بسیاری از کشورها در صدد ساخت و راهاندازی پیامرسانهای بومی هستند و دلیل آنها، نگرانیهای امنیتی از جاسوسی شهروندانشان است.
امروزه پیامرسانها به یکی از بخشهای ضروری زندگی تبدیل شدهاند و کنار گذاشتن آنها برای خیلیها غیرقابل تصور است. به همین دلیل است حالا که موضوع محدودیت برخی پیامرسانهای خارجی مطرح شده، همه جا از پیامرسانهای جایگزین صحبت میشود. در این میان به نظر میرسد تاکنون برخی پیامرسانهای داخلی با استقبال بیشتری نسبت به سایر رقبا روبرو شده اند اما این رویکرد چندان به مذاق آن طرف آبیها خوش نیامده و تمام عزمشان را برای مقابله با آنان جزم کرده اند. حال سوال اساسی این است که جهان با پیامرسانهای غیربومی چگونه برخورد میکند؟ کوچ کاربران ایرانی از زمان روی کارآمدن «وی چت» آغاز شد، با «وایبر» فراگیر شد، با «واتس اپ» و «لاین» اوج گرفت و نهایتا در ایستگاه «تلگرام» همهگیر شد؛ به طوری که ۴۰ میلیون کاربر ایرانی را در خود دید و دکان «پیامک» در ایران را به طور کل تخته کرد. رسانههای اپوزیسیون ضمن زیرسوال بردن پیامرسانهای ایرانی، سعی در بایکوت اخبار کشورهای مختلف در زمینه روی آوردن به پیامرسانهای بومی میکنند اما به دور از هرگونه جهتگیری سیاسی باید دید کشورهای مختلف در قبال پیامرسانهای غیربومی چه تصمیماتی اتخاذ کردند که در این گزارش به آن پرداخته شده است. با وجود برخورداری ژاپن از سومین اقتصاد بزرگ دنیا، اکوسیستم شبکههای اجتماعی در این کشور را باید منحصربهفردترین نمونه موجود در دنیای کشورهای توسعه یافته به حساب آورد. فرانسه کشور فرانسه که در دنیا به نماد دموکراسی و آزادی شناخته میشود، تازهترین کشوری است که تصمیم گرفته پیامرسان بومی راهاندازی کند. چندی پیش وزیر دیجیتال فرانسه عنوان کرد: «فرانسه قصد دارد پیامرسان بومی خاص خود را در تابستان امسال راهاندازی کند چرا که پیام رسانهای خارجی مانند تلگرام و واتس آپ هیچ سروری در فرانسه ندارند.» وی هدف از این کار را نگرانیهای امنیتی از جاسوسی دولتهای خارجی اعلام کرد. روسیه درحالی که بسیاری تصور میکردند «تلگرام» یک پیامرسان روسی است اما همین چند هفته پیش یک دادگاه در روسیه، درخواست دولت روسیه برای مسدود کردن پیامرسان تلگرام در این کشور را پذیرفت. همچنین سازمان دولتی Roskomnadzor که نقش نظارت بر ارتباطات روسیه دارد اعلام کرده بعد از تلگرام نوبت واتساپ است. روسیه قصد دارد پیامرسانهای داخلی خود را به زودی راه اندازی کند. چین رهبران چین با برپایی «دیوار آتش بزرگ» یا همان دیوار مجازی چین، اینترنت را از نو به شکل کاملاً چینی به نام «هولیان ونگ» اختراع کردند و به تبع آن شبکههای اجتماعی را هم به طور کامل به خدمت خود درآوردند. نصب نرمافزار جاسوسی دولتی چین روی سیستمهای مخابراتی موجب شده هرگونه حرکت مشکوکی در فضای مجازی و سیستم مخابراتی پیگیری شود. ویتنام نگوین تان دونگ، نخست وزیر وقت ویتنام چند سال پیش با توجه این که ۳۰ درصد از جمعیت ۸۹ میلیونی این کشور کاربر اینترنتی هستند و اغلب جوانان گرایش به سوی شبکههای اجتماعی دارند به وزارت آی سی تی دستور داد تا در قالب یک پروژه، شبکه اجتماعی آنلاین را هر چه سریعتر بسازد. کره جنوبی بر اساس اطلاعات سایت شرکت مخابرات ایران که این گزارش از آن برگرفته شده، کرهایها از سال ۲۰۱۰ با راه اندازی نرمافزار «کاکائو تاک» خود را از داشتن پیامرسان خارجی بینیاز کردند. این نرمافزار اکنون ۴۸ میلیون کاربر فعال در سراسر جهان دارد که از این میان ۴۰ میلیون کاربر این شبکه ارتباطی را کرهایها تشکیل میدهند. انگلیس کشور انگلیس پیام رسان بومی خاصی ندارد اما قوانینی را برای پیام رسانهای خارجی درنظر میگیرد. به طور مثال آنها پس از آشوب های سال ۲۰۱۱ لندن، شرکت سازنده پیامرسان BlackBerry Messenger را به در اختیار قرار دادن اطلاعات کاربران مجبور کرد. ژاپن با وجود برخورداری ژاپن از سومین اقتصاد بزرگ دنیا، اکوسیستم شبکههای اجتماعی در این کشور را باید منحصربهفردترین نمونه موجود در دنیای کشورهای توسعه یافته به حساب آورد. اندونزی با افزایش یافتن حملات تروریستی در جنوب شرق آسیا در سال گذشته و استفاده نیروهای تروریستی داعش از کشور اندونزی بهدلیل نگرانی از استفاده این برنامه برای تسریع تبلیغات تروریستی، اقدام به مسدود کردن این نرمافزار کرد. آلمان دولت آلمان از آغاز سال ۲۰۱۸ قانون جدیدی را به اجرا میگذارد که به موجب آن شبکههای اجتماعی با بیش از دو میلیون کاربر موظفند پستهای حاوی مطالب غیرقانونی صریح را تا ۲۴ ساعت پس از اطلاع از وجود آنها، از صفحه خود حذف کنند. امارات امارات متحده عربی چند سال پیش اسکایپ را مسدود کرد؛ چرا که بر اساس قوانین رگولاتوری این کشور خدمات تماس صوتی تمام آپ های پیام رسان باید مسدود شوند. آمریکا محدودسازی دسترسی کاربران به اینترنت در آمریکا از نظام قانونی ویژه برخورد دار است ولی به روشهای کاملا حرفهای و نامحسوس صورت میگیرد و از دسترسی اقشار مختلف به برخی وب سایتهای خاص جلوگیری می شود. استرالیا استرالیا در سالهای اخیر برنامه جاه طلبانهای را برای کنترل اینترنت آغاز کرده است، تا آنجا که در این زمینه استرالیا بیش از متحدان غربیاش با چین به عنوان بزرگترین سانسورکننده اینترنت مقایسه میشود. در آخرین اقدام، نهاد مدیریت ارتباطات و رسانه استرالیا (آسما) دسترسی به سرویسهای گوگل را هم محدود کرد. برزیل عزم برزیل هم در برخورد با مجرمان شبکههای مجازی جزم شده است. در یکی از این نمونهها از ابتدای سال ۲۰۱۷ نیروهای امنیتی برزیل با دریافت شکایتهای زیاد از خانوادههای قربانی در فضای مجازی، حضور خود را در اینترنت بیشتر کرد و پس از شش ماه کنترل و ردیابی با اجرای عملیات کم سابقه ۱۰۸ کودک آزار – پدوفیلیا – را بازداشت کرد. منبع: ایتنا



