فاطمه پهلوی، کوچکترین فرزند رضا شاه پهلوی، در ۸ آبان سال ۱۳۰۷ در تهران متولد شد. مادرش عصمتالملوك دولتشاهی دختر مجللالدوله از نوادگان فتحعلی شاه قاجار بود.
ازدواج جنجالی فاطمه پهلوی
فاطمه پهلوی، کوچکترین فرزند رضا شاه پهلوی، در 8 آبان سال 1307 در تهران متولد شد. مادرش عصمتالملوك دولتشاهی دختر مجللالدوله از نوادگان فتحعلی شاه قاجار بود.
در اوان زندگی، بر خلاف دیگر اعضای خانواده رضاشاه بسیار لوس وننر وکله شق بود.
رضا شاه و عصمتالملوك دولتشاهی علاوه بر فاطمه، چهار پسر دیگر به نامهای عبدالرضا، احمد رضا ،محمود رضا و علی رضا داشتند.
تحصیلات
او تحصیلات مقدماتی را در در سال 1318 و در مدرسه زرتشتیان تهران با نام انوشیروان دادگر آغاز و به صورت نیمه تمام رها کرد و سپس در بیروت، اروپا و آمریکا ادامه تحصیل داد.
همراهی پدر به جزیره موریس
با حمله متفقین به ایران و تبعید رضاشاه، فاطمه پهلوی نیز همراه برادران و مادرش به جزیره موریس رفت.
او در زمان تبعید رضاشاه همراه با مادرش به مدت هفت ماه در جزیره موریس اقامت داشت؛ ولی بر اثر اصرار وخواهشهای مادرش، رضاخان به وی اجازه داد به همراه مادرش به ایران برگردد.
بعد از برگشت از جزیره موریس، سه سالی درس خواند. ...و از تهران عازم لبنان شد تادوره دانشگاه را آنجا بگذراند؛ ولی هنوز چهار ماهی از اقامتش در بیروت نگذشته بود که با شنیدن خبر در گذشت پدرش، خود را به تهران رساند. ... و چون برادرانش عبدالرضا و محمودرضا قصد مسافرت به آمریکا را داشتند، او نیز همراهشان به آمریکا رفت. در آمریکا در یکی از دبیرستانهای واشنگتن به مدت دو سال تحصیل کرد و زبان انگلیسی را به خوبی فرا گرفت.
جنجال ازدواج فاطمه پهلوی بایك آمریكایی
در سال 1327 شایعه خواستگاری هژیر «نخست وزیر» از وی در جرائد به چاپ رسید که مورد قبول فاطمه و دربار قرار نگرفت.
فاطمه پهلوی بعدها با یک امریکایی به نام «وینسنت هیلر» آشنا شد که این آشنایی به ازدواج آن دو انجامید.
ظاهرا هیلر پس از آشنایی با محمودرضا به ایران رفته و در آنجا با فاطمه آشنا شده بود.
وینست در سال 1929 در تگزاس متولد شده بود. دیپلم ادبیات را از دانشگاه کالیفرنیا اخذ کرده و روزنامهنگاری را پیشه خود کرده بود.
اگر چه این ازدواج در ابتدا باتمام مشکلات به خوبی سپری میشد؛ ولی بعد از مدتی دچار اختلافات شدیدی گشت و فاطمه از هیلر جداشد
جنجال ازدواج فاطمه با وینسنت هیلر به این لحاظ بود كه :
اولا: ازدواج دختر مسلمان با غیر مسلمان از نظر شرع اسلام ممنوع بود.
ثانیا: ازدواج با اتباع خارجی مستلزم کسب اجازه از وزارت خارجه را داشت و فاطمه پهلوی هیچ کدام از این قوانین را مراعات نکرده بود.
در 26 فروردین سال 1329 اعتراضات مردمی نسبت به این ازدواج موجب گردید تا دربار ایران فاطمه را از همه مزایای خانوادگی ـ سلطنتی محروم گرداند. و از بازگشت او به ایران که موجب دستگیری وی میشد، جلوگیری گردد. بالاخره با تدابیر دربار وینسنت به دین اسلام درآمد. وینست نام خود را به علی هیلر تغییر داد و بر طبق قوانین اسلام مراسم عقدی در سفارت ایران در پاریس، مورخ 20 اردیبهشت 1329 انجام گرفت.
طبق گزارش روزنامه یونایتدپرس: هیلر به خاطر عشق و علاقه زیادی که به شاهدخت ایرانی داشت به مذهب اسلام درآمد و با او ازدواج کرد.
برگشت به ایران
فاطمه پهلوی 18 بهمن 1332 به همراه شوهر آمریکاییاش علی هیلر به تهران بازگشت و برغم پیش بینیهای قبلی مورد استقبال اعضای خانواده سلطنتی وقت قرار گرفت.
اگر چه این ازدواج در ابتدا باتمام مشکلات به خوبی سپری میشد؛ ولی بعد از مدتی دچار اختلافات شدیدی گشت و فاطمه از هیلر جداشد.
عصمتالملوک دولتشاهی "مادر فاطمه" در مورد اختلافات آنان چنین می گوید:
متاسفانه هیلر فردی دیوانه و عصبی بود و فاطمه را بسیار اذیت میكرد. رفتار وی براثر افراط در شرب خمر تحمل ناپذیر شده بود و در سال آخر ضمن برخورد و مناقشهای شدید با فاطمه، نوزادشان را به هوا پرتاب کرد که منجر به کشته شدن کودک شد. پس از این مسئله و همچنین ضرب و شتم فاطمه دربار به او فشار آورد که فاطمه را طلاق دهد.
او بدون طلاق دادن فاطمه، ایران را ترک کرد و به کشورش برگشت.
فعالیتها فاطمه پهلوی
فاطمه پهلوی از جمله اعضای خاندان پهلوی بود که به فعالیتهای اقتصادی روی آورد. فاطمه پهلوی یکی از سهامداران اصلی «شرکت سی.آر.سی» بود. اندکی پیش از انقلاب اسلامی، ساختمان بولینگ عبده آتش گرفت و حق بیمه آن به فاطمه پهلوی پرداخت گردید و او روانه خارج از کشور شد. بسیاری همچنان معتقدند که این آتشسوزی عمدی و توسط عوامل فاطمه پهلوی رخ دادهاست. او تا پیش از انقلاب کاخهایی در تهران و شمال کشور داشت.
او در زمان تبعید رضاشاه همراه با مادرش به مدت هفت ماه در جزیره موریس اقامت داشت؛ ولی بر اثر اصرار وخواهشهای مادرش، رضاخان به وی اجازه داد به همراه مادرش به ایران برگردد
فاطمه پهلوی گاه در سیاست و روابط خارجی با کشور چین نیز نقشی ایفا نمودهاست. او همچنین نخستین بانوی خلبان ایرانی است.
پایان کار فاطمه پهلوی
فاطمه پس از انقلاب اسلامی مدتی ساکن پاریس بود. او در سال 1366 در سن 58 سالگی در شهر لندن درگذشت. پس از انقلاب اسلامی، مجلس شورای اسلامی قانونی تصویب نمود که به موجب آن، کسانی که از فاطمه پهلوی شکایتی داشتند، نیازی به واریز هزینههای دادرسی نداشتند.
فرآوری :طاهره رشیدی
بخش تاریخ ایران و جهان تبیان
منابع : 1- ویكی پدیا / 2- پژوهشكده باقرالعلوم(ع)


