورقی یا سنگین، در ادامه بیان شده است.
● مقاومت و استحکام بالا: به کارگیری تیرهای فولادی، آجر و بتن در اسکلت این سازه ها و استفاده از پروفیل زد در سقفشان، موجب استحکام بالای آن ها گردیده است. از این رو در برابر حوادث طبیعی مانند سیل، طوفان و بادهای شدید مقاوت خوبی از خود نشان میدهند. وزن سبک مقاطع z یک امتیاز مثبت است و قیمت پروفیل زد در تخمین قیمت ساخت سولهها همواره یکی از فاکتورهای اصلی محسوب میشود.
● ساخت سوله با ارتفاع زیاد: ویژگی مهم دیگر سوله های سنتی، این است که دست سازنده برای ساخت یک سازه با ارتفاع زیاد و دلخواه باز است. سوله ها معمولا به عنوان مکانی برای تولید، انبار کردن تجهیزات و کاربردهای ورزشی استفاده دارند که به ارتفاع بالایی نیاز است. در حال حاضر امکان ساخت این سوله ها با حداکثر ارتفاع ۲۵ متر وجود دارد. اگر چه ارتفاع متداول بین ۶ تا ۱۲ متر است.
معایب سوله سنتی
در کنار مزایای فوق، معایبی را هم میتوان برای سوله های تیر ورقی برشمرد. در واقع یکی از مهمترین اهداف ایجاد نمونه های جدید سوله مانند LSF، برطرف کردن همین معایب و محدودیت ها بوده است. به طور کلی، دو مورد از معایب اصلی سوله های سنتی به شرح ذیل میباشند:● وزن سنگین؛ یکی از محدودیت های این نوع سوله وزن بالای آن است که به مصالح مورد استفاده برمیگردد. به کار گیری پروفیل زد در اجرای سقف سوله های سنتی تا حد زیادی این مورد را پوشش داده و منجر به کاهش وزن سقف و در نتیجه وزن کلی سازه شده است. با این حال، هنوز هم استفاده از تیرآهن و بتن در این نوع سوله باعث میشود تا تاثیر پروفیل Z در کاهش وزن کلی سازه چندان مشهود نباشد.
● هزینه بالای ساخت؛ عیب دیگر سوله های تیر ورقی، هزینه بالای تولیدشان میباشد. با توجه به وزن بالای تیرآهن و قیمت بالای فولاد، هزینه زیادی جهت ساخت اسکلت این نوع سازه ها مورد نیاز است. ضمن این که ساخت دیوارها و پوشش سقف هم هزینه های خود را دارند.
سازه های LSF (قالب سبک فولادی)
یکی از روش های مدرن و صنعتی که در کشورهای پیشرفته جهت ساخت انواع سوله با کاربری های گوناگون مورد استفاده قرار میگیرد، به کارگیری سیستم LSF است. این کلمه مخفف Lightweight steel framing به معنی قالب سبک فولادی است. در واقع، برای ساخت این سوله ها از یک سری مقاطع پیش ساخته استفاده میشود که عمدتا از نورد سرد ورق های فولادی به دست میآیند. ناودانی یکی از رایج ترین پروفیل های فولادی است که در اجرای سازه های سوله LSF کارایی دارد. البته مقاطع دیگر مانند پروفیل های C شکل و پروفیل زد هم در بخش های مختلف این نوع سازه به کار گرفته میشوند.
مزایای سوله LSF
سوله های مدرن LSF مزایای فراوانی دارند و به همین خاطر استفاده از آن ها به ویژه در کشورهای پیشرفته، روز به روز در حال افزایش است. تعدادی از مزیت های مهم این سازه ها، عبارتند از:
● وزن سبک؛ اولین و شاید مشهودترین مزیت این نوع سوله نسبت به نمونه های تیر ورقی، وزن پایین آن ها است. زیرا بدنه اصلی سازه های LSF از مقاطع فولادی سبک مانند ناودانی، پروفیل زد، بولت و پیچ کردن آن ها به یکدیگر دیگر ساخته میشود. قیمت ناودانی، مهمترین فاکتور برای تخمین قیمت تقریبی سازه های سبک است، زیرا بیشترین کاربرد را در ساخت این سازه ها دارد.
● اتصال با پیچ و مهره؛ اتصال بخش های مختلف این نوع سازه ها با پیچ و مهره منجر عملکرد یکپارچه آن ها و عکس العمل مناسب در برابر تنش های برشی ناشی از زلزله خواهد شد. علاوه بر این، امکان نصب آن ها در مناطق صعب العبور هم فراهم میشود.
● سرعت بالای اجرا؛ از آن جایی که مقاطع پیش ساخته این نوع سوله در کارگاه تولید میشوند، اتصال آن ها در محل پروژه با سرعت بالایی انجام میگیرد. در نتیجه، سرعت اجرا نسبت به سوله های سنتی بسیار بیشتر است.
● تنوع در طراحی؛ قطعات پیش ساخته سازه LSF در انواع گوناگونی تولید شده و نقشه های ساخت این سوله ها هم دارای تنوع بالایی میباشند. به همین خاطر، امکان ساخت این سوله ها در انواع متفاوتی وجود دارد.
معایب سوله LSF
استفاده از این نوع سوله های جدید محدودیت هایی هم به دنبال دارد که باید به آن ها توجه شود. این سازه ها نهایتا برای ارتفاع ۶ متر و طول دهانه ۱۰ متر مناسب اند. از این رو اگر قصد ایجاد سوله هایی با ارتفاع و طول دهانه بالاتر را دارید، سوله LSF گزینه مناسبی نخواهد بود.
