شگفتی‌های دویدن و پرش!

موجوداتی مانند قورباغه، کک و کانگورو ماهیچه های منحصربه فردی دارند که به آنها اجازه جهش یا پریدن را می دهد. به عنوان مثال، ماهیچه های پاهای قورباغه با انقباض، قدرت کافی را برای رانده شدن در فضا به دست می آورند.

پرش فوق العاده نوع خاصی از کک به نام کک گربه ای که اغلب در بدن گربه ها و سگ ها یافت می شود، این پرش فوق العاده گاه به مرز 34 سانتی متر می رسد، در حالی که طول بدن خود این حشره تنها یک تا سه میلی متر است. اما درخصوص حیوانات چهارپا حرکت اغلب به صورت هماهنگ انجام می شود. به عنوان مثال، یک یوزپلنگ برای راه رفتن معمولی، نخست پای راست جلویی و در برخی موارد پای چپ را حرکت می دهد و سپس جفت پاهای عقبی به صورت معکوس جابه جا می شود. اما وقتی بنا بر دویدن باشد، پاهای جلویی همزمان با یکدیگر و سپس پاهای عقبی باز هم به صورت همزمان حرکت می کنند.

سریع ترین دونده‌های جهان

دویدن یوزپلنگ به اندازه ای حساب شده و دقیق است که باعث شده این حیوان رکورددار سریع ترین حیوان خشکی البته در مسافت های کوتاه باشد. یک یوزپلنگ طی سه ثانیه به سرعت 96 کیلومتر بر ساعت می رسد. بیشترین سرعت ثبت شده برای یوزپلنگ ها، رقمی حدود 105 کیلومتر در ساعت است. اما این حیوان به دلیل از دست دادن انرژی نمی تواند این شرایط را زیاد ادامه دهد.

یک نوع بز کوهی به نام پرونگورن آنتلوپ که بومی نواحی غربی و مرکزی آمریکای شمالی است، از نظر سرعت مقام دوم را در جهان دارد. وجه تمایز پرونگورن با یوزپلنگ این است که در مسافت های طولانی پرونگورن سریع تر است. سرعت این حیوان حداکثر به 86 کیلومتر در ساعت می رسد، اما مقام سوم را همزمان آهوی مغولی و اسپرینگ بوک یا غزال آفریقایی با سرعت حداکثر 80 کیلومتر بر ساعت کسب کرده اند. پس از آنها نیز به ترتیب غزال گرنتز، غزال تامسونز و خرگوش صحرایی اروپایی با سرعت 76، 76 و 72 کیلومتر در ساعت عنوان سریع ترین ها را به دست آورده اند.

تکنیک پرتاب به جلو در مارها

مارهای عضو خانواده زنوفیدیا که بیشتر گونه ها و بخصوص گونه های مشهوری همچون کبری ها، افعی ها و مارهای دریایی را شامل می شود، گاه برای حرکت، استراتژی خاصی به نام «پرتاب رو به جلو» را در پیش می گیرند. این روش مختص گذر از زمین های سست، ناپایدار و لغزان است.

افعی شاخدار صحرایی و مار زنگوله دار شاخدار را باید جزو خبره های این فن به حساب آورد. این تکنیک برگرفته از قانونی به نام جنبش نوسانی جانبی است. مار در این حرکت، سر خود را بلند کرده و با نوعی پرتاب به جلو، نخست سر و سپس سایر اندام های بدن و دم را بر زمین می کشد. این حرکت بارها تکرار می شود، به طوری که در نهایت شکل ایجاد شده بر زمین درست شبیه تعدادی خط موازی اما ناتمام است.  

رازهای پرواز

یک حشره برای بلند شدن از جای خود، حتما باید از ماهیچه های پاهایش کمک بگیرد. در این حالت بال ها نیز به شکل مسطح و در خلاف جهت بدن باز می شود. زمانی که حشره به هوا رفت، بال های عریضش تا حد ممکن باز می شده و بال زدن با تمام قدرت آغاز می شود. اما پیش از آن لازم است ماهیچه ها با قدرت بدن را به سمت بالا سوق دهند.

در مورد پرواز پرنده ها نیز قواعدی وجود دارد. به عنوان مثال، پرندگان ماهیچه های سینه ای قوی دارند که به آنها اجازه می دهد بال هایشان را به طرف بالا بکشند. هنگام حرکت به طرف بالا، بال های عریض پرنده باز شده و سطح آنها به وسیله پرها تا حد امکان افزایش می یابد. پس از آن ماهیچه ها دوباره بال ها را به سمت پایین هل می دهند. ضربه های به طرف پایین نیز پرنده را به سمت بالا و جلو هدایت می کند. در واقع این قدرت حرکت و جابه جایی ماهیچه هاست که به پرندگان اجازه می دهد خلاف جهت جاذبه حرکت کنند. 

شنای متفاوت اختاپوس

جانوری مانند اختاپوس نیز برای حرکت شیوه خاص خود را دارد. این آبزی هشت پا به کمک پاها یا همان زواید پشت سر خود شنا می کند. این شیوه از تاثیر فشار تا حد امکان می کاهد، اما این موجود برای آن که بتواند خود را به سمت جلو سوق دهد، نخست باید از کلاهک جلوی سر که غرق در آب است، کمک بگیرد. عملکرد این محفظه به این شکل است که آب را با فشار از خود بیرون می دهد و با این کار، انرژی لازم برای حرکت رو به جلو مهیا می شود.

منبع: جام جم آنلاین