امام و توسل به اهل بیت علیهم السلام
عشق و محبت، به خاطر جاذبهای که دارد، محب رابه سوی محبوب جذب میکند و افکار و عقاید او را در قلب محب زنده میسازد. به این جهت هر چه محبت شدیدتر باشد، سنخیت روحی بین محب و محبوب بیشتر میشود.
حضرت علی علیه السلام میفرماید:
«احسن الحسنات حبنا و اسوء السیئات بعضنا»
نیکوترین خوبیها، محبت ما (خاندان) است و بدترین بدیها، دشمن داشتن ما است. عشق و محبت به اهل بیت سراسر وجود امام را گرفته بود، در حدی که خویش را همواره به آنان نزدیک میدید.
یکی از سیرهای بسیار بارز حضرت امام زه عشق به اهل بیت علیهما سلام و محبت شدیدی که به حضرات معصومین داشتند می باشد بطوری که در مراسم عزاداری بسیار اشک می ریختند به گونه ای اشک می ریختند که ایشان اشکهای خود را با حوله خشک می کرد ، از این باب در این مقاله سعی خواهد شد تا نکاتی از حضرت امام درباب عشق به ایشان مطالبی بیان شود امید است که مرضی رضای خداوند قرار گیرد.
«امام در برخورد با مشاهد مشرفه در تشرف به زیارت قبور مطهر معصومین چنین بود که گویا امام را ناظر و حاضر در جلو چشم خود میدید.»
«علاقه حضرت امام خمینی به اهل بیت رسولا… در حد وصف ناشدنی است. امام عاشق آنها بود، عاشقی که تا صدای یا حسین بلند میشد بیاختیار اشک میریزد، اما با اینکه در برابر مصیبتها صابر است و حتی در برابر مصیبتی چون شهادت حاج آقا مصطفی اشک نمیریزد امام به مجرد اینکه یک روضه خوان بگوید السلام علیک یا اباعبدا… قطرات اشک از دیدگانش فرو میچکد»
سرتاسر زندگی امام خمینی، جلوگاه حساسیتهای دینی است. غیرت دینی و حساسیت امام نسبت به دفاع از حریم ولایت و امامت وصف ناشدنی است.
عشق ایمان به خاندان رسالت زبانزد خاص و عام بود. همه نزدیکان امام، این ویژگی را از برجستهترین خصال آن حضرت به شمار میآورند.
آقای عمید زنجانی ره میگوید: از نکاتی که من میتوانم از امام نقل کنم، مساله کیفیت زیارت امام میباشد که برای ما جالب بود. زیاد اتفاق افتاد که ما میرفتیم در حرم مطهر حضرت علی فقط از دور منظره زیارت امام را نگاه میکردیم. زیارت امام خیلی طولانی بود، دعایی میخواندند زیارت عاشورا را میخواندند و نماز میخواندند، بعد از اینکه تمام میشد حضرت امام در کنار ضریح میایستادند و ظاهراً یک زیارت امین الله هم میفرمودند ..
امام و توسل به اهل بیت علیهم السلام
امام خمینی رحمه الله ، با تمام وجود، شیفته و دلباخته اهل بیت و مکتب بی نظیر وحی بود و با دیدگاه ژرف خویش، آنان را در جایگاهی بس رفیع می دید و اعتقاد داشت که:
«... برای اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام مقامات شامخه روحانیه ای است در سیر معنوی الی اللّه که ادراک آن، عملاً نیز از طاقت بشر خارج و فوق عقول ارباب عقول و شهود اصحاب عرفان است؛ چنان که از احادیث شریف ظاهر می شود که در مقام روحانیت با رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم شرکت دارند و انوار مطهره آنها قبل از خلقت عوالم مخلوق، اشتغال به تسبیح و تحمید ذات مقدس داشتند».
و درباره شخصیت ممتاز امیرمومنان علی علیه السلام می فرماید:
«حضرت امیر علیه السلام از جهت معنویت، یک نفر نبود، همه عالم بود».
و از حضرت زهرا علیهاالسلام این گونه تمجید می کند:
«فاطمه علیهاالسلام انسانی است به تمام معنی انسان» که «اگر مرد بود، به جای رسول اللّه صلی الله علیه و آله وسلم بود».
و امام زمان علیه السلام را عصاره خلقت می داند.
با چنین دیدگاهی که امام خمینی رحمه الله نسبت به اهل بیت علیهم السلام دارد، طبیعی است که واله و شیدای آن بزرگان معصوم باشد، در راه مکتب شان جان فشانی کند، دنیا را به سوی آنان بخواند، هر پگاه و شامگاه بدانان توسل جوید، در مصیبت آنان سخت بگرید و از شادی آنها شادمان گردد، که در اینجا تنها به سه بخش؛ زیارت، بزرگداشت و عشق به اهل بیت علیهم السلام اشاره می کنیم:
الف) زیارت
زیارت تربت مطهر پیشوایان معصوم، شهیدان و صالحان، در فرهنگ انقلابی شیعه، جایگاهی خاص دارد و آن جایگاه های رفیع، همواره الهام بخش مردان خدا و نیک سرشت بوده است.
«امام خمینی رحمه الله از روزی که وارد نجف شدند تا روزی که از نجف مهاجرت کردند، هر شب، سه ساعت پس از غروب آفتاب ـ در تابستان و زمستان ـ به حرم حضرت علی علیه السلام مشرف می شد.
این برنامه هرگز ترک نمی شد؛ حتی یک سال در عراق کودتایی به وقوع پیوست و حکومت نظامی اعلام شد، در آن شب هم زیارت امام ترک نشد.
شهید حاج آقا مصطفی می گفت: در آن شب متوجه شدیم که امام داخل اتاق نیست. جاهای دیگر ساختمان را گشتیم، ولی امام را نیافتیم تا اینکه رفتیم پشت بام، ملاحظه کردیم که امام رو به حرم مطهر ایستاده و زیارت نامه می خواند».
«تشرف امام خمینی رحمه الله به حرم مطهر امیرمؤمنان علی علیه السلام ، با آداب خاصی صورت می گرفت که شایان توجه است؛ امام با کمال ادب و متانت، اذن دخول می خواند.از طرف پایین پا، وارد حرم می شد، مقید بود که از بالای سر مطهر حضرت امیر علیه السلام عبور نکند.
هنگامی که مقابل ضریح مطهر می رسید، «زیارت امین اللّه » یا زیارت دیگری را با نهایت اخلاص می خواند، دوباره به طرف پایین پا برمی گشت و در گوشه ای می نشست، زیارت و دعا می خواند.سپس دو رکعت نماز می خواند، آن گاه با ادب خاصی حرم را ترک می گفت».
همچنین نقل کرده اند: حضرت امام در اغلب ایام زیارتی، در کنار قبر امام حسین علیه السلام بود و در دهه عاشورا، هر روز، زیارت عاشورا را با صد مرتبه سلام و صد لعن می خواندند.
نیز «حضرت امام تا وقتی در قم بودند، به طور مرتب هر روز پس از درس صبح و گاهی پس از درس عصر، به حرم مطهر حضرت معصومه علیهاالسلام مشرف می شدند و حضور در نماز جماعت ایشان هرگز ترک نمی شد و در حرم، معمولاً زیارت جامعه می خواندند».
ب) بزرگداشت
مقام والا، شخصیت بی نظیر و جایگاه ولایت الهی معصوم ایجاب می کند که همواره مورد تقدیس، تکریم و احترام فوق العاده قرار گیرد، نامش با عزت و احترام برده شود، سخنش ارج نهاده شود، افکار و عقایدش پیروی گردد، روز تولد و ارتحالش گرامی داشته شود و... .
حضرت امام خمینی رحمه الله در بزرگداشت شخصیت معصومین علیهم السلام اهتمامی وافر داشت. عمری را در ترویج عقاید و افکار آنان سپری کرد.
هیچ گاه نام آنان را بدون احترام و درود بر زبان جاری نمی کرد. تا آنجا که امکان داشت، مجالس جشن و عزایشان را بر پا می کرد و خود نیز در هر فرصت مناسب، خالصانه ترین اشک خویش را نثار آن فرزانگان والا می کرد.
«امام در مدتی که در نجف اشرف بودند، در تمام شب های شهادت معصومین علیهم السلام در منزل شان ذکر مصیبت داشتند و به مناسبت رحلت زهرا علیهاالسلام این برنامه، سه شب ادامه داشت و گریه کردن و اشک ریختن امام، بدون استثنا، در همه این روضه خوانی ها مشهود بود».
«یک روز ـ که روز شهادت حضرت فاطمه علیهاالسلام بود ـ از امام تقاضا شد که در جمع برادران دفتر [در جماران] که مجلسی به همین مناسبت تشکیل داده بودند، حاضر شوند. امام آمدند و نشستند. به مجرد اینکه یکی از برادران شروع به خواندن مصیبت کرد، امام، با صدای بلند شروع به گریه کرد... قطرات اشک، همچون دانه های مروارید برگونه هایشان فرو می غلتید».
«تکریم شخصیت های معصوم و افشای مظلومیت اهل بیت علیهم السلام آن چنان مورد توجه امام راحل رحمه الله بود که هیچ حادثه ای و بحرانی او را از چنین عملی باز نمی داشت، به گونه ای که روز تاسوعا در پاریس در جمع خبرنگاران، امام دستور می دهند که یک ساعت به ظهر، مجلس روضه خوانی برپا شود و یکی از آقایان روضه بخواند».
ج) عشق به اهل بیت علیهم السلام
«علاقه حضرت امام به اهل بیت رسول اللّه صلی الله علیه و آله وسلم در حد وصف ناشدنی است.امام، عاشق آنهاست؛ عاشقی که تا صدای «یا حسین» بلند می شود، بی اختیار اشک می ریزد.
امام با اینکه در برابر مصیبت ها صابر است و حتی در برابر مصیبتی چون شهادت حاج آقا مصطفی اشک نمی ریزد، اما به مجرد اینکه یک روضه خوان بگوید «السلام علیک یا ابا عبد اللّه » قطرات اشک از دیدگانش فرو می چکد».
عشق و محبت به اهل بیت علیهم السلام سراسر وجود امام رحمه الله را گرفته بود، در حدی که خویش را همواره به آنان نزدیک می دید: «امام در برخورد با مشاهد مشرفه و در تشرف به زیارت قبور مطهر معصومین علیهم السلام ، [چنین بود که گویا] امام را ناظر و حاضر در جلو چشم خود می دید».
چنین روحیه ای سبب می شد که رهبر کبیر انقلاب اسلامی در فعالیت های خرد و کلان خویش از وجود شریف امامان معصومین علیهم السلام استمداد جوید و موفقیت عالی امام در طول زندگی پربرکت خویش، نشان دهنده این است که آن بزرگان معصوم نیز به شاگرد بی نظیر مکتب خویش، عنایتی خاص داشته اند و بدون شک، نظر مساعد ائمه اطهار علیهم السلام پس از الطاف الهی، پشتیبان معنوی امام، به ویژه در کوران مبازرات و پس از انقلاب بوده است.
حجت الاسلام علم الهدی در این باره می گوید:
«در جریان مسئله انجمن های ایالتی و ولایتی، امام نامه هایی به علمای شهرها نوشتند و مرا مأمور کردند که به استان های خراسان و سیستان و بلوچستان بروم و نامه ها و پیام ایشان را به علما برسانم.
هنگام خداحافظی خدمت امام رسیدم، پس از تحویل نامه ها فرمودند: شما قبل از اینکه با کسی ملاقات کنید، اول به حرم مطهر ثامن الحجج علی بن موسی الرضا علیه السلام مشرف شوید و از زبان من به آن حضرت بگویید، آقا! کار بسیار عظیم و مسئله خطیری پیش آمده و ما وظیفه دانستیم که قیام کنیم و حرکت کنیم، چنانچه مرضیّ شماست، ما را تأیید کنید».
صفای زیارت
جلوه دیگر علاقه قلبی برخاسته از معرفت عمیق امام به اهل بیت علیهم السلام ، صفای زیارت است. امام در حدود پانزده سالی که در نجف بود، هر شب در ساعتی خاص کنار مرقد حضرت علی(ع) آمده، زیارت جامعه کبیره را می خواند.
زیارتی که دست کم یک ساعت وقت می خواهد، ولی انسان با خواندن مفاهیم آن احساس می کند واقعا در برابر امامان معصوم علیهم السلام آنچه حق آنان است، بازگو می کند و در حقیقت یک دوره امام شناسی است. تنها در شب هایی که بیمار بود و حتی نمی توانست به بیرونی منزل بیاید یا اوقاتی که در کربلا بود، این برنامه راترک می کرد.
از مرحوم شهید حاج آقامصطفی خمینی نقل شده است: شبی هوا توفانی بود و بیرون رفتن از خانه مشکلاتی در برداشت.
به امام عرض کردم: امیرمومنان(ع) دور و نزدیک ندارد، زیارت جامعه را که درحرم می خوانید، امشب در خانه بخوانید. امام فرمودند: مصطفی،تقاضا دارم روح عوامانه را از مانگیری. همان شب بالاخره به حرم مشرف شد.
در نجف اشرف گاه در حرم مطهر حضرت علی(ع) در میان مردم زیارت کننده، تنه می خورد و مورد آزار قرار می گرفت; بویژه آن که برخی زوار ساکن روستاهای عراق بی مبالات و ناموزون راه می رفتند و گاه به ایشان صدمه می زدند.
امام تمام این فشارها ورنج ها را در مشاهد مشرفه تحمل می کرد، ولی از این که افرادی درجلو یا پشت سرش به عنوان همراه یا مراقب حرکت کنند، بیزاربود.
کسی نقل می کرد: امام را در حرم مطهر حضرت امام حسین(ع) دیدم که در میان انبوه زوار گیر کرده، نمی توانست قدمی پیش گذارد. جلو رفتم و به کنار زدن مردم پرداختم. امام با تغیرو تعرض مرا منع کرد، ولی بی توجه به نهی ایشان کارم را ادامه دادم. ناگهان متوجه شدم امام از مسیری که برایشان راه بازکرده ام نیامده، تغییر جهت داده اند.
منبع :
پایگاه حوزه نت ، شبکه ملی مدارس رشد
تهیه و فرآوری : جواد دلاوری ، گروه حوزه علمیه تبیان
