سندرم یا بیماری بهجت (Behcets) اختلالی است که چندین دستگاه بدن را درگیر کرده و جزو بیماریهای روماتولوژیک طبقهبندی میشود. این بیماری اغلب در افراد جوان بروز میکند و مردان و زنان به یک نسبت درگیر آن میشوند.
این بیماری بسیار نادر میباشد. در این بیماری رگهای خونی ملتهب میشوند، اما هنوز نمیدانیم علت التهاب رگهای خونی چیست. این بیماری ممکن است جزو اختلالات خودایمنی باشد، به این معنا که سیستم ایمنی به طور اشتباهی به برخی از سلولهای سالم حمله میکند.
علائم بیماری بهجت
التهاب در این بیماری منجر به بروز علائم متعددی میگردد و در ابتدا ممکن است این علائم را ناشی از بیماری بهجت ندانید. این علائم از فردی به فرد دیگر فرق میکند و علائم به خودی خود میآیند و میروند. علائم بستگی به منطقه درگیر این بیماری دارد.
مناطق شایع درگیر در این بیماری عبارتند از:
1- دهان: زخم دردناک دهان شبیه زخمهای سرطان است و یکی از شایعترین علامتها میباشد. به یک باره ضایعات دور دهان تبدیل به زخمهای دردناک میشوند. معمولا این زخمها بعد از 7 تا 21 روز التیام مییابند، اگرچه این زخمها دوباره بوجود میآیند.
2- پوست: ضایعات پوستی نیز در این بیماران وجود دارد. مشکلات پوستی میتواند متفاوت باشد. برخی افراد، زخمهای جوش مانندی را در بدن دارند. سایر افراد، برآمدگی های قرمز و حساس را به خصوص در پایین پاها دارند.
3- چشم: این بیماری موجب التهاب چشمها نیز میشود. قرمز شدن ، دردناک بودن و تاری دید از علائم چشمی این بیماری است. التهاب در عروق خونی شبکیه چشم رخ میدهد و یک عارضه جدی را بوجود میآورد.
برخی محققان بر این باورند که ویروسها و یا باکتریها در افرادی که ژنهای مخصوص این بیماری را دارند، ممکن است از عوامل خطر بروز این بیماری باشند
4- اندام تناسلی: افراد مبتلا به این بیماری، زخمهایی را در اندام تناسلی دارند. معمولا زخمها در کیسه بیضه و یا فرج (مادگی) رخ میدهد. زخمها به صورت ضایعه قرمزرنگ ظاهر میشوند. معمولا زخمهای اندام تناسلی دردناک هستند.
5- مفاصل: ورم و درد مفاصل نیز یکی دیگر از علائم این بیماری است. اغلب ورم و درد مفاصل، زانو را درگیر میکند. قوزک پا ، آرنجها و یا مچ دستان نیز ممکن است درگیر شوند. علائم ممکن است 1 تا 3 هفته باقی بماند و خود به خود از بین برود.
6- سیستم عروقی: التهاب در رگها و شریانهای بزرگ نیز ممکن است در افراد مبتلا رخ دهد. هنگامی که لخته خون بوجود آید، قرمز شدن، دردناک بودن و ورم در بازوها و یا پاها دیده میشود. در حقیقت، علائم این بیماری به علت التهاب عروق ( واسکولیت ) میباشد. التهاب در شریانهای بزرگ باعث آنوریسم (ورم دیواره رگ) و باریک شدن عروق و یا انسداد رگ میشود.
7- دستگاه گوارش: علائم این بیماری در دستگاه گوارش شامل شکم درد ، اسهال و یا خونریزی میباشد.
8- مغز: این بیماری میتواند موجب التهاب مغز و سیستم عصبی گردد که باعث سردرد، تب ، سرگیجه، عدم تعادل و یا سکته میگردد.
علل بیماری بهجت
پزشکان هنوز علت واقعی این بیماری را نفهمیدهاند.
به هر حال عوامل ژنتیکی و محیطی در ایجاد این بیماری نقش دارند.
چندین ژن در رابطه با این بیماری یافت شده است.
برخی محققان بر این باورند که ویروسها و یا باکتریها در افرادی که ژنهای مخصوص این بیماری را دارند، ممکن است از عوامل خطر بروز این بیماری باشند.
عوامل خطر بیماری بهجت
- سن: این بیماری در بین زنان و مردان 20 تا 30 ساله شایع است، کودکان و نوجوانان نیز ممکن است به این بیماری مبتلا شوند. اگر این بیماری در سنین کم رخ دهد، علائم آن خطرناکتر میشود.
- موقعیت مکانی: مردمان ترکیه، ایران، عراق، ژاپن و چین بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند.
- جنسیت: اگرچه این بیماری هم مرد و هم زن را تحت تاثیر قرار میدهد، اما معمولا در بین مردان شایعتر است.
- ژن: ژنهای مخصوصی یافت شده اند که در ارتباط با بروز این بیماری میباشند.
- سیگار کشیدن: مواد شیمیایی موجود در سیگار می تواند موجب تخریب DNA گردد و این تخریب موجب افزایش ابتلا به این بیماری میشود.
عوارض بیماری بهجت
علائم این بیماری میآید و میرود و این علائم بعد از 20 سالگی، کمتر خطرناک میباشد.
التهاب چشمان میتواند منجر به کاهش بینایی و حتی کوری شود.
تشخیص بیماری بهجت
- پزشک با دیدن علائم می تواند این بیماری را تشخیص دهد.
با بررسی آزمایش خون و دیگر آزمایشات لازم، پزشک می تواند از رد دیگر بیماری ها مطمئن شود.
از آنجایی که تقریبا همه افراد مبتلا به این بیماری، زخم دهان دارند، پس وجود زخم دهانی نشانهای از این بیماری میتواند باشد
اگر زخمهای دهانی طی 12 ماه، حداقل سه بار بوجود آمده باشند نیز معیار تشخیص این بیماری میباشد.
برای درست تشخیص دادن این بیماری حداقل به دو نشانه دیگر نیاز دارید، از قبیل:
- زخمهای تناسلی مکرر
- علائم التهاب در چشمان
- بثورات و یا زخمهای پوستی همانند جوش
- مثبت بودن آزمایش Pathergy: در این آزمایش، پزشک سوزن استریل را وارد پوست شما میکند و دو روز بعد، آن منطقه را مورد بررسی قرار میدهد. اگر این آزمایش مثبت بود، یک برآمدگی کوچک و قرمز رنگ در زیر آن منطقه پوستی که سوزن وارد شده، دیده میشود.
وجود این برآمدگی نشاندهنده آن است که آسیب جزئی باعث فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی میشود.
درمان بیماری بهجت
هیچ درمانی برای این بیماری وجود ندارد.
عواملی همچون سن و جنس بر درمانهای تجویز شده توسط پزشک تاثیر دارند.
به طور کلی برای کنترل علائم، پزشک تجویزهای زیر را میکند:
- کرمها، ژلها و یا پمادهایی برای پوست
- شستشودهندههای دهان
- قطرههای چشم
- کورتیکواستروئید برای کنترل التهاب
- داروهای سرکوبگر سیستم ایمنی
- داروهای تنظیم کننده فعالیت سیستم ایمنی
مقابله با بیماری بهجت
- در زمان درد، استراحت کنید.
- ورزش کنید. هنگامی که انرژی دارید، فعال باشید. پیادهروی و یا شنا میتواند در شما احساس بهتری را ایجاد کند.
- وزن خود را کنترل کنید. داشتن رژیم فقیر باعث بروز این بیماری نمیشود، اما توصیه میشود که رژیم متعادل با مقدار زیاد میوهها و سبزیجات مصرف کنید. مصرف چربی و قند را کم کنید.
- با افراد مبتلا به این بیماری در ارتباط باشید.
مطالب مرتبط:
تغذیه در سندروم بهجت
چگونه آفت دهان ایجاد میشود؟
واسکولیت؛ ورم رگهای خونی


