هر ساله ۲ اردیبهشت مصادف با ۲۲ آوریل در سراسر جهان به عنوان روز زمین پاک گرامی داشته میشود. روز جهانی زمین یک رویداد سالانه است و هدف آن جلب توجه مردم و دولتها به مسائل و بحرانهای زیست محیطیست.
تاریخچه روز زمین
در سال ۱۹۶۹ یک فعال صلح به نام جان مککانل این پیشنهاد را مطرح کرد که یک روز در سال به نام روز زمین نامگذاری شود. اما اتفاقی افتاد که سال بعد تاریخ این روز را از ۲۱ مارس که پیشنهاد مککانل بود به ۲۲ آوریل یعنی ۲ اردیبهشت و تاریخ فعلی آن تغییر داد تا توجه دنیا را به مسائل محیطزیستی و اهمیت حفاظت از آن جلب کند.
نشت گسترده نفت در سانتا باربارا کالیفرنیا در سال ۱۹۶۹ یک فاجعه زیستمحیطی تمام عیار بود و خسارات بسیاری از خود به جا گذاشت. همین امر باعث شد تا سال بعد در تجمعی ۲۰ میلیونی در آمریکا اولین رویداد روز زمین در ۲۲ آوریل برگزار شود. چندین سال بعد این رویداد جنبه بینالمللی پیدا کرد و امروزه بیش از یک میلیارد نفر در ۱۴۴ کشور جهان این روز را گرامی میدارند.
اوضاع زمین چطور است؟
تغییرات اقلیمی امروزه یکی از مهمترین چالشهای زمین و ساکنانش است. تغییراتی شامل افزایش دمای زمین، زیادشدن گازهای گلخانهای، کم شدن و آب شدن یخچالهای قطبی و بهم ریختن فصلها در برخی مناطق. این تغییرات پیامدهای بدی برای زندگی حیوانات و گیاهان این سیاره دارد و الگوی زیستی آنها را تغییر میدهد که این میتواند برای طبیعت بسیار خطرناک باشد. همچنین با کاهش تنوع زیستی و گیاهی بلایای طبیعی مثل سیل و خشکسالی هم افزایش مییابند.
دلیل این اتفاقات هم عمدتا فعالیتهای انسانیست. انسان همواره با زیادهخواهیهایش موجبات تخریب طبیعت را فراهم کرده است. برای مثال اصلیترین دلیل افزایش گازهای گلخانهای شامل دیاکسیدکربن، متان و نیتروژناکسید، فعالیت خودروها و صنایعی مثل تولید برق است.
از بین بردن منابع طبیعی نیز یکی دیگر از آسیبهای جدی است که ما به طبیعت وارد میکنیم. از بین بردن جنگلها به بهانه ساختوساز، برداشت الوار یا تبدیل آنها به مراتع کشاورزی نفس زمین را میگیرد.
چطور به زمین کمک کنیم؟
هر ساله توسط سازمان ملل متحد برای روز جهانی زمین یک شعار انتخاب میشود و شعار سال ۲۰۲۳ نیز درادامه کمپین سال گذشته؛ "سرمایهگذاری برای حفظ کره زمین" است.
سرمایهگذاری اما بر خلاف تصویر برخی قرار نیست همیشه در اندازه بزرگ باشد. هر کدام از ما با کارهای کوچک و روزانهمان میتوانیم در زمین سرمایهگذاری کرده و ان را برای نسلهای بعد به جای بهتری تنئیل کنیم. نامگذاری این روز در تقویم هم به این خاطر است تا همه مردم آن را به یاد داشته باشند و در راستای هدف آن تلاش کنند. برای مثال کارهای کوچکی مثل به حداقل رساندن مصرف پلاستیک، بازیافت زباله، جمعآوری زباله از سطح طبیعت به ویژه جنگلها وسواحل میتوانند کمکهای بزرگی باشند.
حتی چیزهای کوچکتری مثل اینکه به جای هربار استفاده از یک لیوان پلاستیکی در محل کار برای نوشیدن آب، از بطری شخصی استفاده کرده و آن را پر کنید. یا در هر فصل از میوههای همان فصل استفاده کنید و هزینه تولید، حمل و نگهداری دیگر میوهها را به طبیعت تحمیل نکنید. در مسیرهای کوتاه به جای استفاده از خودرو پیادهروی کنید و تا حد امکان از وسایل حملونقل عمومی استفاده کنید.
نکته مهمی که همه ما باید به یاد داشته باشیم این است که زمین خانه ماست و اگر سقف خانه فرو بریزد ساکنین آن نیز جان سالم به در نخواهند برد. پس زمین را دوست داشته باشیم و برای حفظ و سلامت خانهمان تلاش کنیم.
