چگونگی دعوت مأمون از حضرت رضا مأمون برای آوردن حضرت رضا علیه‏السلام از مدینه به خراسان، نامه‏ها و پیامهای دعوت بسیار، برای آن حضرت فرستاد، امام علیه‏السلام این دعوتها را رد می‏کرد، ولی مأمون با اصرار و پافشاری بسیار، امام رضا علیه‏السلام را ناگزیر کرد که به خراسان حرکت کند. عالم بزرگ شیخ صدوق می‏نویسد: «امام رضا علیه‏السلام با مطرح کردن عذرهای بسیار، جواب رد می‏داد، سرانجام دریافت که مأمون دست بردار نیست، ناگزیر به سوی خراسان حرکت کرد و در این هنگام امام جواد علیه‏السلام هفت سال داشت.» [1] . قابل توجه اینکه: مأمون در این نامه، از حضرت خواسته بود که از راه جبل (کرمانشاه و همدان و قم) نیاید، بلکه از راه بصره و اهواز و فارس بیاید. [2] . گروهی به فرماندهی «رجاء بن ابی‏ضحاک» (یا جلودی) مأمور آوردن حضرت رضا علیه‏السلام با همراهانش از آل ابیطالب بودند، که آن حضرت را از راه بصره و اهواز و فارس بیاورند. علامه سید محسن امین در شرح این مطلب می‏نویسد: «کسانی که می‏خواهند از عراق به خراسان بروند، دو راه وجود داشت: 1 - راه بصره، اهواز (خوزستان)، فارس (شیراز و نواحی آن) و نیشابور. 2 - راه دیگر از طریق شهرهای کوهستانی است، یعنی کرمانشاه، همدان، قم و.... منظور مأمون این بود که حضرت رضا علیه‏السلام از راه کوفه و شهرهای کوهستانی و قم نیاید، زیرا شیعیان، در این نواحی بسیار بودند، مأمون ترس آن را داشت که مبادا شیعیان در محور آن حضرت اجتماع کنند و بر ضد حکومت شورش نمایند. [3] . حضرت رضا علیه‏السلام با همراهان وارد خراسان شده، و روانه پایتخت مأمون، شهر «مرو» شدند، مأمون و اطرافیان، استقبال گرمی از امام رضا علیه‏السلام نمودند و با تجلیل و احترام فراوان به آن حضرت و همراهانش خیر مقدم گفتند، برای حضرت رضا علیه‏السلام خانه‏ی جداگانه‏ای را تعیین نموده، و آن حضرت را به آنجا وارد نمودند. [4] پی نوشت ها : [1] عیون اخبار الرضا، ج 2، ص 149 - اصول کافی، ج 2، ص 488 ت و 489. [2] همان مدرک. [3] اعیان الشیعه، ج 2، ص 18 - بنابراین آنچه را که از مرحوم سید بن طاووس (وفات یافته 693 ه. ق) در کتاب فرحة الغری نقل شده که امام رضا (ع) از طریق بلاد جبل و قم به سوی خراسان حرکت کرد و در قم مورد استقبال مردم قرار گرفت و... (فرحة الغری، ص 105) با روایت فوق سازگار نیست، و با توجه به اینکه مرحوم صدوق (وفات شده سال 381 ه. ق) به زمان امامان علیهم‏السلام نزدیکتر بوده و او در عیون اخبار الرضا، از آمدن آن حضرت به قم سخنی نگفته، اعتبار قول شیخ صدوق (ره) در این ماجرا تقدم دارد. [4] کشف الغمه، ج 3، ص 101 - اعیان الشیعه، ج 2، ص 18.