مقایسه خبر در روزنامه، رادیو و تلویزیون
آیا میان خبرهایی که در رادیو منتشر می شود با خبرهای تلویزیونی و مطبوعاتی تفاوت وجود دارد؟
فرآوری: محسن بابایی- بخش ارتباطات تبیان
روزانه اخبار بسیاری به سمع و نظر مردم می رسد با اینکه محتوای همه اخبار یکیست اما جنس و غالب آنها با توجه به رسانه و کانال انتشار متفاوت خواهد بود. اگر قصد خبر نویسی در رسانه های گوناگون را دارید یا می خواهید تفاوت اخباری که در رسانه های گوناگون منتشر می شود تشخیص دهید باید تفاوت خبر نویسی در رسانه ها را بدانید
تفاوت های خبرنویسی در مطبوعات و رادیو و تلویزیون
برخی از تفاوت های نوشتن خبر برای مطبوعات و رادیو و تلویزیون از این قرارند: 1-سادگی؛ خبرهای رادیویی و تلویزیونی باید ساده و روان باشند و از لغات دشوار در آن ها پرهیز شود؛ در صورتی که در خبرهای مطبوعاتی، چنانچه واژگان دشوار هم موجود باشد، امکان مراجعه به فرهنگ لغت وجود دارد؛ بنابراین با اشکال چندانی مواجه نیست. 2-کوتاهی؛ خبرهای رادیویی و تلویزیونی باید کوتاه باشند، تا درک شوند؛ در صورتی که خبرهای طولانی در مطبوعات، با دوباره خواندن درک می شوند. 3-سبک خبر؛ در خبرنویسی مطبوعات، می توان از سبک هرم وارونه یا تاریخی همراه با لید بهره برد؛ اما در رادیو و تلویزیون از سبک هرم وارونه استفاده می شود. 4-سابقه خبر؛ در خبرهای مطبوعاتی، سابقه خبر، تقریباً به طور کامل می آید؛ اما در رادیویی و تلویزیونی بسیار کوتاه ذکر می شود. 5-لید؛ در لیدنویسی مطبوعات، از لیدنویسی با استفاده از عناصر خبر و لیدهای یک موضوعی و چندموضوعی استفاده می شود؛ اما در رادیو و تلویزیون انواع لیدها به جز لیدهای نقلی که ناقل در پاراگراف بعد می آید، مورد بهره برداری قرار می گیرد. این کار تحقیقی برای دوستان علاقمند مباحث خبری می تواند جالب باشد : مکتوب نویس ها وقتی شروع به نوشتن خبر رادیو و تلویزیونی می کنند همان اول راه به مشکل برمی خورند. چون سالها در دانشگاه و در دنیای خبر به زبان مکتوب نوشته اند و خیلی سخت است که به زبان گفتاری بنویسند، غافل از اینکه زبان رادیو و تلویزیون خیلی به زبانی که حرف می زنند نزدیک است!
شیوه خبرنویسی روزنامه ای
خبرهای رادیویی و تلویزیونی باید ساده و روان باشند و از لغات دشوار در آن ها پرهیز شود؛ در صورتی که در خبرهای مطبوعاتی، چنانچه واژگان دشوار هم موجود باشد، امکان مراجعه به فرهنگ لغت وجود دارد؛ بنابراین با اشکال چندانی مواجه نیست.
در روزنامه خبر طوری نوشته می شود که بتوان به راحتی آن را ازآخر کوتاه کرد. به قول قدیمی های روزنامه، صفحه کاغذ کش نمی آید و هر چیزی که اضافه آمد باید قیچی شود. این روش نوشتاری که به هرم وارونه معروف است به زمان جنگ داخلی آمریکا باز می گردد. در آن زمان خبرنگارها از ترس اینکه مبادا خط تلگراف وسط گزارش قطع شود مهمترین قسمت خبر را در ابتدا می گفتند و بقیه خبر را به ترتیب اولویت و ارزش در ادامه ذکر می کردند. خواندن روزنامه نیز از هرم وارونه پیروی می کند. خواننده نگاهی به تیتر خبرها می اندازد، اگر تیتربرایش جالب بود می رود سراغ پاراگراف اول، اگر آن هم جالب بود به خواندن ادامه می دهد. خواننده ای که خبر را تا آخر نمی خواند درست مثل ویراستاری است که آخر خبر را کوتاه می کند و آن را دور می اندازد.
شیوه خبر نویسی رادیویی
خبردر رادیو به نوبت پخش می شود. شنونده باید اول خبر اول را بشنود بعد خبر دوم!خبر هشتم بعد از هفت خبر اول پخش می شود، که در واقع به این معناست که هفت خبر اول طوری انتخاب شده است که برای بیشتر شنونده ها جذاب باشد و اندازه خبرها نیز طوری است که از این جذابیت کم نمی کند.علاوه بر انتخاب خبرها و اندازه آنها، طول جمله ها و انتخاب واژه ها نیزدر خبر رادیو مهم است. شنونده نمی تواند جمله ها را یکبار دیگر بشنود تا معنی آنها را متوجه شود. به قول معروف چشم ها می توانند به عقب برگردند اما گوشها فقط می توانند همراه صدای گوینده جلو بروند.
شیوه خبر نویسی تلویزیونی
خبر نویسی تلویزیونی خیلی شبیه رادیو است، چون بیننده نمی تواند برگردد و دوباره به جمله ها گوش کند. بیننده نیز مثل شنونده همیشه حواسش به خبر نیست. در تلویزیون کار وقتی سخت تر می شود که تصاویر و واژه ها دست به دست هم می دهند و بسته ای به نام voice over درست می کنند. در یک خبر ایده ال تلویزیونی، نویسنده متن خبررا بعد از مشاهده تصاویر می نویسد. در این روش ابتدا تصاویر ویرایش ، یا شکل ویرایش آنها مشخص می شود و متن بر اساس این تصاویرنوشته می شود. اما در عمل این روش به ندرت استفاده می شود. با وجود این، خبرنویس دقیق، تصاویر موجود را قبل از نوشتن خبر به ذهن می سپارد و در نهایت تصاویر بر اساس جمله های نوشته شده ویرایش می شود. در تلویزیون علاوه بر مشکلات معمولی خبرنویسی مانند لید و توالی زمان وقایع، کلمه ها باید به شکلی به تصاویر مربوط باشند. اگر تصاویر و کلمه ها یکدیگر را تایید نکنند مطمئن باشید با هم سر جنگ خواهند داشت! اگر كلمه ها یك چیز بگوید و تصاویر چیز دیگری نشان بدهد، بیننده چیز زیادی متوجه نخواهد شد.تقریبا همه اطلاعات جدید را متن خبرارائه می دهد. اما این تصاویر است که در بیننده تاثیر می گذارد، تصاویراست که در ذهن می ماند. voice over : صدای بیرون از صحنه ، مثل گفتار برنامه ، وقتی گوینده بدون تصویر گویندگی میکند. در پست قبلی برخی موارد کلی را بررسی کردیم حال برخی نکات جالب دیگه را با هم ببینیم :
مقایسه شیوه و محتوا
در خبرنویسی مطبوعات، می توان از سبک هرم وارونه یا تاریخی همراه با لید بهره برد؛ اما در رادیو و تلویزیون از سبک هرم وارونه استفاده می شود.
خبر نوشتاری با خبرگفتاری تفاوت دارد ؛ اما نباید این تفاوت را بیش از حد بزرگ کرد.خبر رادیو و تلویزیون برای عده ای که معتقدند این نوع خبر محتوای زیادی ندارد ، دستاویز خنده بوده است ؛ اما برتری شبکه های خبری و تعطیلی بسیاری از روزنامه ها باعث شده روش نگارش در روزنامه ها تغییر کند. یکی از این تغییرات، انتخاب نگارشی است که زیاد رسمی نیست. این نگارش جدید به هیچ وجه نگارش رادیو و تلویزیونی نیست ؛ اما به هر حال گرایشی درآن جهت است. محتوا باید جدا از شیوه نگارش بررسی شود. انتخاب خبرها، اندازه آنها و عناوین خبرها فاکتورهایی جدا از شیوه نگارش است . می توان گفت که ساده نویسی برای خبرهایی که ساختاری ساده دارد ، مناسب تر است. به عنوان مثال کلمه های کوتاه یک سیلابی برای گفتن حادثه تصادف شهردار خیلی مناسب تر است تا اعلام تسلیم بودجه شهر از سوی او. هنر نگارش در خبر مربوط به تصادف آشکار نمی شود بلکه ساده تعریف کردن خبر بودجه شهر است که هنر نویسنده را نشان می دهد. اگر خبرهای تلویزیون ساده تر از خبرهای روزنامه است ، این دلیل بر واردتر بودن نویسنده های تلویزیونی نیست. برتری در خبرنویسی یعنی توانایی در ارائه خبرهای پیچیده به شکل واضح، چه در تلویزیون و چه در روزنامه.
مقایسه لید در روزنامه، رادیو و تلویزیون
روزنامه:
اگر لید جمع بندی بتواند مهمترین عناصر خبر را به خواننده ارائه دهد ، بهترین لید است: چه کسی درگیر موضوع است، چه اتفاقی افتاده، کجا، کی ، چرا، و چگونه این اتفاق افتاده است؟ اگرذکر همه عناصرخبری باعث شلوغ شدن جمله لید می شود، عناصرکم اهمیت تر در جمله های بعد ذکر می شود. لید مناسب 35 کلمه یا کمتر است.
رادیو:
لید 35 کلمه ای بلند است؛ نصف این تعداد بهتر است. معمولا فقط بخشی از شش عنصرخبری در لید استفاده می شود؛ چرایی و چگونگی به پاراگرافهای بعدی منتقل یا اگر خبر کوتاه باشد کلا حذف می شود. شنونده می داند که خبرهای روز را می شنود، بنابر این زمان حذف می شود ؛ مگر آنکه ذکر آن اهمیت خاصی داشته باشد.
تلویزیون:
شبیه رادیو است. *در مطلبی دیگر به شیوه های خبر نویسی در فضای مجازی اشاره خواهیم داشت.
منابع: فرهنگ ،ارتباطات دات کام


