جنگ شهرها به بهانه رزمایش محمد رسول الله در دی ماه 93 امنیت مهمترین آرمان انسان و موجود زنده تلقی می شود. شهرها محل تجمع نیروی انسانی بوده و بیشتر مراکز تصمیم گیری سیاسی ، اداری و نظامی در شهرها استوار هستند.بنابراین باید به این نکته اذعان داشت که اصلی ترین کارکرد دولت ها و حکومت ها بحث تامین امنیت میباشد. جَنگ به درگیری سازمان ‌یافته، مسلّحانه و غالباً طولانی‌مدتی گفته می‌شود که بین دولت‌ها، ملت‌ها یا گروه‌های دیگر انجام شده و با خشونت شدید، گسیختگی اجتماعی و تلفات جانی و مالی زیاد همراه است. از آن‌جا که جنگ یک درگیری مسلحانه واقعی، ارادی و گسترده بین جوامع سیاسی است ، می‌توان آن را نوعی خشونت سیاسی تلقی کرد. هنگامی که جنگ (و دیگر گونه‌های خشونت) در جریان نباشند وضعیت صلح برقرار است. فلسفه جنگ زمینه‌ای از کوشش فلسفی است که قصد پاسخ دادن به پرسش‌هایی مانند این را دارد که: جنگ چیست و چگونه می‌توان آن را تعریف کرد؟ رابطه بین روان انسان و جنگ چیست؟ تا چه حدی مسولیت وقوع جنگ به عهده انسان‌ها است؟ شهر تمثیلی از یک موجود زنده است.این ارگانیسم تپنده ، درون یک سیستم در بردارنده تفکرات، ریشه‌ها و روابط واقعی است. این سیستم همانند یک دستگاه متعادل کننده عمل می‌کند و در جهت ایجاد هماهنگی لازم بین بخش‌های مختلف شهر اقدام می‌نماید.شهر مکان کنش‌ها در ابعاد مختلف برای گروه های اجتماعی است. شهر در دفاع ، سمبل کشور در دفاع است. با این توضیح میتوان شهرها را مکان های معنا داری توصیف کرد که میتواند هر حادثه ای را در درون خود آبستن باشد.چنانچه عوامل از محیط بیرون به درون تحمیل شوند باز این شهر است که محیط و بستر مواجهه با این تقابل ها قرار میگیرد.شهر برای انجام هر ماموریتی در هر لحظه آماده می شود . محیطی که جنگ در آن روی می‌دهد تأثیر مستقیمی بر نوع نبردهایی که در آنجا در می‌گیرد خواهد داشت . هر محیطی نیز دارای عوارض خاصی است . در دوران سال های جنگ ایران و عراق پدیده ای خود را به همگان نشان داد به نام جنگ شهرها .در دوران عدم الفتح ها چند مسئله مهم دیگر نیز به وجود آمد از جمله جنگ شهرها ، جنگ نفت کش ها و جنگ شیمیایی که البته مهم ترین بخش ، جنگ شهرها بود بدون شک جنگ ، بر شهروندان نیز تاثیر زیادی دارد .بسیاری از جنگ‌ها همراه با خود تقلیل جمعیت چشمگیر و نابودی زیرساخت‌ها و منابع (که می‌تواند منجر به قحطی، بیماری و مرگ شهروندان شود) را به همراه داشته‌اند. شهروندانی که در مناطق جنگی زندگی می‌کنند در معرض بی‌رحمی‌های جنگ همچون کشتار جمعی قرار می‌گیرند. بازماندگان آن‌ها نیز به احتمال زیاد دچار آثار ثانویه روانی می‌شوند که به خاطر مشاهده ی تخریب های ناشی از جنگ می‌باشد. در دوران سال های جنگ ایران و عراق پدیده ای خود را به همگان نشان داد به نام جنگ شهرها .در دوران عدم الفتح ها چند مسئله مهم دیگر نیز به وجود آمد از جمله جنگ شهرها ، جنگ نفت کش ها و جنگ شیمیایی که البته مهم ترین بخش ، جنگ شهرها بود.عراق بعد از عملیات خیبر به صورت یک نیروی مهاجم به سمت شهرهای ایران آمد و به موشک باران و بمباران شهرهای ایران پرداخت.به طوری که شهر دزفول به "بلد الصواریخ" یعنی شهر موشک ها مشهور شد. مقاومت مردمی در جنگ شهری اینگونه آغاز شد که با هجوم دشمن ، مرزها زود سقوط کرد ، اما ارتش عراق به هر شهری که رسید متوقف شد و یک جنگ جدیدی شروع شد به اسم جنگ شهرها و مقاومت مردمی. مقاومت مردمی در خرمشهر ، هویزه ، سوسنگرد ، بستان ، قصر شیرین ، سرپل ذهاب و غیره از جمله حوادثی است که در روزهای اول هجوم توسط مردم شکل گرفت و نقش مهمی در توقف ارتش عراق داشت.لذا ارتش عراق بیابان ها را تصرف کرد اما زمانی که به شهرها رسید با مقاومت بسیار سنگینی رو به رو شد. تغییرات در تکامل شهر و شهروند واساساً تفکر انسانی باعث پدیدار شدن تغییر در رویکرد جنگیدن شده است.گاهی نگرش دراستراتژی جنگی و در مدل کلاسیک خود ، جنگ تن به تن بود ودر حال حاضر جنگ بر دوجنبه و محور سخت افزاری و نرم افزاری قرار دارد. در گذشته ماه ها و شاید سال ها طول می کشید تا یکی از ارتش های درگیر جنگ بتواند شهری را مستقیماً مورد حمله قرار دهد ،چراکه حمله در بستر زمین اتفاق می افتاد و نیروهای مردمی برای حمایت و جلوگیری از تهاجم بیگانه به خاکشان خود را وقف دفاع میکردند . مقاومت مردمی در جنگ شهری اینگونه آغاز شد که با هجوم دشمن ، مرزها زود سقوط کرد ، اما ارتش عراق به هر شهری که رسید متوقف شد و یک جنگ جدیدی شروع شد به اسم جنگ شهرها و مقاومت مردمی. ولی امروزه در همان ساعات اولیه جنگ شهرها مورد آماج حملات قرار گرفته و غیر نظامیان خود را درگیر یک جنگ تمام عیار می بینند.بدون تردید کشتار انسانها مهم ترین معلول جنگ شهرهاست. علی طهرانچی کارشناس ارشد طراحی شهری بخش محیط شهر تبیان منابع : -جنگ به روایت فرمانده ، درس گفتارهای جنگ دکتر محسن رضایی میرقائد / پژمان پورجباری /نشر بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس -پدافند غیر عامل شهری ( با تاکید بر ژئوپلیتیک ) / دکتر حسن کامران ، حسن حسینی امینی /انتشارات آثار معاصر -ویکی پدیا مطالب مرتبط: امنیت ضامن سرزندگی فضاهای شهری