ذوالقرنین كیست؟
از قرآن كریم به خوبى می شود فهمید كه ذوالقرنین صفاتى ممتاز داشت و خداوند اسباب پیروزىها را در اختیارش گذاشت. او سه لشگركشى مهم انجام داد: نخست به غرب، سپس به شرق و سرانجام به منطقهاى كه تنگهاى كوهستانى داشت.او مردى مؤمن و موحّد و مهربان بود و از طریق عدل منحرف نمى شد. به همین جهت، مشمول لطف خاص پروردگار گردید. او یار نیكوكاران و دشمن ستمگران بود و به ثروت دنیا علاقهاى نداشت. این مرد كه به خدا و رستاخیز ایمان داشت، سازنده یكى از مهمترین و نیرومندترین سدها است؛ سدى كه به جاى آجر و سنگ، آهن و مس مصالح اصلى آن به شمار مى آمد. هدف از ساختن این سد آن بود كه گروهى مستضعف را در مقابل ستم قوم یأجوج و مأجوج یارى دهد.
او قبل از نزول قرآن نامش در میان جمعى از مردم شهرت داشت. از این رو، قریش یا یهود از پیغمبر(ص) درباره وى پرسیدند؛ چنان كه قرآن مىگوید: «یَسْئَلُونَكَ عَنْ ذِی الْقَرْنَیْنِ؛ از تو درباره ذوالقرنین سؤال مىكنند».
آیات قرآن بر پیامبرى وى دلالت صریح ندارد؛ هر چند بعضى از تعبیرات آیه به این امر اشاره مىكند. در بسیارى از روایات اسلامى نیز مىخوانیم: «او پیامبر نبود، بلکه بندهاى صالح بود».
علامه طباطبایی (ره) تحقیق جامعی در این زمینه به عمل آورده اند و تمام اقوال و اختلافات را در زمینه ی 1- قصه ی ذوالقرنین در قرآن 2- سد او و یأجوج و مأجوج 3- نام و محل سد او و … جمع آوری كرده اند. نكته ی مهمی كه لازم به تذكر است این است كه اصلا مهم نیست كه ذوالقرنین بر چه شخصیتی تطبیق داده می شود كه اگر مهم بود قرآن كریم اسم را می آورد یا ائمه ی اطهار نام او را ذكر می كردند، بلكه مهم این است كه دنبال این مطلب باشیم كه چه درس و عبرتی در این قصه ی قرآنی هست و استفاده كنیم. این مقدار مسلم است كه او عبد صالحی بوده و از ظلم و ستم جلوگیری می كرده و به کمک مظلومان شتافته بود . 1. كهف(18): 83. 2. نورالثقلین، على بن جمعه حویزى، ص 294 و 295.
مورخان و مفسران در پاسخ به این پرسش كه منظور از ذوالقرنین كیست دیدگاههای متفاوتی را ارائه كردهاند.
بعضی از مورخان گفتهاند: نظر به اینکه سد مذكور در قرآن كه به دست ذوالقرنین ساختهشده، همان دیوار چین است و یكی از پادشاهان چین به نام «شین هوانگ تی» آن را بنا نهاده، پس منظور از ذوالقرنین همین پادشاه بوده است.
از قرآن كریم به خوبى می شود فهمید كه ذوالقرنین صفاتى ممتاز داشت و خداوند اسباب پیروزىها را در اختیارش گذاشت. او سه لشگركشى مهم انجام داد: نخست به غرب، سپس به شرق و سرانجام به منطقهاى كه تنگهاى كوهستانى داشت.
برخی گفتهاند: ذوالقرنین همان اسكندر مقدونی است كه در تاریخ مشهور است.
جمعی از مورخان گفتهاند: ذوالقرنین یكی از ملوک بوده كه در یمن سلطنت میکرده است.
بعضی دیگر گفتهاند: ذوالقرنین همان كورش، پادشاه هخامنشی در ایران است كه در قرن پنجم قبل از میلاد میزیسته است. این دیدگاه توسط سراحمدخان هندی بیان شده و یكی از محققان هندی به نام مولانا ابوالكلام آزاد در توضیح و تشریح این نظریه سخت كوشیده است كه برای كسب اطلاعات بیشتر میتوانید به كتابی كه توسط ابوالكلام آزاد در همین زمینه نوشته شده است مراجعه فرمایید.
منبع: پرسش و پاسخ های عمومی مشاوره مذهبی مرکز مشاوره تبیان
