فضای مجازی شده است محفل جعلیات، محفلی که میگوید کتاب نخوانید چون ما جعلیات را به خوردتان میدهیم یا مطالب اصلی را با مطالب جعلی را با هم میآمیزیم بعد آن را در فضای مجازی منتشر میکنیم اندیشهها و افکار دیگری از اندیشههای آن شاعر یا نویسنده را با شما آشنا کنیم.
در صفحات مجازی که جستوجو کنید پُر شده از این اشعار مختلف که به نام شاعران بزرگی همچون حافظ، سعدی و فردوسی و مولانا زده شده است و حتی اکثر خوانندگان و مخاطبان بدون اطلاع آن ابیات را بازنشر میدهد غافل از اینکه نمیدانند چه آسیبی به پیکره ادبیات خواهند زد و حس میکنند با بازنشر آن مطلب یا بیت در معروف کردن آن سهیم هستند! البته به غیر سعدی، حافظ و فردوسی شاعران زیادی از این اتفاق در امان نماندند حتی بیتهای زیادی از شاعران معاصر هم به اشتباه به نام آنان زده شده است. اما در این گزارش میخواهیم به ابیاتی که به اشتباه یا به عمد به نام ابوالقاسم فردوسی زدهاند بگوییم. بسیاری از پژوهشگران و محققان ادبی معتقدند این اتفاق جعلیات به نوعی غرضورزیهای درونی، زبانی و قومی یا اطلاع نداشتن از نحو بیان در ابیات شاعران و تشخیص ندادن اهداف آنان باعث نشر چنین مطالبی شده است.
تایید بسیاری از شاهنامه پژوهان برجسته
بسیاری از محققان و پژوهشگران این عرصه تلاش کردند صحت و سقم این ابیات را با منابع معتبر تطبیق دهند، اما اگر میخواهیم ابیات را از بزرگان زبان و ادبیات فارسی به افراد دیگر معرفی کنیم باید حتما با منبع درست از آنها یاد کنیم تا به پیکره ادبیات آسیب وارد نشود.
ابیاتی که قرار است به عنوان ابیات نامعتبر که در شاهنامه نیست اما به نام شاهنامه فردوسی زدهاند بگوییم البته درستی اینها به نقل از سخن پژوهشگران و شاهنامهشناسانی همچون مجتبی مینویی، منوچهر مرتضوی، جلال خالقیمطلق، محمود امیدسالار، سجاد آیدنلو و... است. برای اینکه از اصالت ابیات فردوسی مورد نظرمان مطمئن شویم و فرصت خوانش منابع تخصصی را هم نداریم رجوع به منابع معتبر بیتنامه شاهنامه است. یکی از بیتیاب شاهنامه فردوسی براساس تصحیح هشت جلدی جلال خالقی مطلق که به کوشش علی ایمانی و خدیجه خسروی) منتشر شده است و بیتنمای شاهنامه فردوسی تهیه و تنظیم سید علی محمدرضایی جواهری از منابع قابل استناد هستند.
کدام اشعار برای شاهنامه نیستند!
برخی از اشعار منصوب به شاهنامه هستند که فردوسی را عربستیز یا زنستیز میخوانند مثل: عرب هر چه باشد مرا دشمن است/ کج اندیش و بدخوی و اهریمن است، چو بخت عربب بر عجم چیره گشت/ همه روز ایرانیان تیره گشت... در حالی که این ابیات برای شاهنامه نیست و به نام او زده شده است. ابیات دیگری مثل (بسی رنج بردم درین سال سی/ عجم زنده کردم بدین پارسی) یا (که رستم یلی بود در سیستان/ منش کردهام رستم داستان) از دیگر بیتهایی هست که در شاهنامه نیامده است ولی به اشتباه بیشتر مخاطبان این اشعار را نقل از شاهنامه فردوسی میدانند. ابیات دیگری که برای شاهنامه نیستند، (زنان را ستایی سگان را ستای/ که یک سگ به از صد زن پارسای، زن و اژدها هر دو در خاک بِه/ جهان پاک ازین هر دو ناپاک بِه)
واژههای که شایسته ادبیات نیستند
جلالالدین کزازی، شاهنامهپژوه هم درباره بیت «بسی رنج بردم در این سال سی» گفته، اگر کسانی به شک میافتند که این بیت از فردوسی نیست برپایه واژه عجم است که در آن به کار برده شده چون استفاده از این واژه شایسته بزرگمرد فرهنگ ایران و زبان پارسی نیست زیرا عجم واژهای تازی است به معنی گنگ، بستهزبان، ناشیوا سخن. اما این واژه هرچند در بن، معنایی سزاوار نداشته است و به هیچ روی ایرانیان را که سرزمینشان، سرزمین سرود و سواد و سخن بوده، برازنده نمیدانند، واژهای است که در سرودهها و نوشتههای دیرینه دری به کار برده شده است. بسیاری از محققان و پژوهشگران این عرصه تلاش کردند صحت و سقم این ابیات را با منابع معتبر تطبیق دهند، اما اگر میخواهیم ابیات را از بزرگان زبان و ادبیات فارسی به افراد دیگر معرفی کنیم باید حتما با منبع درست از آنها یاد کنیم تا به پیکره ادبیات آسیب وارد نشود.
