سوره ی انعام - آیات 74 الی 83 آزر چه كسى بود در تاریخ زندگى پیامبران آمده است كه نام پدر حضرت ابراهیم(ع) «تارخ» بوده است. اما در قرآن آمده كه ابراهیم پدرش «آزر» را از بت‏پرستى نهى مى‏كند و پرستش بت‏ها را دلیل بر گمراهى او و قومش مى‏داند. البته این در صورتى است كه كلمه «اب» را پدر معنى كنیم. اما در زبان عربى این كلمه تنها به معنى پدر نیست و به پدر بزرگ، عمو، مربى، معلم و كسانى كه براى انسان زحمت كشیده‏اند نیز «اب» گفته مى‏شود. به هر حال، از آن‏جا كه نیاكان حضرت محمد(ص) خداپرست بودند و حضرت ابراهیم(ع) نیز از نیاكان رسول اكرم(ص) است، و با استفاده از روایات، چنین به نظر مى‏رسد كه آزر بزرگ قبیله خود بوده و حضرت ابراهیم(ع) تلاش مى‏كرد تا او را به راه راست هدایت كند. زیرا به این ترتیب قوم او نیز بهتر و آسان‏تر هدایت مى‏شدند. ترجمه آیه قرآن، این موضوع را روشن‏تر مى‏سازد: و هنگامى كه ابراهیم به پدرش آزر گفت: آیا بتان را به خدایى مى‏گیرى؟ به راستى كه تو و قومت را در گمراهى آشكارى مى‏بینم. آیه 74 این پروردگار من است حضرت ابراهیم(ع) در زمانى به پیامبرى برگزیده شد كه مردم به جاى خداى یگانه، بت‏ها، ستارگان، ماه و خورشید را مى‏پرستیدند. او براى هدایت مردم، بسیار تلاش مى‏كرد و هر گروه از آنان را به روشى خاص راهنمایى مى‏كرد. براى این كه به آن مردم مشرك و بت‏پرست بفهماند پرستش خورشید، ماه و ستارگان كارى بیهوده و باطل است، ابتدا با آنان همراه شد و بعد، با دلیل و برهان، بیهودگىِ كارشان را توضیح داد و گفت: «خدایى كه غروب مى‏كند و تاریك مى‏شود شایسته پرستش نیست، بلكه پرستش مخصوص خدایى است كه تمام موجودات را آفریده است.» ماجراى گفت‏وگوى او با ستاره‏پرستان، ماه‏پرستان و خورشیدپرستان را در قرآن مى‏خوانیم: و این چنین ملكوت آسمان‏ها و زمین را به ابراهیم نشان دادیم تا اهل یقین شود. پس هنگامى كه شب او را پوشاند، ستاره‏اى دید؛ گفت: این پروردگار من است. پس هنگامى كه غروب كرد، گفت: من غروب كنندگان را دوست ندارم. پس وقتى ماه را دید كه طلوع كرد، گفت: این پروردگار من است. پس هنگامى كه غروب كرد، گفت: اگر پروردگارم مرا هدایت نكند، مسلماً از گروه گمراهان خواهم بود. پس وقتى خورشید را دید كه طلوع كرد، گفت: این پروردگار من است. این بزرگ‏تر است. پس وقتى كه غروب كرد، گفت: اى قوم! من از آن‏چه شریك قرار مى‏دهید، بیزارم به یقین من با اخلاص به كسى كه آسمان‏ها و زمین را آفریده است، روى آوردم و من از مشركان نیستم. آیات 75 الى 79 كدام گروه باید بترسد مردم مشرك و بت‏پرست، با حضرت ابراهیم(ع) بسیار بحث مى‏كردند و سعى داشتند او را با خود هم عقیده كنند، اما چون براى شرك و بت‏پرستى خود دلیل روشنى نداشتند، حضرت ابراهیم(ع) را از قهر و خشم خدایان مى‏ترساندند و او را تهدید مى‏كردند كه اگر از سخنان خود دست برندارد، گرفتار عذاب و مجازات خدایان خواهد شد. پاسخ حضرت ابراهیم(ع) را به آنان در قرآن چنین مى‏خوانیم: و قومش با او به گفت‏وگو پرداختند. گفت: آیا درباره‌ی خدا با من گفت‏وگو مى‏كنید؟ حال آن كه به یقین او مرا هدایت كرده؛ و از آن‏چه با او شریك مى‏سازید نمى‏ترسم؛ مگر آن كه پروردگارم چیزى را بخواهد. دانش پروردگارم همه چیز را دربرگرفته. آیا پند نمى‏گیرید؟ و چگونه از آن‏چه شریك او مى‏سازید بترسم؛ و شما از این كه براى الله شریك قرار دادید نمى‏ترسید، در حالى كه براى آن، هیچ دلیلى بر شما نازل نكرده است؟ پس كدام یك از دو گروه به ایمنى شایسته‏تر است اگر مى‏دانید؟ كسانى كه ایمان آوردند و ایمان خود را با ظلم نپوشاندند؛ آنان ایمنى دارند و آنان هدایت یافته‏اند، و این دلیل ماست كه به ابراهیم در برابر قومش بخشیدیم. درجات هر كس را كه بخواهیم، بالا مى‏بریم. به راستى كه پروردگارت حكیم داناست. آیات 80 الى 83 فرزانه زنبقی نشر لک لک منبع: آشنایی با قرآن کریم برای نوجوانان جزء هفتم - سوره‌ی انعام مطالب مرتبط: سوره‌ی انعام - آیات 63 الی ٧٣ سوره‌ی انعام - آیات ٥٢ الی ٦٢ سوره‌ی انعام - آیات ٤٦ الی ٥١