تالاب گندمان
تالاب گندمان به عنوان یكی از آبگیرهای حوزه آبریز آق بلاغ با فاصلهای نهچندان دور از تالاب چغاخور قرار گرفته است، به طوری كه بخشی از خروجی تالاب چغاخور به این تالاب سرازیر میشود
تالاب گندمان به عنوان یكی از آبگیرهای حوزه آبریز آق بلاغ با فاصلهای نهچندان دور از تالاب چغاخور قرار گرفته است، به طوری كه بخشی از خروجی تالاب چغاخور به این تالاب سرازیر میشود. پوشش دایمی آب این تالاب در حدود 700 هكتار است. اطراف آن نیز همچون تالاب چغاخور پوشیده از مرغزاری زیباست كه معمولاً به عنوان مرتع غنی برای چرا احشام استفاده میشود. چشمههای اطراف تالاب علاوه بر آنكه مكان مناسبی برای گذران اوقات فراغت به شمار میآیند، آب تالاب را نیز تامین میكنند. از انواع پرندگان دایمی و مهاجری كه در تالاب شناسایی شدهاند میتوان به انواع مرغابیها، كوكر و آنقوت اشاره كرد.
از امكانات ویژه تفریحی و ورزشی اطراف تالاب، پرورش و نگهداری اسب و همچنین سواركاری در مرغزار پیرامون تالاب است. پرورش اسب از زمان های بسیار دور در این منطقه، بخصوص در بین قبایل بختیاری معمول بوده و نژاد ویژهای به وجود آورده است، كه آمیزهای از نژاد بومی و عربی میباشد.
و مسئله این احتمال را تقویت می کند : اولاً هیچ معلوماتی درباره وجود راه تجاری در این منطقه در دوره باستان و میانه وجود ندارد و شرایط جغرافیایی و طبیعی نیز این اجازه را نمی داد . دوم اینکه در هر دو سوی رود در جاهایی مناسب قراولخانه هایی درست شده بود . قراولخانه شمالی جایی بلندتر از رودخانه ساخته شده و اکنون در میان اهالی به قیزقالاسی معروف است . قراولخانه جنوبی نیز درست روبروی پل سنگی و به صورتی مستحکم بنا شده است . وجود چنین ساختمانی تنها به منظور جنگ و دفاع قابل قبول است . تحقیقات در باره پل ها همچنان ادامه دارد .روند تخریب این پل ها از زمانی که ـ پیروزی بلشویک ها بر تزارها در روسیه ، 1917 میلادی ـ عبور متوقف شد ، آغاز شده است و اما نگرانی از تخریب کامل آن ها زمانی شکل گرفت که احداث سدعظیم خداآفرین آغاز شد . این پل ها درست در پای دیوار سد هستند و از زمان آغاز عملیات ساخت سد در سال 1380، روزانه شاهد تردد خودرو های سبک و سنگین از کنار خویش بوده اند و نگاهی به تأسیسات و بناهای مجاور آن ها ، نشان می دهد که حساسیت ها و ملاحظات حفاظتی لازم صورت نگرفته است و فعالیت های عمرانی سد بر این پل ها آثار تخریبی خود وارد کرده است .
در چنین شرایطی است که استحکام بخشی و مرمت در این پل ها باید پیش از این ها مورد توجه واقع می شد که هنوز خبری نیست .متأسفانه این پل ها از منظر میراث فرهنگی و از کارکرد گردشگری چندان مورد توجه قرار نگرفته اند . پس از این نیز که میان سدخداآفرین و سدقیزقالاسی قرار خواهند گرفت ، معلوم نیست که دسترسی به این پل ها برای گردشگران چگونه خواهد بود . هر چند امروز نیز تعریف خاصی برای گردشگری ندارد و راهنما و کتیبه ای که آن ها را معرفی کنند ، در محل موجود نیست . این سد ها با همکاری مشترک جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان اجرا می گردد . سدخداآفرین که 15 آذرماه امسال آبگیری شد ، با هدف تولید 200 مگاوات برق وسد قیزقلاسی کمی پایین تر در نزدیکی خمارلو به صورت سد تنظیمی جهت انتقال آب ارس به دشت مغان برای آبیاری 75000 هکتار زمین کشاورزی در حال ساخت می باشد . محوطه ی پیش از تاریخ در این مسیر نیز با حضور همزمان 5 تیم باستان شناسی مورد کاوش قرار گرفت و منجر به کشف تمدن شهرنشینی 7 هزارساله در حاشیه ی این رود شد .
امروز در حالی از بنای سد میان ایران و کشور های آن سوی ارس به عنوان وسیله و نماد دوستی و پیوند یاد می شود که پل های خداآفرین به عنوان نماد ارتباط تاریخی دو سوی این رود در حال تخریب و نابودی است . پل بزرگ به شماره ی 1858 ( به دوره ی قرون اولیه اسلامی ) و پل کوچک به شماره ی 1859 ( به دوره ی صفویه ) در پنجم اسفند سال 1376 در فهرست آثار ملی ثبت شده است . پس این پل ها جزو آثار ملی هستند و نباید به این شکل مورد بی توجهی و بی مهری قرار گیرند . و حال که کشف تمدن پیش از تاریخ خداآفرین ، این منطقه را بیش از پیش مورد توجه قرار داده و از منظر میراث فرهنگی و گردشگری اهمیت ویژه یافته است ، بر مسئولان امر در این حوزه فرض است که نسبت به مرمت و استحکام بخشی و حفاظت از پل های تاریخی خداآفرین همت کنند.
دریاچه سد حنا در 30 کیلومتری شهرستان سمیرم و 190 کیلومتری جنوب شرق اصفهان واقع شده است. مساحت این دریاچه در طول سال متفاوت است (بین 520 هکتار در مهر ماه تا 890 هکتار در اسفند ماه). عمق این دریاچه نیز متغیر بوده و از 2 تا 30 متر در نوسان است. تاکنون در دریاچه سد حنا 7 گونه ماهی استخوانی بومی و 2 گونه ماهی پرورشی شناسایی شدهاند.
سد حنا در سال 1373 خورشیدی بر روی رودخانهای به همین نام از سرشاخههای رودخانه کارون توسط وزارت نیرو احداث شد. ظرفیت مخزن سد 50 میلیون مترمکعب، طول تاج آن حدود 254 متر، عرض آن 10 متر و ارتفاع سد 35 متر میباشد. هدف از احداث این سد جلوگیری از هدر رفتن آب رودخانه حنا و تأمین آب برای فعالیتهای کشاورزی در اراضی حنا بوده است.
ایجاد دریاچه حنا و تقویت پوشش گیاهی منطقه حاشیه دریاچه سبب تجمع پرندگان و ایجاد محیط مناسبی برای زیست و تکثیر انواع حشرات و جانوران و افزایش غنای گونهای و پتانسیلهای زیستی، اقلیمی و هیدرولوژیکی منطقه گردیده و در مجموع چشمانداز طبیعی، زیبا و تفرجگاهی دلپذیر را به وجود آورده است.
غار یخ در روستای خفر در 65 کیلومتری جنوب سمیرم در ارتفاع 3850 متری قله دنا میان قلههای قدوس و بیژن قرار دارد. این غار یکی از غارهای دیدنی ایران است که در سال 1346 خورشیدی توسط کوهنوردان استان فارس کشف شد. این غار دارای آبشار یخی و ستونهای یخی بسیار جالب توجه است و در انتهای غار دریاچه زیبایی مملو از قطعات یخ شناور مشاهده میشود. از آنجا که درون غار دما بسیار پایین است، آبی که در غار جریان دارد یخ میزند و تمام طول سال این غار پوشیده از یخ میباشد و به همین دلیل به این نام معروف شده است. اگرچه مسیر پیمایش غار فنی نمیباشد اما به دلیل یخی و لیز بودن مسیر، باید با احتیاط بسیار انجام شود. بهتراین غار در 12 کیلومتری روستای کُمِه از توابع سمیرم و در جنوب شهرضا واقع شده است. دهانه این غار بسیار باریک است و باید به صورت خزیده از آن وارد شد و پس از آن محوطه وسیعی قرار دارد. طول این غار حدود 100 متر میباشد. در انتهای غار تخته سنگ بزرگی وجود دارد که شکل پلنگی عظیمالجثه در حالت خوابیده را در ذهن تداعی میکند به همین جهت این غار با نام پلنگ معروف شده است.ین زمان بازدید از غار اواخر فصل بهار و اوایل تابستان است.
