
قانون بهره مندی از مزایای فرد معسر(تنگدست) در صورت اثبات ادعای اعسار توسط افراد، منجر به سو استفاده برخی از افراد از این امکان شده است. بدین صورت که برخی افراد جهت فرار از پرداخت دیون خود، از طریق انتقال اموال خود به نزدیکان خود و یا مخفی کردن اموال خود، اقدام به فریب دادگاه نموده و ادعای اعسار می کنند. متاسفانه در کشور ما نیز انجام چنین اقداماتی چندان دشوار نیست. در ایران به موجب سهل گیری بیشتر قوانین و ضعف سیستم بانکی و در ادامه وجود راه اختفای اموال، فرصت سوءاستفاده برای بیشتر افراد جامعه موجود است.
انواع اعسار
اعسار به دو حالت است:- اعسار مطلق
- اعسار نسبی(اعسار به تقسیط)
در حالت اول، فرد به هیچ وجه توانایی مالی پرداخت دیون خود را ندارد ولی در حالت دوم، فرد می تواند به صورت قسطی دیون خود را بپردازد. چنین شخصی به موجب شغل خود درآمد ماهیانه دریافت کرده و از آن طریق توانایی پرداخت بدهی های خود را به صورت تقسیط شده خواهد داشت. البته لازم به ذکر است در این حالت در ابتدا فرد باید مقداری از دین خود را به صورت پیش پرداخت به طلبکار پرداخت کرده و بقیه بدهی اش توسط دادگاه تقسیط می شود.
درخواست تعدیل
به موجب تغییر در نرخ تورم یا درآمد بدهکار، خود فرد بدهکار یا طلبکار می توانند درخواست تعدیل به دادگاه ارائه دهند تا به موجب آن نحوه پرداختی های بدهکار نیز تغییر یافته و به عبارتی نوعی تعادل بین پرداختی ها و دریافت های بدهکار برقرار شود.رسیدگی به دادخواست اعسار از محکوم به
چنانچه براساس رای داور شخصی ملزم به پرداخت بدهی هایش شود ولی به موجب اعسار توانایی پرداخت نداشته باشد؛ تقسیط بدهی توسط داور نیز قابل انجام است. در واقع رسیدگی به پرونده هایی که به داوری ارجاع می شوند نیازمند رعایت تشریفات خاصی نیست. اما اگر این اقدام خارج از صلاحیت داور باشد، باید دادخواست اعسار را به دادگاه ارائه نمود. رای صادره داور، توسط دادگاه لازم الاجراست. صلاحیت داور در رسیدگی به تقسیط محکوم به، طبق قواعد مختص رسیدگی داوری مشخص می شود. اگر داور خارج از این اصول و قواعد عمل نماید رای صادره توسط وی در دادگاه قابل قبول نبوده و باطل خواهد شد. لازم به ذکر است در صورت صدور رای توسط داور، به موجب قاعده فراغ، طرفین حق تجدیدنظر خواهی از رای صادره را نخواهند داشت. هم چنین داور حق صدور حکم ممنوع الخروجی محکوم علیه را ندارد. مگر در صورتی که به موجب توافق طرفین چنین صلاحیتی به وی اختصاص یابد.نکات مهم اعسار از محکوم به
- اگر ادعای اعسار فرد زندانی اثبات شود، وی به موجب قانون محکومیت های مالی، آزاد خواهد شد.- ارائه دادخواست اعسار و هرگونه اقدام قضائی، از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضائی صورت می پذیرد.
- فرد مقابل دعوی می تواند به دادخواست اعسار مدعی، اعتراض نموده و دفاعیه ارائه نماید.
- ارائه دادخواست اعسار می تواند از جانب وکیل فرد بدهکار انجام گیرد و این اقدام در صورتی که مبلغ حق الوکاله کمتر از مقدار بدهی شخص باشد، بلامانع است. در غیر اینصورت امکان رد دادخواست وجود دارد.
- هزینه دادرسی مربوط به دادخواست اعسار، به میزان دعاوی غیر مالی است و در واقع مانند دعاوی مالی به صورت 3 و نیم درصد محاسبه نمی شود.
- شاهدین معرفی شده توسط مدعی بایستی از دوستان و آشنایان شخص بوده و از شغل و درآمد و وضعیت مالی و معیشتی وی مطلع باشند.
- استعلام دارایی های مدعی اعسار از سازمان ثبت اسناد، بانک مرکزی و اداره راهور انجام می گیرد.
- به میزان درآمد بدهکار در تقسیط بدهی وی توجه شده و طوری قسط بندی می شود که توانایی پرداخت داشته باشد.
- در مواردی که فرد عمدا اموال خود را اختفا کرده و به صورت دروغین ادعای اعسار می نماید. در صورت اثبات خلاف ادعای اعسار فرد توسط دادگاه، شخص به حبس تعزیری درجه 7 محکوم می شود. هم چنین فردی که در ارتکاب این جرم به مدعی کمک کرده باشد، محکوم به 6 ماه تا 2 سال حبس خواهد شد.

کلام پایانی و جمع بندی
برخی از کسانی که با جزئیات قوانین آشنایی دارند و به زبان عامیانه قلق کار را می دانند، با معسر جلوه دادن خود، از زیر بار پرداخت دیون خود شانه خالی می کنند. در این میان تکلیف دولت و به ویژه قوه مقننه، تصویب قوانین جدید و سختگیرانه است تا راه بر افراد فرصت طلب بسته شود.این مطلب توسط "موسسه حقوقی و مشاوره ندای اندیشمندان حقیقت" به آدرس اینترنتی vakilsaya.ir و با نام تجاری"وکیل سایا" تهیه شده است. این مجموعه در زمینه ارائه انواع خدمات حقوقی و کیفری فعالیت دارد. در صورت به کسب اطلاعات بیشتر می توانید با شماره 09124142878 تماس حاصل فرمائید.
مطالب پیشنهادی دیگر: مراحل و شرایط طلاق توافقی / نحوه محاسبه مهریه به نرخ روز


