باید بدانید که وقتی قارچ در فضای بسته قرار میگیرد، بهترین رشد را میکند؛ پرورش قارچ باید در محلی که شرایط دما و نور قابل تنظیم است، انجام گیرد.
در حین برداشت محصول قارچ باید کلاهک را در دست گرفته و یک پیچ به آن بدهید تا پایه آن از زمین جدا شود و تاوَن ساقه کثیف و آلوده را با چاقوی تیز قطع کنید، بهتر است در هنگام جمعآوری و برداشت قارچ از دستکش استفاده کنید.
سه گونه قارچ وجود دارد که پرورش دادن آنها در خانه بسیار آسانتر از دیگر انواع قارچها است،(مانند قارچ صدفی یا اویسر، قارچ شی تاک و قارچ دکمهای) باید اشارهکنیم که روش پرورش هر سه نوع قارچ یکسان است، ولی بسترهای کاشت متفاوتی دارند.
در واقع بستر کشت مختلف، نیازهای تغذیهای متفاوت هر نوع قارچ را نشان میدهد. البته هر سه نوع قارچ را میتوان بهراحتی در بستر کاه و یا پوشال کاشت. دقت کنید که اگر از پوشال استفاده میکنید، مطمئن شوید که حتماً از چوبهای سالم باشد.
- گونههای صدفی یا اویستر: بیشتر در خاکهای قهوه یا کاه رشد میکنند.
- گونههای شی تاک: بر روی خاک اره چوبهای سخت رشد میکنند.
- قارچهای دکمه: در کودهای مخلوطی و کودهای کمپوست رشد میکنند .
خاک قهوه را انتخاب کنید
استفاده از خاک قهوه برای پرورش قارچ در منزل بسیار مناسب خواهد بود ؛ چراکه خاک قهوه مناسبترین محیط کشت برای پرورش قارچ را دارد( بخصوص برای قارچهای اویستر ). زیرا در فرآیند قهوه سازی بهخوبی استریل شدهاند و منبع غذایی کافی و کامل برای قارچ محسوب میشوند .برای پرورش قارج در منزل یک گلدان مناسب انتخاب کنید
بهترین محفظه برای پرورش قارچ در منزل، کیسه رشد عایقبندی شده است . میتوانید در هنگام خرید بذر قارچ این کیسه را تهیه کنید، حتی میتوانید از یک کیسه فریزر یا جعبه شیر استریل شده نیز استفاده کنید . البته باید چهار منفذ در جوانب آن به وجود آورید. بذر قارچ را به گلدان منتقل کنیدبرای پرورش قارچ در منزل باید حتما بهداشت را در حین کاشت رعایت کنید. باید با صابون ضدعفونیکننده دستتان را بهخوبی بشویید، سپس بذر قارچ را با خاک قهوه ترکیب کنید . خاک را در دستانتان فشار دهید تا مطمئن شوید که کاملاً پخششدهاند . مخلوط بهدستآمده را در کیسه یا گلدان مناسب قرار داده و آن را بهخوبی عایقبندی کنید.
قارچها را در محیطی مناسب قرار دهید
کیسه یا گلدان را در محیطی گرم، تاریک بگذارید، دمای این مکان باید بین 18 تا 25 درجه سانتی گراد باشد . مثلاً میتوانید آن را در زیر سینک ظرفشویی بگذارید، تا وقتیکه سطح زیر لایه فرعی کاملاً سفید شود( سفید شدن سطح خاک به این دلیل است که میسیلیوم در خاک قهوه کلون میشود) دقت داشته باشید که با مشاهده هر لکه سبز یا قهوهایرنگی روی سطح خاک تاوَن آن را بردارید زیرا این لکهها بیماریزا هستند .جای قارچها را تغییر دهید
بهمحض اینکه سطح خاک گلدان یا کیسه کاملاً سفید شد، آن را به مکانی روشن (نه در معرض نور مستقیم خورشید) انتقال دهید و یک سوراخ بهاندازه 2 در 2 در بالای آن ایجاد کنید. محتویات گلدان را روزی دو بار با اسپری آبپاش مرطوب کنید تا از خشک شدن آنها جلوگیری شود. (قارچ در محیط کاملاً خشک بهخوبی رشد نمیکند)قارچها را برداشت کنید
پس از مدت 5 الی 7 روز، قارچهای کوچکی را مشاهده میکنید، که سر از خاک بیرون آمدهاند. همچنان به مرطوب کردن آنها ادامه بدهید. هنگامیکه کلاهک قارچها کاملاً نمایان شد، قارچها آمادهی برداشت هستند .قارچهای موجود در کیت را برای پرورش قارچ در منزل انتخاب کنید
افرادی که تازهکار هستند، میتوانند برای پرورش قارچ در خانه از کیتهای آماده استفاده کنند. این کیتها محتوی کیسههای پلاستیکی استریل شده هستند که از خاکاره یا خاک پرشدهاند .تنها کاری که باید بکنید این است که کیسه را در محیطی مناسب بگذارید و در مدت 7 الی10 روز صبر کنید تا قارچهایتان آماده شوند.- برای شروع کار میتوانید کیسه را در محیطی روشن، دور از نور مستقیم خورشید، بازکنید.( بهطور مثال، مقابل یک پنجره سایهدار)
- کیت را در دمای اتاق نگهدارید، و هرروز روی آنها را با آبپاش مرطوب کنید(آب را بهصورت غبار پاشی بریزید) تا میزان رطوبت محیط بالا و همیشه نمدار باشد. برخی از کیتها حاوی چادرهای پلاستیکی هستند تا کیسه را پوشانده و میزان رطوبت را ثابت نگه میدارد.
- بعد از 7 الی 10 روز، قارچها شروع به جوانه زدن میکنند، و به مدت 3 ماه شاهد رشد نهایی قارچها هستید.
- نکته مثبت این کیتها این است که بعد اتمام تولید قارچ، میتوانید آنها را در فضای خارجی خانه در کمپوست بکارید، و بسته به شرایط آب و هوایی، قارچها مجدداً شروع به جوانه زدن میکنند.
پرورش قارچ در منزل
همانطور که اشاره کردیم برای پرورش قارچ میتوان آن را در محیط تاریک و دور از نور مستقیم آفتاب قرارداد. محل پرورش قارچ علاوه بر آنکه، باید تهویه هوا بهخوبی انجام گیرد، درجه هوای محیط پرورش نیز باید بین 10 الی 15 درجه سانتیگراد باشد، همچنین باید محل پرورش کاملاً تمیز، قابل شستشو و فاقد درز یا محلی برای پرورش باکتریها، حشرات و قارچهای مضر باشد.آمادهسازی کمپوست یا کود گیاهی
بهترین زمان برای پرورش قارچ؛ ماههای مهر تا آذر است. اما درصورتیکه امکانات تهویه هوا و متعادل نمودن درجه حرارت محیط محل پرورش وجود داشته باشد، پرورش قارچ در ماههای دیگر سال نیز امکانپذیر است.
بذر قارچ
بذر قارچ، با بذر بقیه گیاهان فرق دارد. پ در حقیقت بذر قارچ از دانههای گندم پختهشده تشکیل میشود. قارچ وقتی به بلوغ میرسد پرههای پشت کلاهک آن بازشده و از بین پرهها گردی خارج میشود که با آن هاگ یا اسپور گفته میشود که با چشم عادی قابلدیدن نیست.این اسپورها برای زنده ماندن نیاز به تغذیه دارند، به همین دلیل گندمها را میپزند تا نرم شده و اسپور قارچ بتواند از آنها تغذیه کند. استفاده دیگری که از پختن گندم میشود، این است که به اصطلاح گندم عقیم شده و دیگر جوانه نمیزند و این کار باعث می شود تا تمام مواد غذایی آن برای اسپورها باقی بماند.
رطوبت هوا و آبیاری
هنگام تشکیل قارچ، محیط باید دارای رطوبت باشد. بهطور متوسط بهترین درجه رطوبت میبایست مابین ۷۰ الی ۸۰ درصد باشد. اگر درجه رطوبت هوا از این مقدار کمتر شود، سطح کلاهکها ترک برداشته یا سطح کلاهک قارچ لکدار میشود. درصورتیکه به علت خشک شدن، خاک احتیاج به آبیاری داشت، بایستی بهوسیله غبار پاش روی سطح خاک آبپاشی کنید. آبیاری را با آب خالص و با درجه حرارت ۳۲ درجه و بسیار بااحتیاط انجام دهید.برداشت قارچ
بعدازآن که قارچ به حد کافی رشد کرد و تاج آن شکل گرفت باید قارچهای رسیده را برداشت کنید. در برداشت محصول باید به این نکته توجه کرد قارچهایی که زودتر از موعد چیده شوند وزن آنها سبک و از قارچهای درجهدو محسوب میشوند و ارزش غذایی کمتری دارند.در حین برداشت محصول قارچ باید کلاهک را در دست گرفته و یک پیچ به آن بدهید تا پایه آن از زمین جدا شود و تاوَن ساقه کثیف و آلوده را با چاقوی تیز قطع کنید، بهتر است در هنگام جمعآوری و برداشت قارچ از دستکش استفاده کنید. برداشت قارچ هر پانزده روز یکبار انجام میشود و این برنامه به مدت دو تا سه ماه طول میکشد.
