نگاه تربیتی دین به انعقاد نطفه و مراقبت های قبل از بارداری اولین گام در انتخاب همسر است. و در روایت هم داریم که مردی سوال کرده از محضر معصومین (علیه السلام) که می خواهد ازدواج کند٬ حضرت فرمودند؛ بدان که کسی که می خواهی انتخاب کنی مادر فرزندت هم می شود. لذا پدر و مادر نقش کلیدی دارند. و نقش مادر مهم تر از پدر است. بخش خانواده ایرانی تبیان تربیت دینی فرزند 1- قبل از تولد * الف- قبل از بارداری. * ب- حین بارداری. 2- بعداز تولد * 7 سال اول یعنی از بدو تولد تا 2 سالگی و 2 تا 7 سال. * 7 سال دوم 7 سال سوم. 1- مرحله اول- قبل از بارداری اولین گام در انتخاب همسر است. و در روایت هم داریم که مردی سوال کرده از محضر معصومین (علیه السلام) که می خواهد ازدواج کند٬ حضرت فرمودند؛ بدان که کسی که می خواهی انتخاب کنی مادر فرزندت هم می شود. لذا پدر و مادر نقش کلیدی دارند. و نقش مادر مهم تر از پدر است. مادران قدر خود را خیلی بدانند یعنی این جایگاهی که خداوند متعال به شما مادران داده است در نظام خلقت به ما مردان نداده است٬ اگرآن جایگاه را بفهمیم که چه جایگاه عظیمی است. برعکس کسانی که فکر می کنند در نظام اسلامی به زن ظلم شده است‌. ما می گوییم نه. اتفاقا در نظام ساختاری اسلام٬ زن در جایگاه متعالی قرار گرفته است. زیبایی کودکان به تغذیه پدر و مادر مربوط است در روایت است که٬ اگر زنی فرزند اولش دختر باشد٬ خوش یُمن است. و البته این معنی را نمی دهد که اگر پسر باشد پس بد یمن است.نه. جایگاه ویژهٔ دختر را اسلام می خواهد بگوید. یک موقع ما می گوییم هر کس در این مسابقه برنده شود ما به برنده اش جایزه می دهیم. نه اینکه ما بازنده را تنبیه می کنیم. کسی که باخته٬ اینطور است که فقط هیچ چیزی برنده نشده نه اینکه تنبیه هم شود.‌ دقیقا مثل همین روایت است. شخصی به نام یحیی بن زکریا برای امام هادی (علیه السلام) نامه نوشت که؛ من همسرم باردار است دعا کنید که فرزندش پسر شود. حضرت خیلی کوتاه نوشتند که دختر بهتر از پسر است. والسلام. مادران در تربیت نقش محوری دارند و عمدهٔ تأثیرات به دست مادران است‌٬ لذا اسلام می گوید وقتی همسر انتخاب می کنی او فقط همسر نیست بلکه مادر برای کودکانت هم هست. من یک اعتراف مردانه می کنم و آن اینکه٬ اگر مردی را در کرهٔ خاکی می بینی که انسان شایسته و خوبی شده٬ به برکت وجود مادرانشان بوده است. برای همین امام خمینی ره فرمودند؛ مرد از دامن زن به معراج می رسد. 2- تعذیه قبل از بارداری تغذیه حتی در بارداری چند خاصیت دارد که بر اساس روایت بیان می شود. الف- فرزندان باهوش. ب- فرزندان زیبا. ج- فرزندان قوی. د- فرزندان با حلم و بردبار و... گاهی در روایت داریم که اگر تغذیه مناسب باشد کودک به این ویژگی ها می رسد. امام معصوم (علیه السلام) فرزندی را دیدند که خیلی زیبا است فرمودند؛ پدر و مادرش قبل از انعقاد نطفه٬ بِه خورده اند. یعنی زیبایی کودکان به تغذیه پدر و مادر مربوط است. نسبت به هوش بچه‌ها٬ هم قبل از بارداری و هم بعد از بارداری مهم است. پدر و مادر اگر قبل از انعقاد نطفه٬ قاووت (مجموعه ای از مغزهای مختلف؛ بادام٬ پسته٬ گردو٬ فندق٬ سنجد که آسیاب شده باشد) بخورند٬ تأثیر می گذارد در اینکه کودکان باهوش شوند و همین طور استخوان بندی را درشت می کند و در حلم و برد باری نیز همین طور.. و لذا در ۷ سال دوم بیان می شود که چطور می شود بچه ها را باهوش کرد. یک بخش مربوط است به تغذیهٔ قبل از بارداری و بخش دیگر تغذیه حین بارداری و یک بخش به تغذیهٔ بعد از بارداری مربوط است. تربیت یک فرآیند است که قبل از تولد شروع می شود و بعد از تولد ادامه می یابد. تربیت دفعی نیست. استمرار در تربیت شرط است. بر اساس آمار جهانی ۹۷ درصد از مردم بی هدف و بی برنامه زندگی می‌کنند و فقط ۳ درصد از انسان ها هدفمند هستند لذا ما در بچه دار شدن هم باید برنامه داشته باشیم. پس تغذیه را باید دقت کرد. تغذیه پایهٔ رفتاری انسان است. حدود ۷۰۰ روایت فقط در مورد تغذیه داریم چون مهم است و پایهٔ رفتاری است. 3- دقت در حلال بودن و نورانی بودن لقمه دقت کنید که لقمهٔ حلال لزوما بچه ها را با تربیت نمی کند و یا شیر با وضو دادن دلیل نمی شود که کودکان بی نماز نشوند. در تربیت دو رکن مقدماتی وجود دارد: رکن اول: لقمهٔ حلال؛ یک ظرف آلوده را اگر شیر تمییز هم در آن بریزیم فاسد می شود. در تربیت همین‌طور است. لقمهٔ حلال ظرف تربیت را پاک می کند و حال که ظرف ما پاک شد باید دقت کنیم که چه چیز درون ظرف می ریزیم. لذا امام حسین علیه السلام به لشکر عمر سعد فرمودند که؛ می دانید چرا حرف من را نمی فهمید٬ «ملئت بطونکم من الحرام» شما شکم هایتان از حرام پر شده است٬ دیگر حرف مرا نمی‌فهمید! ظرف آلوده است و این رکن مقدماتی مأموریت پدرهاست‌. رکن دوم: اما دومین رکن نورانی کردن لقمه است. مادر چگونه می تواند آن لقمه حلال را ضایع کند؟ مثلا در حین آشپزی غیبت کند. مادری که با وضو به آشپز خانه می رود٬ وضو خودش نور است و او با این نورانیت غذا درست می کند. آیة الله جوادی آملی در کتاب «زن در آیینه جلال و جمال» می فرمایند؛ زنانی بودند در طول تاریخ وقتی غذا درست می کردند٬ ذکر می گفتند و غذا آماده می کردند. فطرت را مدیریت کنید و با ذکر همراه کنید. برخی در حین غذا صلوات می فرستد و غذا درست می کنند. در این موقع ملائکه هم صلوات می فرستند٬ ببینید چه محیط نورانی ای می شود. این فرق می کند با کسی که غیبت می کند و غذا درست می کند و موسیقی هم روشن می کند. 4- رعایت کردن آداب فرزنددار شدن الف؛ ادعیه و سوره های قرآنی که دراین مورد وارد شده است. مراجعه شود به کتاب ریحانهٔ بهشتی مراجعه نمایید. ب؛ مدیریت نگاه. انسان حتی محیطی که می خواهد بچه تشکیل شود باید در و دیوارش را هم مدیریت کنیم. حضرت موسی علیه السلام که داماد حضرت شعیب علیه السلام بودند٬ از حضرت شعیب تقاضای مزد کردند. حضرت شعیب گفتند که از این به بعد هر گوسفند ابلق (سیاه و سفید) که در گله به دنیا آمد برای تو باشد. چون اصولا این نوع گوسفندان کم است در میان گله. لذا حضرت موسی علیه السلام عصای خود را وسط تپه ای نصب کردند و دور این عصا پشم های سیاه و سفید پوشاندند و در هنگام جفت گیری با نگاهی که این گوسفندان به این عصای سیاه و سفید می انداختند٬ بسیاری از گوسفندان ابلق (سیاه و سفید) شدند. لذا نگاه خیلی مهم است. باید توجه کرد. خیلی از در و دیوارها٬ عکس حیوان و یا مجسمه است و این خیلی تأثیر دارد و حتی بچه ها بر اساس آنچه که هست تربیت می شوند. مثلا مادر در اتاق کودک عکس ببر زده است!! بعد می گوید؛ نمی دانم چرا درنده خو است. دیدن اثر می گذارد. بر اثر دیدن انسان تربیت می شود. ج؛ مدیریت کلام. پرهیز از تکلم در حین انعقاد نطفه. چرا که در روایت است که تکلم حین انعقاد نطفه ممکن است منجر به لال شدن کودک شود. ممکن است تکلم جهش ژنی ایجاد کند و باعث این امر شود. د؛ مدیریت تفکر. مردی نزد امیر المومنین علیه السلام آمد و گفت یا اباالحسن شما قضاوت کنید٬ من و همسرم این طور سیاه چهره نیستیم ولی فرزندمان سیاه چهره شده است. حضرت فرمودند؛ ای مرد آیا هنگامی که نزد همسرت بودی به زن سیاه چهره ای فکر کردی؟ مرد گفت بله. حضرت فرمود؛ همین فکر تو باعث شد که این بچه اینگونه شود. حتی ممکن است که نوع تفکر هم جهش ژنی ایجاد کند. نوع تفکر پدر و مادر در حین انعقاد نطفه خیلی مهم است. لذا همیشه تفکرتان در آن لحظه این باشد که خداوند به شما فرزند صالح و شایسته و سالمی عطا کند. این تفکر بهترین نوع تفکر است یعنی خیر دنیا و آخرت با همین است و پدر و مادر فکرشان را جای دیگر نبرند. گاهی متأسفانه به خاطر گسترش رسانه و ماهواره می‌بینیم به دلیل دیدن تصاویر غیر اخلاقی و نامناسب زن و مرد ممکن است تفکرشان برود سراغ آن صحنه هایی که دیده اند و این خیلی می تواند آسیب بزند. در روایت است که تکلم حین انعقاد نطفه ممکن است منجر به لال شدن کودک شود ه‍ ؛ انتخاب زمان مناسب برای فرزند دار شدن. هیچ شکی نیست که زمان مناسب اثر می گذارد. مثلا پدر اسکندر مقدونی یک فرد ستاره شناس بوده بعد به این نتیجه می رسد که در مطالعات علمی٬ فلان سیاره در فلان موقعیت اگر قرار بگیرد٬( و این در آموزه های دینی خودمان هم هست) اگر آن شب فرزندی تشکیل شود فرزندش دانشمند می شود. او برای همسرش این مطلب را بیان می کند که اتفاقا خواهر همسرش هم می شنیده این موضوع را. اتفاقا خواهرش دقت می کند و آن شب نطفهٔ بچه ای تشکیل می شود که همین جناب خضر نبی علیه السلام است و فرزند این ها می شود اسکندر مقدونی. لذا گاهی توجه به برخی از این نکات تأثیر دارد و این که می‌گوییم باید برنامه ریزی کرد٬ این طور نیست که اگر این طور نباشد کودک لزوما بد می شود. خوب است که انسان این دقت ها را داشته باشد. نبی اکرم (صلی الله علیه واله وسلم) قبل از اینکه وجود مبارک حضرت زهرا (سلام الله علیها) تشکیل شود٬ روزه می گیرند و شب از میوهٔ بهشتی برای حضرت آورده می شود٬ تناول می کنند. معلوم می شود این دقت ها بوده است ؛ برای فرزندی صالح و شایسته باید دعا کنید که آنچه شایسته٬ سالم و صالح بودن فرزند است. درست است که یکی از گزینه ها زیبایی و باهوشی بود ولی لزوماً این برای والدین حُسن نیست. برخی پدر و مادرها آنقدر به این دقت می کنند که به صالح بودنش دقت نمی کنند. باید دعا کنیم یا خداوند بچهٔ باهوش به شما ندهد و یا اینکه اگر می دهد توانش را هم بدهد. فکر نکنید که بچهٔ باهوش داشتن راحت است‌. الان داریم مادرانی که این‌قدر توان تربیتی اش پایین است ولی فرزندش باهوش است. مثلا می گوییم؛ حواس بچه ات را پرت کن. می گوید؛ نمی شود حواسش را پرت کرد. حال بچه باهوش باشد ولی مادر توان تربیتی نداشته باشد ببینید چه می شود!؟ شما می دانید که ضریب هوشی جنایت کارها خیلی بالاست. بزرگ ترین سارقان و خلاف کاران٬ این ها آدم های باهوش اند. باید ضریب هوشی اش بالا باشد که بتواند جنایت کار شود. ولی اگر پایین باشد که فقط یک دزد می شود. ولی بچه ای که صالح و شایسته باشد٬ حال باهوش و زیبا نباشد..همین کافی است. 5- آرامش روحی و روانی والدین به عنوان مثال والدینی که باهم دعوا و پرخاشگری کرده اند٬ زمان مناسبی برای بچه دار شدن نیست‌٬ باید سعی کنند که به آن تعادل روحی و رفتاری برسند. درست است که این ها مقدمه است ولی اولین محیط تربیتی رحم مادر است. حال مادری که قبل از بارداری تنش روحی و روانی دارد٬ بدون استثناء همهٔ پزشکان می گویند روی فرزندش تأثیر دارد. پدری که اضطرابش بالاست روی بچه اش تأثیر می گذارد. مادری که آرامش روحی ندارد و افسردگی دارد روی بچه اش تأثیر می گذارد. ۶- سلامتی جسمی مادر مادر قرار است که ۹ ماه امانت و ودیعهٔ الهی را همراهش حمل کند این مادر اگر سلامت جسمی نداشته باشد به کودک آسیب می رساند. مثلا مادری که دچار دندان درد و یا کلیه درد شود٬ خود درد یک طور آسیب می‌زند و دارویی که مصرف می کند هم طور دیگر آسیب می زند. لذا مادران خصوصا در بارداری دوم و سوم باید مراقب این نکته باشند. و امروزه در برخی از مناطق پیشرو در کشورمان مادران را می‌فرستند یک چکاپ کنند که قند خون بالا نباشد٬ کلیه ها را بررسی می کنند. که با خیال راحت٬ دوران بارداری‌شان را سپری کنند. این گام اول در مسیر تربیت فرزند بود. منبع : ماهنامه کودک