احتجاجات حضرت امام رضا علیه السلام / سری دوم
هر کس سنگی را هم دوست داشته باشد با آن محشور میشود.
بر غریبی حسین و درد او گریه کنید
ثقه جلیل ریان بن شبیب گفت: در روز اول محرم بر امام ابیالحسن رضا علیهالسلام وارد شدم، به من فرمود: «ای پسر شبیب! آیا روزه داری؟»
گفتم: نه.
گفت: «این روز، روزی است که زکریای پیامبر در آن پروردگار خود را خواند و گفت: «رب هب لی من لدنک ذریة طیبة انک سمیع الدعاء» [10] .
یعنی «ای پروردگار من! مرا از نزد خویش ذریتی پاک ببخش، همانا که تو دعا را شنوندهای.»
پس خدای تعالی دعای او را مستجاب کرد، و ملائکه را فرمود تا زکریا را در حالتی که وی در محراب ایستاده بود و نماز میگزارد، ندا کردند که: «خداوند تو را به یحیی مژده میدهد!»
پس هر کس این روز را روزه بدارد و خدای تعالی را بخواند، خدای تعالی او را اجابت کند، چنان که زکریا را.»
آن گاه گفت:
«ای پسر شبیب! محرم آن ماه است که مردم جاهلیت در گذشته حرمت آن ماه را نگاه میداشتند، اما این امت نه حرمت ماه را شناختند و نه حرمت پیمبر خود را. و در این ماه ذریه او را کشتند، و زنان او را اسیر کردند، و اثاث او را به تاراج بردند، خداوند هرگز آنان را نیامرزد!
ای پسر شبیب! اگر برای چیزی گریه خواهی کرد، برای حسین بن علی بن ابیطالب علیهمالسلام گریه کن، برای آن که او را مانند گوسفند ذبح کردند، و هیجده مرد از خاندان او با او کشته شدند که روی زمین مانند آنها نبود.
ای پسر شبیب! اگر خوشحال میکند تو را که در درجات بلند بهشت با ما باشی، برای اندوه ما، اندوهناک باش و از فرح ما شادمان.
و بر تو باد دوستی ما که اگر مردی سنگی را دوست بدارد، خدا او را روز قیامت با آن سنگ محشور گرداند.» [11] .
به غم ما غمین باش، در شادی ما شاد
در حدیث ریان بن شبیب از امام رضا علیهالسلام نقل است که آن حضرت فرمود:
«ای پسر شبیب! اگر میخواهی که به درجات اعلای بهشت رسی، با ما باش! به غم ما غمگین باش و به شادی ما شاد! و بر تو باد ولایت ما! که هر کس سنگی را دوست داشته باشد، خداوند در روز قیامت با آن محشورش کند».
شبی در حشر و معاد خود فکر میکردم و به نامهی اعمال خویش نظر میافکندم، و اینکه چگونه به اعمالم رسیدگی خواهد شد که دیدم چیزی، لازمه نفسم شده، با آن محشور گشته و از آن جدا نمیشود، وقتی دقت کردم دیدم کتابی خطی است که آنرا به شدت دوست دارم. در این وقت این حدیث را به یاد آوردم که: «هر کس سنگی را هم دوست داشته باشد با آن محشور میشود.» و کتاب هم مانند سنگ، از جمادات است و از این جهت با آن فرقی ندارد. [12] .
حجاب خدا
در باب 36 توحید صدوق که «باب الرد علی الثنویة و الزنادقة» است، روایت شده است که:
دخل رجل من الزنادقة علی الرضا علیهالسلام - مردی از زنادقه نزد حضرت رضا علیهالسلام آمد، تا این که گوید - قال الرجل: فلم احتجب؟
فقال ابوالحسن علیهالسلام: «ان الاحتجاب عن الخلق لکثرة ذنوبهم...»
آن مرد میپرسد که: چرا خدا از خلق پوشیده است؟
امام فرمود: «گناهانشان حجابند.» شیخ اجل سعدی گوید:
سعدی! حجاب نیست، تو آیینه پاک دار
زنگار خورده چون بنماید جمال دوست؟ [13] .
وصف خدا با خود خدا
در تفسیر صافی فیض - قدس سره - در ضمن کریمه: «ذهب الله بنورهم و ترکهم فی ظلمات لا یبصرون» [14] در عیون از امام رضا علیهالسلام آمده که: «ان الله لا یوصف بالترک کما یوصف خلقه» الخبر، یعنی: «خدای تعالی به ترک موصوف نمیشود، آنگونه که خلقش به آن موصوف میگردند.»
و ثقةالاسلام کلینی - رضوان الله تعالی علیه - در باب نهی از وصف کردن حق به غیر آنچه که خود وصف کرده در اصول کافی به اسنادش از ابوالحسن رضا - علیه الصلوة و السلام - روایت کرده است که فرمود: «اللهم لا اصفک الا بما وصفت به نفسک؛ یعنی خدایا! تو را جز به آنچه خود، خودت را وصف کردی وصف نمیکنم.» [15] .
خلق آدم علی صورته
صدوق (ره) در عیون اخبار الرضا علیهالسلام با اسنادش به حسین بن خالد روایت کرده که میگوید: «از حضرت رضا علیهالسلام پرسیدم: ای فرزند رسول خدا! نقل میکنند که رسول خدا صلی الله علیه و اله فرموده است: «ان الله عزوجل خلق آدم علی صورته».
فرمود: خدایشان بکشد! آنان ابتدای حدیث را حذف کردهاند. روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله دو مرد را دید که به یکدیگر ناسزا میگفتند. یکی از آنها، دیگر را میگفت: «خداوند تو و هر که را شبیه توست زشت گرداند!» از اینرو پیامبر فرمود: «ای بندهی خدا! به برادرت چنین مگو! زیرا خداوند عزوجل، آدم را بر صورت او خلق فرمود». [16] .
عبادت چیست
معمر بن خلاد گوید: از امام رضا علیهالسلام شنیدم که فرمود: «عبادت تنها کثرت نماز و روزه نیست، بلکه عبادت، تفکر در أمر خدای عزوجل است.»
پی نوشت ها:
[11] نامهها و برنامهها، ص 269 و 270.
[12] لقاء الله، ص 165.
[13] هزار و یک کلمه، ج 3، ص 238.
[14] بقره / 17.
[15] عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 2، ص 72.
[16] عیون مسائل نفس و شرح آن، ج 1، ص 82.
بخش حریم رضوی
