معتادانی که به جای تریاک، «سرب» دود می کنند مسمومیت با تریاک آلوده به سرب همچنان ادامه دارد و خبرساز است؛ موضوعی که به گفته برخی کارشناسان از سال های قبل وجود داشته اما موج جدید آن از دی ماه سال ۹۴ فراگیرتر شده است. فرآوری شده توسط غزل کیانی- سرویس اجتماعی تبیان سه سال پیش مدیرعامل جمعیت خیریه تولد دوباره از افزایش مقدار ناخالصی در مواد مخدر به ویژه در تریاک و هرویین خبر داد. حالا چند روزی است که باز هم مسئولان دولتی درباره افزایش بیش ازحد سرب در ماده مخدر تریاک و مسمومیت معتادان هشدار داده اند. عباس دیلمی زاده، فعال اجتماعی در زمینه ترک اعتیاد درباره این هشدارها می گوید: وجود سرب در مواد مخدر، مسئله جدیدی نیست. سال هاست که قاچاقچیان از سرب به عنوان یکی از افزودنی ها به مواد مخدر استفاده می کنند. مدیرعامل جمعیت خیریه تولد دوباره در پاسخ به این سئوال که چه عاملی باعث می شود که میزان ناخالصی در مواد افزایش پیدا کند، می گوید: افزایش قیمت و مسئله اقتصاد. افزایش قیمت ممکن است به خاطر بالا رفتن قیمت مواد مخدر در افغانستان یا اقدام های پلیسی برای مقابله با فروش مواد مخدر باشد. در چنین شرایطی ممکن است قیمت مواد مخدر حتی بیش از ۵۰ درصد افزایش پیدا کند. به گفته او این افزایش قیمت های ناگهانی، احتمالاً نوع ماده مصرفی و الگوی مصرف تعداد زیادی از مصرف کنندگان مواد را تغییر می دهد چون معمولاً مصرف کنندگان مواد بودجه مشخصی برای خرید مواد دارند و از آنجایی که تحت هر شرایطی باید مواد مورد نیازشان را تأمین کنند، مجبور می شوند از راهکاری برای حل مشکلاتشان استفاده کنند که البته در چنین مواقعی، فروشندگان مواد مخدر هم با افزودن ناخالصی به مواد سعی می کنند قیمت را در حد تعادل نگه دارند. به طوری که مثلاً یک کیلو تریاک را به یک کیلو و ۴۰۰ گرم تبدیل کنند تا هم خودشان سود کنند و هم قدرت خرید مصرف کننده خیلی تغییری نکند. به اعتقاد دیلمی زاده در چنین شرایطی سیستم بهداشتی و درمانی باید به مسئله ورود پیدا کند و راه حلی برای این مشکل پیدا کند. به طوری که برای حل چنین مشکلاتی باید راهکارهای متفاوت و پیچیده ای طراحی و برنامه ریزی کرد؛ اما مهم ترین مسئله این است که مواد مخدر به طور مداوم و منظم آنالیز شود و شبکه پایش مصرف و پایش قیمت داشته باشیم تا بتوانیم هر لحظه شرایط را رصد کنیم و در شرایط اضطراری، تصمیم گیری درستی انجام دهیم. مواد مخدر باید به طور مداوم و منظم آنالیز شود و شبکه پایش مصرف و پایش قیمت داشته باشیم تا بتوانیم هر لحظه شرایط را رصد کنیم و در شرایط اضطراری، تصمیم گیری درستی انجام دهیم چندی پیش نیز مدیرکل نظارت و ارزیابی دارو و مواد مخدر سازمان غذا و دارو از کمبود داروی ژلاتور سرب، به عنوان پادزهر این مسمومیت خبر داد که نشان دهنده حجم بالای مسمومیت در یک بازه زمانی کوتاه بود؛ چرا که به گفته وی این دارو برای مصرف هشت ماه کشور ذخیره شده بود، اما در عرض دو ماه تمام شد. دستگاه های مسئول در این زمینه نیز واکنش های مختلفی در برابر این اپیدمی داشتند؛ وزارت بهداشت نیز طی مکاتبه با معاونین درمان دانشگاه های علوم پزشکی کشور، دستورالعمل برخورد با بیمار مبتلا به مسمومیت با سرب را برای ایجاد آمادگی فنی در پزشکان و سایر کارکنان مراکز درمانی ارسال کرد. همچنین طی مکاتبه ای از سوی وزارت بهداشت با ستاد مبارزه ه با مواد مخدر، جهت کنترل این پدیده خواستار همکاری نهادهای انتظامی و امنیتی شدند. در عین حال درخواست معاونت درمان از سازمان غذا و دارو جهت تهیه داروهای مورد نیاز برای درمان مسمومیت با سرب که بسیار هم گران قیمت هستند، به منظور ارتقای آمادگی معاونت غذا و دارو، افزایش ذخایر داروهای آگونیست و مواد اپیوئیدی از قبیل متادون و شربت تریاک و همچنین فراهم کردن شرایط ارائه درمان جایگزین در این گروه از مصرف کنندگان مواد اپیوئیدی، از دیگر اقدامات وزارت بهداشت عنوان شده است. در این میان، بیمارستان لقمان حکیم تهران، به عنوان قطب درمان مسمومیت در این استان، آخرین آمار مسمومیت با تریاک آلوده به سرب از دی ماه سال گذشته تا کنون را ۲۰۰۰ نفر اعلام کرده که چهار نفر از این تعداد فوت کرده اند. به گفته حسین حسنیان مقدم، یکی از اعضای هیئت علمی این بیمارستان، در حال حاضر مشکلی برای تامین داروی این مسمومیت وجود ندارد و نگرانی ها در این خصوص برطرف شده است. تریاک های سربی؛ ۲۰۰۰ بیمار بستری و سرپایی و 4 فوتی در تهران حسین حسنیان مقدم در خصوص آخرین آمار مراجعه به این بیمارستان به علت مصرف تریاک آلوده به سرب، گفت: مسمومیت با تریاک آلوده به سرب در سال های گذشته نیز اتفاق افتاده، اما تعداد بالایی نداشته است. از دی ماه سال ۹۴، تعداد موارد مسمومیت با سرب ناشی از تریاک خوراکی افزایش پیدا کرده است که احتمالا علت آن افزایش میزان سرب موجود در تریاک است. از همان زمان حدود ۲۰۰۰ بیمار سرپایی و بستری داشتیم که چهار نفر از آنها در این بیمارستان فوت کردند. پزشکی قانونی تعداد موارد فوتی را شش مورد اعلام کرده که دو مورد باقیمانده متعلق به بیمارستان های دیگر است. البته این آمار فقط مربوط به تهران است، ممکن است تعداد موارد فوتی بالاتر از این میزان باشد ولی تشخیص داده نشده باشد. از کل تلفات اعتیاد یک هزار و ۷۲۸ نفر به دلیل مسمومیت حاد، ۸۵۴ نفر به دلیل عوارض مصرف طولانی مدت و ۴۲۱ نفر به دنبال مصرف روان گردان ها جان خود را ازدست داده اند این در حالیست که روابط عمومی سازمان پزشکی قانونی کشور، چندی قبل اعلام کرده بود که سوءمصرف مواد مخدر در سال گذشته، جان سه هزار و سه نفر را گرفته است. که قدیرزاده مدیرعامل جمعیت خیریه تولد دوباره در مورد علت این مرگ و میرها می گوید: از کل تلفات اعتیاد یک هزار و ۷۲۸ نفر به دلیل مسمومیت حاد، ۸۵۴ نفر به دلیل عوارض مصرف طولانی مدت و ۴۲۱ نفر به دنبال مصرف روان گردان ها جان خود را ازدست داده اند. نگرانی از آلودگی شربت تریاک ارائه گزارش های متعددی از بخش اورژانس بیمارستان های سراسر کشور درباره مسمومیت با سرب حتی در بین کودکان مسئولان را نگران کرده به طوری که دكتر پرویز افشار، سخنگوی ستاد مبارزه با مواد مخدر اعلام کرده که با هماهنگی به عمل آمده با وزارت بهداشت و مراكز درمانی، توزیع سریع و فوری شربت تریاک در تمامی مراكز درمانی كشور فراهم شده و مراكز درمانی می توانند با قید فوریت سهمیه اضافه درخواست كنند. همچنین بر اساس اعلام سازمان غذا و دارو ذخیره شربت تریاک و سایر داروهای آگونیست در حد كفایت موجود است و نگرانی در این زمینه وجود ندارد. حالا دیلمی زاده سئوالی مطرح می کند که جای تأمل دارد. او می گوید: شربت تریاک از تریاکی تهیه می شود که توسط پلیس از قاچاقچیان کشف می شود حال سئوال اینجاست که اگر سرب و سایر افزودنی ها در مواد مکشوفه وجود داشته باشد، آیا این احتمال وجود ندارد که شربت تریاک هم به سرب آغشته باشد؟ منابع: ایسنا/ مهر