
آيا كتاب تاريخ طبري مورد تاييد تشيع يا اهل سنت است؟
كتاب تاريخ طبري از كتب بسیار سودمندی است كه در تاریخ عمومی جهان و تاریخ اسلام نوشته شده است. این كتاب از نظر صحت و اتقان مطالب در تمام قرون اسلامیِ پس از مؤلف، مورد استناد و استفاده مورخان و مرجع دانشمندان بوده است.تاریخ طبری شامل اخبار و حوادث پادشاهان و پیغمبران سلف و وقایع ایام و روزگار آنان از ابتدای این جهان تا سال 302، و برخی گفته اند تا سال 309 هجری قمری است.طبری، در حوادث و وقایع قبل از اسلام شرحی مبسوط در باره سلسله پادشاهان ایران از ابتدای تاریخ ایران، و ذكر هر یك از سلسله ها و نام هر یك از پادشاهان، مطابق كتب سِیَرُ الملوك یا شاهنامه ایراد كرده است.در باره سلسله ساسانیان به دلیل نزدیك بودن زمان حیات مولف با عصر آنان، و وجود منابع و روایات بیشتر در باره تاریخ آنان، مفصل تر بحث كرده، و مطالب این بخش روشن تر و سودمندتر است.طبری در آغاز كتاب خود می نویسد: «خواننده این كتاب بداند كه استناد ما به آنچه در این كتاب می آوریم به روایات و اسنادی است كه از دیگران، یكی پس از دیگری بما رسیده، و من خود نیز از آنان روایت می كنم و یا سند روایت را به ایشان می رسانم نه آن كه در آوردن مطالب تاریخ استنباط فكری و استخراج عقلی شده باشد.»»طبری با تذكر این نكته به خوانندگان تاریخش، كمال امانت و صداقت را از خود نشان داده است. و چون در روایات و اخبار قدیم مطالب غریب و دور از ذهن دیده می شود، در مقام پوزش از ذكر این مطالب می گوید: اگر ناظران و شنوندگان اخبار این كتاب به برخی داستان ها و قصه ها برخوردند كه عقل وجود آنها را انكار كند و گوش از شنیدن آنها تنفر حاصل نماید، نباید به من خرده گیری و عیب جوئی كنند، چرا كه این گونه اخبار را دیگران برای ما نقل كرده اند و ما نیز آنها را همانگونه كه شنیده ایم در كتاب خود آورده ایم.مسعودی در مقدمه كتاب "مُرُوج الذَهَب" در باره تاریخ طبری می نویسد : «… تاریخ ابو جعفر طبری كه برتری بر كتب دیگر تاریخ دارد و افزون تر از آنهاست، جامع انواع خبرها و آثار و حاوی اقسام و فنون و علوم می باشد.»"ابن اثیر" نیز در مقدمه كتاب خود به نام "الكامل فی التاریخ" می نویسد: «كتاب مذكور در نزد عموم محققان مورد اعتماد و در موارد اختلاف محل رجوع می باشد … و من از میان همه مورخان به طبری اعتماد كردم، زیرا وی از روی حق در این فن پیشوا می باشد.»گروهی از مستشرقان، كتاب تاریخ طبری را به زبان های اروپائی ترجمه و تلخیص كرده اند تا دانشمندان و محققان غربی بیشتر از آن استفاده كنند. خلاصه، كتاب تاریخ طبری یكی از منابع معتبر و با ارزش تاریخ عمومی و به ویژه تاریخ اسلام است كه حوادث تاریخ اسلام را بر اساس تاریخ هجری به صورت سال به سال نوشته است.اندیشمندان اسلامی اعم از شیعه و سنی به آن استناد می دهند. ولی باید توجه داشت كه این دیدگاه به این معنی نیست كه طبری توانسته است همه اخبار و حوادث را آن گونه كه اتفاق افتاده است ثبت كند، چنانچه خود طبری نیز در آغاز كتاب خود به آن اذعان نموده است.منبع:پرسمان


