گِل، امانتی از گذشته
شاید بتوان گفت در میان متریالهای ساخت مجسمه، یکی از کهن ترین مواد که از ابتدا در دسترس بشر بوده است، خاک و گل است. مجسمه ها و ظروف سفالین دوران نو سنگی گواه این ادعاست. در این مقاله به بررسی آثار چند هنرمند مجسمه ساز معاصر که گل را در هنر خود به کار می برند می پردازیم.
گل با مشخصه پویایی، گرما و رنگ قهوهای روشن غالباً همراهی خود را در ساخت فرم انواع آثار هنری نشان میدهد. گل دارای قدمت و تاریخ به نمایش گذاشته شدهی زمانی است که به دوران قبل از تاریخ مصر، چین و آمریکای مرکزی تا دوران طلایی رنسانس ایتالیا و آلمان کشیده میشود. امروزه، هیچ محدودیتی برای به کار بردن آن وجود ندارد و مشخصات واضح و مجزای آن، این اجازه را میدهد که در زمینههای مختلف مجسمهسازی از آن استفاده شود. به همین دلیل مجسمهسازان زیادی همچنان از این ماده برای ساخت ایدههای خود استفاده میکند.
برای مثال آثار Hannek Beaumont مجسمهساز بلژیکی که آثاری بسیار قوی با حالتی افسرده از این ماده میسازد.{تصویر 1} سوژه آثار او اغلب پرترههای شخصی است که در بعضی مواقع مبهم و پیچیده، گاهی ثابت قدم و گاه آرام و متین میباشند. ویژگیهایی که به وسیلهی گل میتوان به آنها وسعت داد.
همچنین آثار گلی مجسمهساز مکزیکی Javier Marin که باعث به وجود آمدن احساس اسطورهای و مبهم برای بیننده میگردد. شمایلهای ساخته شدهای که احساسی بین درک حقیقت و یا ایمان و دانش برای بیننده به وجود میآورند. فیگورهای او گاهی در حال سُر خوردن هستند، گاهی شناور در فضای مسکونی خود که بیشباهت به موازی بودن جهان در مورد مواردی که به صورت سیال میباشند، نیست.
David La Rocca یکی از مجسمهسازانی است که علاوه بر موادی چون برنز، سنگ و چوب با گل نیز کار میکند. در حقیقت ماده محبوب او برای مجسمهسازی گل میباشد؛ چون این ماده میتواند اشعههای قابل رۆیت دید هنرمند را به وجود آورد. او میگوید: «من عاشق گل هستم. این ماده کاملاً ارضاکننده است. خیلی سریع است و هیچ احتیاجی به آرماتور ندارد. فقط آن را در جای خود قرار دهید و اجازه خشک شدن به آن بدهید. بعد آن را بپزید. سرعت کار با گل درست مثل نقاشی است.» مفسر کارهای وی میگوید: «کار او درست مثل خوابی است که تعبیر میشود. فیگورهای او درست مثل انسانهایی است که در خواب و رۆیا میبینیم. تقابل اشکال منظم و نامنظم این احساس را در بیننده به وجود میآورد که کارها زمینی هستند و به صورت طبیعی تغییر شکل میدهند.»
امروزه، هیچ محدودیتی برای به کار بردن آن وجود ندارد و مشخصات واضح و مجزای آن، این اجازه را میدهد که در زمینههای مختلف مجسمهسازی از آن استفاده شود. به همین دلیل مجسمهسازان زیادی همچنان از این ماده برای ساخت ایدههای خود استفاده میکند.
از هنرمندان دیگری که به صورت تخصصی با گل کار میکنند، میتوان از hMarion Roller اهل نیویورک یاد کرد. {تصویر2} او میگوید: «استفاده از گل برای این است که به عمق دنیای مجسمه وارد شویم.» او بعد از اولین تجربههای خود با گل احسا س کرد که مادهی مورد علاقهی خود را پیدا کرده است. آنچه او در این تجربهها به دست آورد، این بود که میتواند خود را به صورت آزاد و سریع بیان کند. عاملی که به او احساس راحتی میدهد و باعث ارتباط کامل او با دنیای مجسمه در تمام طول زندگی میشود.
مجسمهساز مرتبط دیگر Harvey Weiss، اغلب از گل استفاده میکند.{تصویر3} او فوریت گل را دوست دارد و چون دست در تهیه و نوشتن کتب کودکان دارد گل برای او به صورت ضروری عمل مینماید. او زمانی که گل مانند چرم سفت میشود شروع به فشار دادن آن و به وجود آوردن اشکال مینماید و نوشتههایش به مجسمهها راه پیدا میکنند. تواضع و غیررسمی بودن گل به او این اجازه را میدهد و از آن جمله به وجود آمدن حتی داستانهای تاریخی بینالنهرین با خطوط میخی در لوحهای بسیار قدیمی است.
بخش هنری تبیان
منبع:
Sculpture Review/summer 2004/ D.Dominck Lombardi/ مترجم: ژیلا مبصر