شل شدن ماهیچهها و یا ضعیف شدن آنها باعث میشود که رحم آویزان شود و گاهی هم شرایطی به وجود میآید که رحم در مراحل مختلفی کاملاً از بدن خارج میشود. مرحله اول، زمانی که گردن رحم وارد مجرای واژن میشود؛ و در مرحله بعد، گردن رحم به سمت دهانهی باز واژن وارد میشود؛ و در مرحله سوم، گردن رحم از واژن خارج میشود؛ و در مرحله آخر رحم بهطور کامل از واژن خارج میشود. این اتفاق به دلیل ضعیف شدن تمام ماهیچههای نگهدارندهی رحم به وجود میآید.
عوامل دیگری مانند افتادگی مثانه، فتق روده و همچنین افتادگی لگن با افتادگی رحم در ارتباط هستند و همه آنها باعث ضعف ماهیچههای نگهدارنده رحم میشوند:
ضعف یا کاهش توان بافت بعد از یائسگی و کاهش استروژن طبیعی، همچنین اضافهوزن و چاقی که باعث میشود در عضلات لگن فشار اضافی وارد شود، سبب افتادگی رحم میشود.
فتق روده: فتق دیوارهی پشتی در بالای واژن را فتق روده میگویند. جایی که بخشی از روده به داخل واژن برجسته میشود. در این زمان، وقتیکه دراز میکشید احساس کشیده شدن دارید و یا ممکن است تصور کنید کمرتان درد میکند.
افتادگی لگن: فتق دیوارهی پشتی در قسمت پایین واژن است. جایی که بخشی از رکتوم به درون واژن برجسته میشود. در این زمان حرکات روده سخت میشود و برای اینکه روده را تخلیه کنید باید به داخل واژن فشار وارد کنید.
دلایل افتادگی رحم
گاهی ممکن است افتادگی رحم به دلایلی مانند حاملگی و زایمان طبیعی یا وضع حمل سخت از طریق واژن؛ اتفاق بیفتد. گاهی هم این مشکل براثر ضعف ماهیچههای لگن با افزایش سن رخ میدهد. همچنین ضعف یا کاهش توان بافت بعد از یائسگی و کاهش استروژن طبیعی، همچنین اضافهوزن و چاقی که باعث میشود در عضلات لگن فشار اضافی وارد شود، سبب افتادگی رحم میشود.گاهی عواملی مانند سرفههای شدید به دلیل بیماری آسم، زور زدن به سبب یبوست، تومورهای لگن و یا جمع شدن مایع در شکم باعث میشود که فرد به شکم خود فشار زیادی وارد کند و این منجر به افتادگی رحم میشود.
جراحیهای بزرگ در ناحیه لگن، سیگار کشیدن، همچنین وزنهبرداری و بلند کردن چیزی که وزنش بیشازحد اندازه است، همچنین سابقه خانوادگی، میتواند دلایلی بر ابتلا به بیماری افتادگی رحم باشند.
علائم بیماری:
بیماری افتادگی رحم هم مانند سایر بیماریها علائم و نشانههایی دارد. زمانی که فرد احساس درد خفیف در پشت خود داشت و یا همچنین احساس پری و فشار در لگن داشت در این حالت فرد تصور میکند که روی یک توپ نشسته است، یا زمانی که احساس کرد چیزی از واژن خارجشده است، همچنین آمیزش جنسی دردناک و در ادرار کردن و حرکات روده احساس سختی داشت و یا در پیادهروی احساس ناراحتی داشت، ممکن است مبتلابه بیماری افتادگی رحم شده باشد.زمانی که فرد با این علائم روبرو شد بهتر است برای معاینه این بیماری به پزشک مراجعه کند.
همچنین زمانی که فرد احساس کرد گردن رحم در نزدیکی دهانهی واژن قرارگرفته است و احساس فشار میکند و یا زمانی که رحم بهطور کامل از واژن خارجشده است و افتادگی کامل رحم صورت گرفته است، حتماً باید به پزشک مراجعه کند. پزشک هم با انجام معاینات فیزیکی لگن و بررسی سوابق خانوادگی، بیماری را تشخیص میدهد. در هنگام معاینه، پزشک از فرد میخواهد تا سرفه بزند و یا زور بزند تا به شکم فشار بیاید تا او را معاینه کند.
زمانی که با افتادگی رحم، انسداد رحم هم اتفاق بیفتد در این حالت پزشک پیلوگرام داخل وریدی و یا سونوگرافی کلیوی را پیشنهاد میدهد. برای اکثر مشکلات مربوط به لگن هم از سونوگرافی استفاده میشود.
اثر این درمانها به میزان ضعیف بودن ساختارهای نگهدارندهی اطراف رحم بستگی دارد.
فرد میتواند با استفاده از شامپو، کرم و حلقههای مخصوص استروژنی، قدرت و سرزندگی بافتهای واژن را بازگرداند. این بیماری را درمان کند. البته این استروژن فقط باید توسط خانمهای یائسه مورداستفاده قرار گیرد.
این بیماری درمان خانگی هم دارد و فرد میتواند با انجام ورزشهای کِگِل، ماهیچههای لگن خود را تقویت کند و از افتادگی رحم جلوگیری کند.
فرد برای پیشگیری از این بیماری بهتر است وزن خود را کم کند و همچنین غذاهای پر فیبر استفاده کند تا دچار یبوست نشود، ورزشهای کگل انجام دهد و بارهای سنگین برندارد و وزنهبرداری نکند و یا به شکم خود فشار نیاورد.
اگر بیمار با جراحی موافق نبود و یا احتمال موفقیت جراحی برای او کم بود میتواند از ابزارهایی به نام پِساری استفاده کند. پساری از رحمِ افتاده، درون مجرای واژن حمایت میکند. این ابزار در اندازههای مختلف وجود دارد و هر فرد باید از ابزاری استفاده کند که اندازه خود اوست. البته استفاده از این ابزاری در صورتی مفید است که افتادگی شدید نباشد وگرنه کارساز نیست.
