چهار چیز را پیش از چهار چیز دریاب
احادیثی در باب سلامتی
پنج چیز است که هر کس یکی از آنها را نداشته باشد، همواره در زندگیاش کمبود دارد و کمخرد و دلنگران است: اول، تندرستی؛ دوم، امنیت؛ سوم، روزی فراوان؛ چهارم، همراهِ همرأی.
فی قَولِ اللّه عَزَّوَجَلَّ «وَ لاَ تَنسَ نَصیبَکَ مِنَ الدُّنیا» : لا تَنسَ صِحَّتَکَ وَ قُوَّتَکَ وَ فَراغَکَ وَ شَبابَکَ وَ نَشاطَکَ اَن تَطلُبَ بِهَا الخِرَةَ؛
سهم خود را از دنیا فراموش مکن: [یعنی] سلامتی، توانایی، فرصت، جوانی و شادابیات را فراموش مکن، تا با آنها، آخرت را به دست آوری. (امالی صدوق، ص 299، ح 336)
حدیث (2) پیامبر (صلیاللهعلیهوآله)
یا عَلیُّ بادِر بِاَربَعٍ قَبلَ اَربَعٍ : شَبابِکَ قَبلَ هَرَمِکَ وَ صِحَّتِکَ قَبلَ سُقمِکَ وَ غِناکَ قَبلَ فَقرِکَ، وَ حَیاتِکَ قَبلَ مَوتِک؛
ای علی؛ چهار چیز را پیش از چهار چیز دریاب: جوانیات را پیش از پیری؛ و سلامتیات را پیش از بیماری؛ و ثروتت را پیش از فقر و زندگیات را پیش از مرگ. (من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 357، ح 5762)
حدیث (3) امام علی (علیهالسلام)
اَربَعَةُ اَشیاءَ لا یَعرِفُ قَدرَها اِلاّ اَربَعَةٌ : اَلشَّبابُ لا یَعرِفُ قَدرَهُ اِلاَّ الشُّیوخُ وَالعافیَةُ لا یَعرِفُ قَدرَها اِلاّ اَهلُ البَلاءِ وَ الصِّحَةُ لا یَعرِفُ قَدرَها اِلاَّ المَرضی وَ الحَیاةُ لا یَعرِفُ قَدرَها اِلاَّ المَوتی؛
ارزش چهار چیز را جز چهار گروه نمیشناسند: جوانی را جز پیران، آسایش را جز گرفتاران، سلامتی را جز بیماران و زندگی را جز مردگان. (مواعظ العددیّه، ص 275)
حدیث (4) امام علی (علیهالسلام)
اَلصِّحَّةُ اَفضَلُ النِّعَمِ؛
سلامتی بهترین نعمت است. (غررالحکم، ح 1050)
حدیث (5) پیامبر (صلیاللهعلیهوآله)
اَحِبُّوا المَعروفَ وَ اَهلَهُ فَوَالَّذی نَفسی بِیَدِهِ اِنَّ البَرَکَةَ وَ العافیَةَ مَعَهُما؛
نیکی و نیکوکاران را دوست بدارید. سوگند به آن که جانم به دست اوست، برکت و تندرستی، با نیکی و نیکوکاران است. (کنز العمّال، ح 15974)
حدیث (6) پیامبر (صلیاللهعلیهوآله)
اَلرّوحُ وَ الرّاحَةُ وَ الفَلَجُ وَ الفَلاحُ وَ النَّجاحُ وَ البَرَکَةُ وَ العَفوُ وَ العافیَةُ وَ المُعافاةُ وَ البُشری وَ النَّصرَةُ وَ الرِّضا وَ القُربُ وَ القَرابَةُ وَ النَّصر وَ الظَّـفَرُ وَ التَّمکینُ وَ السُّروُر وَ المَحَبَّةُ مِنَ اللّه تَبارَکَ وَ تَعالی عَلی مَن اَحَبَّ عَلیَّ بنَ اَبی طالِبٍ (علیهالسلام) وَ والاهُ وَ ائتَمَّ بِهِ وَ اَقَرَّ به فضلهِ وَ تَوَلَّی الأَوصیاءَ مِن به عدهِ وَ حَقٌ عَلَیَّ اَن اُدخِلَهُم فی شَفاعَتی وَ حَقٌ عَلی رَبّی اَن یَستَجیبَ لی فیهِم وَ هُم اَتباعی وَ مَن تَبِعَنی فَاِنَّهُ مِنّی؛
آسایش و راحتی، کامیابی و رستگاری و پیروزی، برکت و گذشت و تندرستی و عافیت، بشارت و خرّمی و رضایتمندی، قرب و خویشاوندی، یاری و پیروزی و توانمندی، شادی و محبّت، از سوی خدای متعال، بر کسی باد که علی بن ابی طالب را دوست بدارد، ولایت او را بپذیرد، به او اقتدا کند، به برتری او اقرار نماید، و امامانِ پس از او را به ولایت بپذیرد. بر من است که آنان را در شفاعتم وارد کنم. بر پروردگار من است که خواسته مرا درباره آنان اجابت کند. آنان پیروان من هستند و هر که از من پیروی کند، از من است. (بحارالانوار، ج 27، ص 92)
حدیث (7) پیامبر (صلیاللهعلیهوآله)
صَلاةُ اللّیلِ مَرضاةٌ لِلرَّبِّ وَ حُبُّ المَلائِکَةِ وَ سُنَّةُ النبیاءِ وَ نورُ المَعرفَةِ وَ اَصلُ الیمانِ وَ راحَةُ البدانِ وَ کَراهیَةٌ لِلشَّیطانِ وَ سِلاحٌ عَلَی العداءِ وَ اِجابَةٌ لِلدُّعاءِ وَ قَبولُ العمالِ وَ بَرَکَةٌ فِی الرِّزقِ؛
نماز شب، موجب رضایت پروردگار، دوستی فرشتگان، سنت پیامبران، نور معرفت، ریشه ایمان، آسایش بدنها، مایه ناراحتی شیطان، سلاحی بر ضدّ دشمنان، مایه اجابت دعا، قبولی اعمال و برکت در روزی است. (ارشاد القلوب، ج 1، ص 191)
حدیث (8) پیامبر (صلیاللهعلیهوآله)
تَخَلَّلوا، فَاِنَّهُ یُنَقِّی الفَمَ وَ مَصلَحَةٌ لِلِّثَةِ؛
خلال کنید، چرا که دهان را تمیز میکند و مایه سلامت لثه است. (کافی، ج 6، ص 376، ح 5)
حدیث (9) پیامبر (صلیاللهعلیهوآله)
اَلوُضوءُ قَبلَ الطَّعامِ یَنفِی الفَقرَ، وَ به عدهُ یَنفِی الهَمَّ وَ یُصَحِّحُ البَصَرَ؛
شستن دست قبل از غذا، فقر را و پس از غذا، غم و اندوه را برطرف میکند و به چشم سلامتی میبخشد. (مکارم الاخلاق، ص 139)
حدیث (10) امام علی (علیهالسلام)
صیانَةُ المَراَةِ اَنعَمُ لِحالِها وَ اَدوَمُ لِجَمالِها؛
محفوظ بودن زن، برای سلامتیاش مفیدتر است و زیبایی او را با دوامتر میکند. (غررالحکم، ح 5820)
حدیث (11) امام علی (علیهالسلام)
اَلحَسَدُ یُضنِی الجَسَدَ؛
حسد، بدن را فرسوده و علیل میکند. (غررالحکم، ح 943)
حدیث (12) پیامبر (صلیاللهعلیهوآله)
صوموا تَصِحّوا؛
روزه بگیرید تا تندرست باشید. (نهج الفصاحه، ح 1854)
حدیث (13) امام علی (علیهالسلام)
ثمَرَهُ التَّفِریطِ النَّدامَهُ، وَ ثَمَرَهُ الحَزمِ السَّلامَهُ؛
ثمره تفریط و کوتاهی، پشیمانی است و ثمره دور اندیشی، سلامت. (محاظرات، ج 2، ص 313)
حدیث (14) امام صادق (علیهالسلام)
خَمْسُ خِصالٍ مَنْ فَـقَـدَ واحِدَةً مِنْهُنَّ لَمْ یَزَلْ ناقِصَ العَیْشِ زائِلَ الْعَقْلِ مَشْغولَ الْقَلْبِ، فَاَوَّلُّها: صِحَّةُ البَدَنِ وَ الثّانیَةُ: اَلاَْمْنُ وَ الثّالِثَةُ: اَلسَّعَةُ فِی الرِّزْقِ، وَ الرّابِعَةُ: اَلاَْنیسُ الْمُوافِقُ (قال الراوی:) قُلْتُ: و مَا الاَْنیسُ الْمُوافِقُ؟ قال: اَلزَّوجَةُ الصّالِحَةُ، وَ الوَلَدُ الصّالِحُ، وَ الْخَلیطُ الصّالِحُ وَ الخامِسَةُ: وَ هِیَ تَجْمَعُ هذِه الْخِصالَ: الدَّعَةُ؛
پنج چیز است که هر کس یکی از آنها را نداشته باشد، همواره در زندگیاش کمبود دارد و کمخرد و دلنگران است: اول، تندرستی؛ دوم، امنیت؛ سوم، روزی فراوان؛ چهارم، همراهِ همرأی. راوی پرسید: همراهِ همرأی کیست؟ امام فرمودند: همسر و فرزند و همنشین خوب؛ و پنجم که در برگیرنده همه اینهاست، رفاه و آسایش است. (خصال، ص 284)
حدیث (15) امام علی (علیهالسلام)
ما خَیْرٌ به خیرٍ به عدهُ النّارُ و ما شَرٌّ بِشَرٍّ به عدهُ الجَنَّةُ وَ کُلُّ نَعیمٍ دونَ الْجَنَّةِ فَهُوَ مَحْقورٌ وَ کُلُّ بَلا ءٍ دونَ النّارِ عافیَةٌ؛
خیری که به دنبال آن آتش باشد، خیر نیست و شری که به دنبال آن بهشت باشد، شر نیست. هر نعمتی جز بهشت، ناچیز است و هر بلایی جز آتش، سلامتی. (نهج البلاغه، حکمت 387)
حدیث (16) امام علی (علیهالسلام)
شیئانِ لایَعرِفُ فَضلَهُما اِلّا مَن فَقَدَهُما: الشَباب وَ العافِیَه؛
دو نعمت است که ارزش آنها را نمیدانند، مگر کسی که آنها را از دست داده باشد: جوانی و تندرستی. (غررالحکم، حدیث 5764)
