کاربردی دیگر از نانوذرات در پزشکی

پیشرفت فناوری نانو، این روزها منجر به توسعه نانوموادی با کاربردهای تشخیصی و درمانی شده است. در این میان، نانوذرات اکسید آهن فوق پارامغناطیسی یا به‌اختصار SPION ها، توجه خاصی را به خود جلب کرده‌­اند. این نانو ذرات زیست سازگار با سطح و ساختار مناسب، به‌عنوان ابزارهای تزریق دارو و همچنین برای تصویربرداری مولکولی مورداستفاده قرار گرفته‌اند. SPION ها به‌عنوان نانوپروب‌­های تصویربرداری مولکولی حساس، دارای عملکرد بسیار برجسته­‌ای هستند.

در پزشکی نانو، تزریق مواد حاجب به شیوه‌­ای هدف‌مند به سلول­‌های خاصی از تومور، نقش مهمی در تشخیص دارد. این روش با ارائه تصویر دقیق از منطقه سرطانی، منجر به پیشرفت در تشخیص دقیق سلول­‌های تومور می­‌شود. در همین خصوص، تصویربرداری تشخیصی مؤثر و اختصاصی، در سرطان پستان و در مراحل اولیه آن، یک چالش بزرگ است. با استفاده از نانوذرات به‌عنوان مواد حاجب، پتانسیل تصویربرداری MR ممکن است به تشخیص تومورها در مراحل اولیه گسترش یابد. هدف اصلی استفاده از مواد حاجب افزایش شدت سیگنال است که در حقیقت زمان استراحت را کاهش می­‌دهد.

در این رابطه، تحقیقی توسط محققین دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با همکاری دانشگاه سینز مالزی انجام شده که در آن ساخت، بررسی ویژگی و کاربرد یک ماده حاجب در تصویربرداری  MRسرطان پستان با استفاده از نانوذرات مورد بررسی قرار گرفته است.

برای این تحقیق خط سلولی سرطان پستان و سلول‌هایی به‌عنوان کنترل از آمریکا تهیه شدند. سپس محلول‌های نانوذرات تهیه شدند و برای تصویربرداری مورد استفاده قرار گرفتند. غلظت پروتئین و آهن نانوپروب با روش استاندارد مورد بررسی قرار گرفت و همچنین برای ارزیابی میزان سمیت نانوپروب در خط سلولی سرطان پستان، از تست‌های مربوطه استفاده شد. در نهایت نیز داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از روش‌ها و نرم‌افزارهای آماری مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.

نتایج این پژوهش نشان داد که محلول SPIONs-C595 به‌عنوان ماده حاجب در تصویربرداری MR، هدف­‌گیری فعال سلول‌های سرطان پستان را در غلظت نهایی 600 میکروگرم آهن بر میلی­‌لیتر به‌خوبی فراهم می‌­کند.

همچنین در این تحقیق، جذب سلولی نانوپروب SPIONs-C595 بر روی سلول‌­­های سرطانی و سلول­‌های طبیعی تایید شد.

به‌علاوه، نتایج تحقیق فوق که توسط دکتر داریوش شهبازی گهرویی، عضو هیئت‌علمی گروه فیزیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و همکاران ایشان انجام‌شده، نشان می­‌دهد که با افزایش غلظت آهن در نانوپروب مربوطه، امکان اتصال آن به سلول­‌های سرطانی پستان نسبت به سلول­‌های طبیعی افزایش می­‌یابد و به همین دلیل امکان شکار تصویری این سلول‌ها و تشخیص بهتر را فراهم می‌آورد.

براساس نتایج این مطالعه پژوهشی که در نشریه انگلیسی‌ زبان جهاد دانشگاهی، Avicenna Journal of Medical Biotechnology (مجله علمی بیوتکنولوژی پزشکی ابن‌سینا) وابسته به پژوهشگاه ابن‌سینا منتشر شده است، نانو پروب SPIONs-C595 در ماده حاجب تصویربرداری MR، قابلیت بالایی برای تشخیص سلول­‌های سرطان پستان داشته و می‌تواند از این لحاظ، به پزشکان و بیماران کمک نماید.

---

منابع:

سیناپرس
تی نیوز