بعد از این که شیطان از فرمان خدا درباره سجده بر انسان سرپیچی کرد و از درگاه الهی رانده شد، به عزت خداوند سوگند خورد که از انسان انتقام گرفته و همه تلاش خود را میکند که به بهشت نرود.
در این مسیر از روشها و شگردهای خاصی استفاده میکند که به برخی از آنها اشاره میشود.
حیران و سرگردانی
حیران و سرگردانی یعنی سردرگمی و شک در اعتقاد و تفکر. شیطان با استفاده از این شگرد، کاری میکند که انسان در اعتقاداتش شک کند و دچار حیرت و سرگردانی شود. در آیه 71 سوره انعام آمده: كَالَّذِي اسْتَهْوَتْهُ الشَّيَاطِينُ فِي الْأَرْضِ حَيْرَانَ. گویا شیطانها انسان را در بیابانی دوره میکنند و فرد نمیداند به کدام سو برود و کدام مسیر راه درست است.
تزیین کردن گناه
خداوند در آیه 21 سوره نور میفرماید: از گامهای شیطان پیروی نکنید که باعث هلاک شدن شما میشود. در این روش شیطان آرام آرام پیش میرود تا زشتی و قبح گناه را برای انسان از بین ببرد و او را تشویق به انجام گناه کند.
تزیین کردن یکی دیگر از روشهای شیطان برای فریب است و در قرآن بسیار به آن اشاره شده است. در واقع تزیین کردن شیطان به معنای زیباسازی اعمال بد است. خداوند در سوره فاطر آیه 8 به این نکته اشاره میکند که: زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ؛ شیطان عمل زشت فرد را زینت میکند و زیبا جلوه میدهد و همین امر باعث میشود فرد عمل زشت و گناه خود را زیبا ببیند.
روش قدم به قدم
یکی از روشهای متداول شیطان روش قدم به قدم است. یعنی شیطان اصلا عجله ندارد و برای فریب دادن انسان وقت میگذارد و با صبوری قدم به قدم پیش میرود تا انسان را بفریبد. خداوند در آیه 21 سوره نور میفرماید: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ؛ از گامهای شیطان پیروی نکنید که باعث هلاک شدن شما میشود. در این روش شیطان آرام آرام پیش میرود تا زشتی و قبح گناه را برای انسان از بین ببرد و او را تشویق به انجام گناه کند.
خیرخواهی
روش دیگر شیطان بازی کردن در نقش افراد خیرخواه است تا وسوسهاش تاثیر گذارد. دائما در گوش انسان میخواند که من بد تو را نمیخواهم. من دلسوز تو هستم. من خیر تو را میخواهم و ... تا انسان آن عمل حرام را انجام دهد. شیطان در این نقش میگوید: وَقَاسَمَهُمَا إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ النَّاصِحِينَ(اعراف،21)؛ به خدا! من دلسوز شما هستم. از این آیه نتیجه دیگری نیز میتوان گرفت که هر سوگندی مورد قبول و قابل اعتماد نیست و باید مراقب باشیم که بواسطه سوگند خوردن دیگران فریب نخوریم.
مراقب باشیم فریب دشمن قسمخوردهمان را نخوریم که در فریب دادن انسان بسیار مصر است.


