بر اساس آموزه‌های قرآن، ضروریات زندگی هر کسی در قالب قسمت روزی تامین و تضیمن شده است؛ اما انسان مسئولیت‌هایی نیز دارد تا نه تنها این قسمت و سهمیه به دستش برسد، بلکه باید تلاش کند تا فراتر از آن، شرایط برای بهبود اوضاع اقتصادی فراهم آید و انسان ها از فضل الهی بهره گیرند؛ زیرا رزق سهمیه‌بندی شده غیر از فضلی است که انسان باید آن را از طریق تلاش به دست آورد. امام‌علی(ع) در حکمت 379 نهج‌البلاغه می‌فرماید: الرزق رزقان: رزق تطلبه و رزق یطلبک؛ روزی، دو گونه است: روزی‌ای که تو آن را می‌جویی و روزی که آن، تو را می‌جوید. از نظر قرآن، رزق که همان طعام و قوت روزانه هر کسی است، تضمین شده است چنانکه خدا درباره تضمین روزی همه موجودات زمینی می‌فرماید: وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا كُلٌّ فِي كِتَابٍ مُبِينٍ؛ هيچ جنبنده‏‌اى در زمين نيست، مگر اينكه روزي‌اش بر عهده خداست؛ و او قرارگاه و محل مردنش را مى‏‌داند. همه اينها در كتابى روشن ثبت است.(هود، آیه 6) پس رزق هر جنبده‌ای در کتاب مبین ثبت و ضبط است و واجب برای خدا این است که آن را تضمین کرده و به آن موجود می‌رساند، همان طوری که بقیه امور زندگی هر جنبده‌ای از جمله اجل و زمان مرگش در آن کتاب نوشته و ثبت شده است. از همین رو هیچ جنبده‌ای بی‌رزق و روزی نمی‌ماند و رزقش بدون تلاش آنچنان سخت تامین و تضمین است؛ چنانکه خدا می‌فرماید: وَكَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لَا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ يَرْزُقُهَا وَإِيَّاكُمْ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ؛ و چه بسيار جاندارانى كه روزى خود را حمل نمی‌کنند  خداست كه آنها و شما را روزى مى‏‌دهد و اوست‏ شنواى دانا. (عنکبوت، آیه ۶۰) تفاوت در رزق‌ها همچنین از نظر قرآن، رزق هر جنبده‌ای یکسان نیست و هر جنبده ای یکسان رزق و روزی نمی‌خورد، بلکه از سوی خدا همواره گشایش و تنگی در رزق بویژه درباره انسان‌ها ایجاد می‌شود؛ چنانکه خدا بارها از جمله در ادامه همین آیه می‌فرماید: يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَيَقْدِرُ لَهُ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ‌؛ خدا بر هر كس از بندگانش كه بخواهد روزى را گشاده مى‏‌گرداند و يا بر او تنگ مى‏‌سازد؛ زيرا خدا به هر چيزى داناست. (عنکبوت، آیه ۶۲) از نظر قرآن، انسان ها برای بهره مندی از فضل الهی باید خود تلاشی سخت و جدی داشته باشند؛ زیرا اگر چه فضل الهی نیز در دست خدا و بر اساس قسمتی است که در کتاب مبین الهی ثبت و ضبط است (هود، آیه 6؛ حدید، آیه 29)؛ اما دستیابی به این فضل جز از راه تلاش مضاعف و کار سخت امکان‌پذیر نیست؛ زیرا شخص دنبال نوعی برتری در آسایش و معیشت زندگی است و این غیر از ضروریات و طعامی است که او را زنده نگه می‌دارد و بقایش را تضمین می کند. از همین رو در آیات الهی از انسان ها می‌خواهد برای رسیدن به آسایش و رفاه، تلاش کنند تا به فضل الهی دست یافته و از آن بهره مند شوند. خدا می‌فرماید: وَآخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الْأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ؛ عده‏ اى ديگر در زمين سفر تجاری مى‌كنند و در پى فضل الهی هستند. (مزمل، آیه 20)  نکاتی مهم درباره رزق در آیات قرآن به مساله رزق بسیار توجه شده و آیات بسیاری نازل شده است؛ زیرا رزق و روزی بویژه اقتصادی آن تضمین کننده بقای انسانی است و انسان بدون رزق اقتصادی می‌میرد و نابود می شود. بر همین اساس در آیات قرآن به ابعاد گوناگون رزق و روزی اشاره شده است که برخی از مهمترین آنها عبارتند از: 1. فلسفه رزق 2. مراعات تقوا 3. ناسپاسی عامل از دست رفتن رزق 4. اباحه 5. انفاق 6. تامین رزق دیگران 7. تضمین رزق 8. تحصیل رزق 9. وسعت و تنگی رزق زمینه های رزق و روزی آسان چنانکه گفته شد، هر کسی میزانی از رزق معلوم و مقدر از سوی خدا را می خورد و از آن بهره‌مند می شود. اما برخی از امور موجب می‌شود که انسان آسانتر به رزق خویش برسد و از رزقی برخوردار شود که امیدی به آن نداشته یا از راهی که گمان نمی‌برده است، آن را به دست آورد. (طلاق، آیات 2 و 3) از مهمترین عواملی که رزق و روزی را آسان و بی گمان و کریمانه می‌رساند، می توان به ایمان(بقره، آیات 25 و 212؛ انفال، آیات 2 و 4 و 74)، اخلاص(صافات، آیات 40 و 41)، اطاعت از خدا و پیامبرش(احزاب، آیات 30 و 31)، تقوای الهی(طلاق، آیات 2 و 3؛ بقره، آیه 212؛ مائده، آیه 88)، توبه(مریم، آیات 60 و 62)، جهاد در راه خدا(انفال، آیه 74)، انفاق و پرداخت زکات و واجب مالی(نور،آیات 37 و 38)، عمل صالح(بقره، آیه 25؛ مریم، آیات 60 و62)، نماز(انفال، آیات 3 و 4)، هجرت (حج، آیه 28)، یاد خدا(نور، آیات 37 و 38)، یاری دین اسلام(انفال، آیه 74) و مانند آنها اشاره کرد. منبع: خبرگزاری اهل بیت