سورهی لقمان
سوره مباركه لقمان مکی و دارای 34 آیه است و براساس ترتیب كتاب قرآنكریم سی و یكمین سوره میباشد. این سوره را به آن جهت لقمان میگویند كه نام حضرت لقمان در تمام قرآن دو بار آن هم در همین سوره آمده و خداوند در این سوره موعظهها و نصیحتهای لقمان به فرزندش را با سبك و شیوه زیبایی بیان كرده است.
این سوره انسانها را به طور كلی به دو دسته و گروه تقسیم میكند، یك گروه، نیكوكاران و صالحان و گروه دوم، گمراهان و مستكبران
سوره لقمان نكات آموزنده فراوانی را در بر دارد كه مهمترین آنها عبارتند از:
1. اشاره به حروف مقطعه و رمزی.
2. اشاره به عظمت و اهمیت قرآن و نقش سازنده و اهداف بزرگ آن.
3. این سوره انسانها را به طور كلی به دو دسته و گروه تقسیم میكند، یك گروه، نیكوكاران و صالحان و گروه دوم، گمراهان و مستكبران، سپس قسمت هایی از اعمال ،صفات و نشانههای آنان را توضیح میدهد، بعد عاقبت كار هر دو گروه را در دنیا و آخرت ترسیم میكند.
4. در قسمتی دیگر از آیات این سوره، به این نكته اشاره شده كه زمین و آسمانها بدون تكیهگاه و بدون ستون و با پایههای نامرئی در میان فضا معلق هستند، این واقعیت در آیه 10 این سوره آمده كه از یك راز بزرگ علمی، یعنی نیروی جاذبه، پرده برداشته و یكی از جنبهها و ابعاد اعجاز و معجزات قرآن به شمار میرود.
5. در قسمتی دیگر از این سوره به موعظهها و نصیحتهای آموزنده و حكمتآمیز حضرت لقمان نسبت به فرزندش كه در ضمن آیه 12 تا 19، سخنان حكیمانه و مهم و آموزندهای از زبان آن دانشمند حكیم آمده است.
6. حقوق والدین و لزوم اطاعت از فرمان آنان و خدمت و حفظ حرمت آنها و رعایت حقوق پدر و مادر قسمتی دیگر از این سوره میباشد.
7. در بخشی دیگر از سوره لقمان، درباره وسعت و بزرگی جهان خلقت و آفرینش كه بینهایت گسترده و بزرگ میباشد و نیز درباره اسرار و پدیدههای شگفتانگیز كه غیر قابل شمارش هستند و همچنین درباره كتاب بزرگ هستی كه با قلم پر قدرت خداوند متعال نگاشته شده سخن گفته شده است.
8. در قسمتی دیگر از این سوره آیات و نشانههای توحید، خداشناسی، قدرت و عظمت و بزرگی خداوند متعال، دلایل و برهانهای وجود خداوند، بیان شده است.
9. در بخش دیگری از سوره لقمان به یك نكته اشاره شده كه انسان تا گرفتار دام مصیبت و بلاست، عاجز و درمانده، روی نیاز به سوی خدا میكند و تمام امیدش به او است؛ ولی همین كه رهایی یافت، خدا و لطف او را به دست فراموشی میسپارد و به نا شكری و نا فرمانی میپردازد.
10. در بخشی دیگر از این سوره خداوند متعال برخی از صحنهها، اموال و اوضاع وحشتانگیز روز قیامت را بیان میكند كه انسان در این دنیای فانی و زودگذر از آن صحنهها و اوضاع غافل است.
11. در قسمت پایانی سوره، به پنج علم از علوم كه اختصاص به خداوند متعال دارند و غیر از او كسی از آن اطلاع ندارد اشاره میشود كه آنها عبارتند از: زمانی برپایی روز قیامت، نزول باران و تعداد قطرات و آثار و خصوصیات آن، آنچه در رحم مادران قرار دارد؛ فردا چه سرنوشتی در انتظار انسان است؛ انسان در كجا و چگونه خواهد مرد.
فضیلت و خواص سوره لقمان
در فضیلت این سوره از پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله و سلم روایت شده: هر که این سوره را قرائت کند در روز قیامت لقمان رفیق و همراه او خواهد بود و ده برابر تعداد کسانی که امر به معروف و نهی از منکر کرده اند به او حسنه داده می شود. مجمع البیان،ج8، ص74
امام باقر علیه السلام فرموده اند: هر کس که هر شب سوره لقمان را قرائت نماید خداوند سی فرشته را مأمور حفظ و نگهداری او از ابلیس و سپاهیان او می کند و اگر صبحگاه نیز این سوره را قرائت کند، تا شب در امان و حفظ الهی خواهد بود. ثواب الاعمال، ص110
فرآوری:نعیمه درویشی
بخش کودک و نوجوان تبیان
منابع: آل بیت،پورتال انهار
مطالب مرتبط:
سوره ابراهیم
لقمان حکیم و پندهایش به فرزندش
همنشینی با قرآن کریم


