ون گوک و گلهای آفتابگردان
هفته گذشته صدوبیستوسومین سالروز درگذشت نقاش سرشناس هلندی «ونسان ون گوک» و خالق تابلوهای بینظیری چون «گلهای آفتابگردان» و « شبهای پر ستاره» بود.
ونسان ون گوک نقاش نامدار هلندی اگرچه در زمان حیات در گمنامی کامل به سر میبُرد، اما اکنون به عنوان یکی از تاثیرگذارترین نقاشان پستامپرسیونیست شناخته میشود.
ون گوک در 30 مارس 1853 در «زوندرت» در ایالت برابانت هلند، نزدیک مرز بلژیک به دنیا آمد. پدر و پدربزرگش کشیش بودند و سه تن از عموهایش دلال آثار نقاشی.
ون گوک جوانی خود را به عنوان دلال آثار هنری، معلم و واعظ مذهبی گذراند. او اعتقاد دینی عمیقی داشت و مدتی در انگلیس و در میان کارگران معادن زغالسنگ بلژیک به عنوان مُبلغ غیرروحانی مسیحی فعالیت کرد. پس از مواجهه با آثار «ژان فرانسوا میله» عمیقا تحت تاثیر نقاشیهای او و پیام اجتماعی آنها قرار گرفت. در همین زمان بود که طراحی را بهصورت جدی و حرفهای شروع کرد.
برادر جوانترش «تئو» که به خرید و فروش تابلوهای نقاشی اشتغال داشت، بعدها موجب آشنایی او با نقاشان امپرسیونیست شد.
این هنرمند برجسته فعالیت هنری خود را به عنوان طراح و نقاش از سال 1880 و در سن 27 سالگی آغاز کرد. وی از آنجا که در سن 37 سالگی درگذشت، در واقع تمام آثارش را در 10 سال آخر عمر کوتاه خویش آفرید که شامل 900 نقاشی و یک هزار و 100 طراحی است.
برخی از مشهورترین آنها در دو سال پایانی عمرش کشیده شدهاند. او تنها در دو ماه پایانی عمرش 90 نقاشی از خود برجای گذاشت.
ون گوک در ابتدا از رنگهای تیره و محزون استفاده میکرد تا اینکه در پاریس با امپرسیونیسم و نئوامپرسیونیسم آشنا شد و این آشنایی پیشرفت هنری او را سرعت بخشید.
وی شیفتهی نقاشی از کافههای شبانه، مردم طبقهی کارگر، مناظر طبیعی فرانسه و گلهای آفتابگردان بود. مجموعهی «گلهای آفتابگردان» او که تعدادی از آنها از معروفترین نقاشیهایش نیز محسوب میشوند، شامل 11 اثر میشود. خودنگارهها و «شبهای پرستاره» دیگر نقاشیهای برجستهی او محسوب میشوند.
در سال 1890 به دکتر «گاشه»، روانشناسی که از او پرترهای نیز کشیده است، مراجعه کرد. «پیسارو» این دکتر را به او معرفی کرده بود. اولین برداشت ون گوک از گاشه این بود که دکتر خودش از او بیمارتر است.
هرچند که سبک ویژه ای ونگوک باعث شد وی را در تاریخ هنر به "پدر نقاشی اکسپرسیونیسم" لقب دهند اما در تقسیم بندی تاریخی و سبکی ، وی را از سردمداران پست امپرسیونیسم یا پسادریافتگری می دانند
روز به روز فرورفتگی و افسردگی ون گوک عمیقتر میشد. سرانجام او در بیستونهم جولای 1890 در سن 37 سالگی در میان کشتزارها، گلولهای در سینهی خود خالی کرد و روز بعد در مهمانسرای «روو» درگذشت.
ونسان آخرین احساسش را به برادر خود، که قبل از مرگش بر بالین وی آمده بود، اینگونه بیان کرد: «غم برای همیشه باقی خواهد ماند» شش ماه بعد تئو نیز درگذشت.
فیلمهای داستانی و مستند زیادی دربارهی ونگوک و آثارش ساخته شده است.
«گلهای آفتابگردان»، «صندلی خالی»، «شبهای پر ستاره»، «درختان سرو» و بعضی پرترههایش به صورت تصاویر چاپی، شهرت جهانی دارند و در بسیاری از اتاقهای سادهی مردم عادی نیز دیده میشوند. این دقیقا همان چیزی است که ونگوک میخواست. او دوست داشت تابلوهایش تاثیر مستقیم و قوی چاپنقشهای رنگی ژاپنی را داشته باشند که بسیار تحسینشان میکرد.
پس از مرگ ون گوک، تابوتش را پر از گلهای آفتابگردان کردند. چراکه وی در کشیدن این گونه بسیار خبره بود. گلهای آفتابگردان نام مجموعهای از نقاشیهای ون سان ون گوگ در سبک پسادریافتگری است که با رنگ روغن روی بوم در سالهای 1888 به بعد کشیده شدهاست. این نقاشی در گالری ملی لندن نگهداری میشود.
این نقاشیها از تاثیرگذارترین نقاشیهای سبک امپرسیونیسم هستند تا جایی که شاگردان ون گوگ و نقاشان دیگر از روی این نقاشی بارها نسخههایی دیگر کشیدهاند.
هرچند که سبک ویژه ای ونگوک باعث شد وی را در تاریخ هنر به "پدر نقاشی اکسپرسیونیسم" لقب دهند اما در تقسیم بندی تاریخی و سبکی ، وی را از سردمداران پست امپرسیونیسم یا پسادریافتگری می دانند.
پسادریافتگری یا پُستامپرسیونیسم عبارت از جنبش هنری گستردهای بود شامل مجموعهای از گروهها و سبکهای نقاشیای که یا در امتداد دریافتگری و یا بهعنوان واکنشی در برابر آن، بهوجود آمده بودند.
نبیها، ترکیبگری، مجزاگری و نودریافتگری از جمله گروهها و سبکهای این جنبش میباشند.
اصطلاح پستامپرسیونیست نخستین بار توسط راجر فرای نقاش و منتقد بریتانیایی در عنوان نمایشگاهی بهکار گرفته شد که در سالهای 1910 و 1911 در نگارخانه گرافتن لندن برگزار شد و راجر فرای آن را «مانه و پستامپرسیونیستها» نامید.
پل سزان، ونسان ونگوگ و پل گوگن از برجستهترین هنرمندان این جنبش میباشند. شیوهء کار سزان بهگونهای بود که او را هموارکنندهء راه برای حجمگری میدانند.[1] امیل برنار، هانری روسو،تولوز لوترک، ژرژ سورا و پل سینیاک از دیگر نقاشان پسادریافتگر میباشند. این هنرمندان در فاصله زمانی 1880 تا 1905 در این جنبش فعالیت داشتند.
فرآوری: سمیه رمضان ماهی
بخش هنری تبیان
منابع:
ایسنا
نوربرت لینتون. تاریخ هنر. ترجمهء علی رامین. نشر نی.