رقابت تنگاتنگ فناوریهای پیشرفته در پارالمپیك لندن
تیم بسكتبال پارالمپیكی انگلیس در رقابتهای امسال در لندن از یك سلاح مخفی برخوردار بودند كه شامل یك صندلی اسفنجی فناوری پیشرفته طراحی شده توسط مهندسان شركت خودروسازی بیامو با استفاده از فناوریهای خودروهای مسابقه است.
این صندلی قالبگیری شده اسفنجی برای اولین بار ورزشكاران را قادر به یكی شدن با صندلی چرخدار خود میكند و زمان حركت آنها برای یك مسیر مستقیم 20 متری را 0.14 یك ثانیه بهبود خواهد بخشید. همچنین این صندلیها به بازیكنان اجازه میدهد تا به سرعت پس از افتادن به حالت اولیه خود بازگردند.
این سلاح البته تنها بخشی از طیف گستردهای از فناوریهای پیشرفته نمایش یافته در رقابتهای پارالمپیك 2012 بوده كه از دستكش «شبح» برای ارتقای شیوه كار با ارائه بازخورد لرزشی بر روی فرم و وضعیت فرد تا اسكلت خارجی انسان برای ارائه قدرت ابرانسانی ترمیناتوری به كمك به ورزشكاران در اجرای بهتر بازیها میپردازند.
در رقابتهای بعدی پارالمپیك میتوان شاهد نسل جدیدی از دوندگان دارای پاهای مصنوعی تیغهای دارای فناوری پیشرفتهتر برای راندن بیشتر ورزشكاران معلول به جلو و دویدن نابینایان بدون نیاز به كمك با استفاده از هدستهایی بود كه میتواند موانع پیشروی آنها را علاوه بر دستورالعمل جهتهای چپ و راست نشان دهد.
فناوری پای مصنوعی تیغهای به خوبی در رقابتهای 2012 جا انداخته شده و دوندگان تیغه كربنی یكی از بارزترین نمونههای این فناوری كمكی در پارالمپیك بودند.
پاهای مصنوعی فیبر كربنی كنونی برای دوومیدانی مانند نمونههای مورد استفاده توسط اسکار پیستوریوس، دونده معروف آفریقایی میتوانند یك بازده انرژی ارتجاعی 92 درصدی را در مقایسه با میزان 95 درصدی تاندونهای طبیعی انسان ارائه كنند.
ارتباط میان بدن و اندام مصنوعی نیز ارتقا پیدا كرده است. برای مثال در حفرهها از آستر سیلیكونی برای اجتناب از بروز تاول و نارحتی و از دریچههای مكش برای ارائه یك ارتباط بدون درز بین پوست و پروتز استفاده شده است.
از فناوریهای دیگر كمك كننده به پارالمپیكیها در حال حاضر یك چارچوب پرتاب بوده كه از تجهیزات اساسی برای بسیاری از پرتابكنندگان دیسك و وزنه در پارالمپیك محسوب میشود.
این چارچوبها پیش از این یك صندلی سازگار شده سفت بود اما در رقابتهای امسال بسیاری از ورزشكاران از مهندسان خواستند تا این طراحی را اصلاح كنند.
مهندسان بنیاد Remap برای این رقابتها دست به ساخت یك چارچوب آلومینیومی جدید زدند كه از سوكت صفحهای ویژهای برای پروتز برخوردار است. این طراحی به به پرتابكنندگان معلول اجازه میدهد تا بدون از دست دادن تعادل و با قدرت بیشتر به رقابت بپردازند.
تیمهای دو و میدانی نیز از سختافزار فناوری پیشرفته در اطراف خود در زمان رقابت برخوردار بودند. برای مثال دیوید ویر كه چندی پیش توانست مدال طلای رقابت دو و میدانی با صندلی چرخدار را بدست بیاورد، از یك صندلی خاص با هزینه 5000 پوند برخوردار بود كه از روی فناوری موجود در خودروهای فرمول یك ساخته شده است.
صندلیهای چرخدار برای ارزیابی بازده ایرودینامیكی در تونلهای هوای ساخته شده توسط شركت بیایای سیستمز در برابر انفجارهای هوا قرار گرفتهاند كه از آنها برای ساخت جتهای یوروفایتر تایفون استفاده میشود.
این طراحیها فاصله بسیاری از رقابتهای مشابه در پارالمپیك 1948 دارند كه در آن از صندلیهای چرخدار تا وزن 23 كیلوگرم استفاده میشد. امروزه با استفاده از صندلیهای فیبر كربنی و مهندسی دقیق این صندلیهای چرخدار تنها دو كیلوگرم هستند.
شركت انگلیسی Tharsus در حال حاضر در تلاش برای ساخت یك چارچوب پرتاب سفارشی بوده از ورزشكاران را از ران آنها نگه داشته تا بتوانند از تمام قدرت خود برای پرتاب با دامنه حركت آزاد استفاده كنند.
در همین حال، شركت Ossur كه یكی از سازندگان پروتز پیشرو بوده، یك پای مصنوعی ویژه را برای مسابقات دوچرخهسواری طراحی كرده است.
جودی كاندی، برنده پنج مدال طلای دوچرخهسواری پارالمپیك از چهار سال پیش تاكنون با مهندسان در حال همكاری برای اصلاح طراحی اندام مصنوعی خود بوده و اكنون از یك پای سبكتر و ایرودینامیك برخوردار است كه به دلیل امكان اتصال پا به پدال، نیازی به یك كفش دوچرخه سواری ندارد.
شركت خودروسازی بیامو از تجربه فرمول یك خود برای طراحی صندلیهای چرخدار عالی برای تیمهای بسكتبال انگلیس استفاده كرده است. بازیكنان با استفاده از اسكنرهای نوری سه بعدی برای مشاهده موقعیت آنها در زمان نشستن با دقت یك میلیمتر مورد اسكن قرار گرفتند.
مهندسان با استفاده از فرآیندهای مشابه طراحی رایانهای برای ساخت خودروهای فرمول یك و دستگاههای چاپ فناوری پیشرفته سه بعدی توانستند این صندلیهای ویژه را از اسكنهای سه بعدی كه به دقت برای هر ورزشكار سازگار شده بود، بسازند.
از فناوریهای در حال ساخت برای استفاده در رقابتهای پارالمپیك آینده میتوان به اسكلت خارجی Ekso اشاره كرد كه به ورزشكاران اجازه راه رفتن مجدد و انجام كارهای فوق انسانی مانند بلند كردن وزنهای بسیار زیاد را خواهد داد.
در حال حاضر این اسكلتها تنها میتوانند به آرامی راه بروند و دستگاه هیدرولیكی كنترل رایانهای پر هزینهای برای انتقال مزایای پیادهروی به بیماران معلول مورد استفاده قرار گرفته است.
این فناوری اكنون توسط شركتهای دفاعی مانند لاكهید مارتین برای استفاده در میدانهای جنگ مورد استقبال قرار گرفته است.
همچنین مهندسان امپریال كالج لندن به طراحی یك فناوری جدید موسوم به «سورتمه مغز» پرداختهاند كه از علائم الكتریكی در مغز برای هدایت یك سورتمه در رقابتهای بابسلد استفاده میكند.
این فناوری در حال حاضر بطور فنی امكان پذیر است و از یك هدست خوانش ذهنی موسوم به Emotiv EPOC كه مورد استفاده بازیكنان بازیهای ویدیویی بوده، استفاده میكند.
به گفته محققان، با تمرین مغزی معلولان میتوانند براحتی از این فناوری استفاده كنند. اگرچه طبق قوانین پارالمپیك این دستگاه قابل استفاده در رقابتها نبوده اما امكانات زیادی را برای ورزشهای جدید معرفی كرده است.
از دیگر فناوریهای نوید بخش برای ورزشكاران معلول میتوان به آستین لرزشی اشاره كرد كه با استفاده از پدها و حسگرهای لرزشی به هدایت بازوهای كاربر برای انجام سرویس تنیس یا تمرین حركات ستارههای ورزش میپردازد.
البته با توجه به دستورالعمل تصریح شده توسط كمیته بینالمللی پارالمپیك برای سازندگان تمام تجهیزات مورد استفاده در رقابتهای 2012 به منظور در نظر گرفتن هزینه و دسترسی آسان در این محصولات و اطمنیان از محدود نشدن این دستاوردها به گروههای خاص، بعید میرسد این فناوریها تنها به پارالمپیك محدود شود.
منبع: ایسنا
