رابطه ای بدون ترس و استرس استرس به معنای فشار و نیرو است و هر محركی که در انسان تنش ایجاد كند تنش‌زا یا استرس‌زا نامیده می‌شود. استرس و فشارهای روانی پیامدهای مخرب فراوانی دارند... اضطراب كه همه آن را تجربه می‌كنند، احساس منتشر، بسیار ناخوشایند و اغلب مبهم دلواپسی در مقابل خطری نامعلوم، درونی و مبهم است. تپش قلب، احساس سرگیجه، تعریق، تكرر ادرار، دلشوره، بی‌قراری و قدم زدن، لرزش اندام، مورمور شدن انتهاها و اسهال از جمله علایم بارز و شایع اضطراب است. امروزه ثابت شده كه اختلال‌های اضطرابی در بروز یا تشدید بسیاری از بیماری‌ها از جمله بیماری‌های قلبی- عروقی، سرطان، دیابت، اختلال‌‌های گوارشی و روانی موثرند. استرس و اضطراب همچنین در بروز یا تشدید اختلال در عملكرد جنسی زنان و مردان هم موثرند. هنگام اضطراب، ترشح هورمون‌های مختلفی از جمله هورمون نورآدرنالین و اپی‌نفرین افزایش می‌یابد كه افزایش آن عملكرد جنسی را مختل می‌كند. می‌توان این‌گونه گفت كه استرس و اختلال‌های جنسی روی یكدیگر اثر متقابل دارند انواع استرس‌ها ممكن است به بروز مشكلات جنسی در فرد بینجامد و برعكس، مشكلات جنسی به‌عنوان یك عامل استرس بر زندگی فرد سایه بیفكند. استرس و سلامت جنسی اختلال‌‌های اضطرابی و استرس‌ها می‌توانند طیف گسترده‌ای از اختلال‌های جنسی از قبیل زودانزالی، ناتوانی و بی‌میلی جنسی را در مردان، كاهش برانگیختگی و نرسیدن به ارگاسم (اوج لذت جنسی) را در زنان ایجاد كند. بروز این‌گونه مشكلات در روابط زناشویی، خود عامل استرس‌زا‌ محسوب شده و در صورت بی‌توجهی و درمان نشدن، با تشكیل یك چرخه معیوب، ممكن ‌است به تشدید اختلال‌‌های جنسی بینجامد. به همین علت در زوجینی كه با اختلال‌‌های جنسی مراجعه می‌كنند، توجه به عوامل پیدا و پنهان استرس‌زا در زندگی آنها از اهمیت فراوانی برخوردار است. برای نمونه، استرس‌های شغلی از جمله انواع استرس‌های شایع است كه در زوجین مبتلا به مشكلات جنسی حتما باید مورد توجه قرار گیرد. افرادی كه مشاغل پراسترس دارند، شیفت شب دارند و در محیط‌های پرسروصدا كار می‌كنند، ممكن است به یكی از انواع مشكلات جنسی دچار شوند. همچنین برخی عادات مضر در افراد پراسترس و مضطرب بیشتر از سایرین دیده می‌شود كه این عادات نیز در بروز اختلال‌‌های جنسی سهم بسزایی دارند. از سوی دیگر برخی افراد پراسترس به سیگار، الكل یا مواد مخدر روی می‌آورند كه درباره تاثیر آنها بر بروز اختلا‌ل‌های جنسی پژوهش‌های متعددی صورت گرفته است. مشكلات جنسی استرس‌زا ترس از بارداری، ترس از ارضا نشدن همسر و ترس از توانایی نداشتن برای رابطه زناشویی مطلوب از استرس‌هایی است كه اگر رفع نشود، زندگی زناشویی را با مشكلات متعددی روبه‌رو می‌كند. به دفعات دیده شده زوجینی كه برای درمان ناباروری اقدام می‌كنند، در مسیر درمان با انواع مشكلات جنسی روبه‌رو می‌شوند كه البته صرفا بر اثر استرس ناباروری پدید آمده ‌است. وظیفه درمانگر در برخورد با مشكلات جنسی توجه به استرس‌های زوجین و كمك به رفع آنهاست. زوجین نیز باید تا حد امكان استرس‌های مختلفی را كه بر زندگی زناشویی آنان سایه انداخته، شناسایی کنند و در صورت امكان، با به كار بستن راهكارهایی، فشار ناشی از آن را كاهش دهند. زمانی که گرفتار فشارهای عصبی هستید، بدن شما فقط در جستجوی خلاصی از دست آن مشکل است، نه رابطه ی جنسی. در این مقاله قصد داریم تا توصیه های پزشکان و متخصصین را برای رهایی از این فشارها و تنش های روحی و روانی را برای شما مطرح کنیم: از همسرتان بخواهید تا شما را در استرس خود شریک کند. دکتر میدو عقیده دارد که تنها راه خلاصی از دست تنش ها و فشارهای روحی این است که در مورد آنها صحبت کنیم. او به زوج ها توصیه می کند که هرگاه همسرشان را مغموم یا عصبی دیدند، با او صحبت کنند تا بفهمند که چه چیز باعث آزار او می شود. به مسائل و مشکلات زندگی با دیدی خوشبینانه نگاه کنید تا با انرژی بیشتری درصدد رفع آنها بر آیید. به یاد داشته باشید، در این مواقع فقط رابطه ی جنسی شما با همسرتان در خطر نیست، سلامتی خودتان نیز در خطر است راه هایی غیر رابطه ی جنسی برای لذت بردن کنار یکدیگر پیدا کنید. اینکه یکی از زوج ها میل و علاقه ای به رابطه ی جنسی نشان نمی دهد، دلیل بر این نیست که نمی توانید به یکدیگر نزدیک شوید و از بودن با هم لذت ببرید. دکتر لوئین بارباخ روانشناس توصیه می کند که: "راه های دیگر پیدا کنید تا از طریق آن بتوانید به یکدیگر نزدیک شوید و از بودن کنار هم لذت برده و زمان را به خوبی بگذرانید." کاری کنید تا هم خودتان و هم همسرتان راضی باشد. شب ها دست در دست هم برای قدم زدن بیرون بروید، همدیگر را ماساژ بدهید (ترجیحاً خارج اتاق خواب)، در یک جکوزی دو نفره کنار هم بنشینید و صحبت کنید و...هزاران کار دیگر که خشنودی هر دوتای شما را تضمین کند. یک تعطیلات آخر هفته را سعی کنید به چیزی جز همسرتان فکر نکنید. یک روز هم که شده همه ی نگرانیها و مشکلات خود را به باد فراموشی بسپارید و به تنها چیزی که فکر می کنید لذت بردن در کنار همسر و خانواده باشد. همسرتان را برای گردش بیرون ببرید و کاری کنید تا هر دوی شما از کنار هم بودن لذت ببرید. با اینکار استرستان نیز فروکش خواهد کرد. اگر هیچکدام از این روش ها موثر نبود، از همسرتان بخواهید تا برای کنترل به پزشک مراجعه کند. البته، چراکه نه، ممکن است بیماری یا وضعیت جسمی خاصی باعث این بی میلی او در روابط جنسی شده باشد. پس اگر راه های دیگر کارآمد نبود، از همسرتان بخواهید تا به پزشک مراجعه کند. آخر از همه اینکه، اجازه ندهید استرس و فشار روحی جزء عادت های زندگی شما درآید. اینکه مدت کوتاهی به طور موقتی گرفتار مشکلی باشید و فشار و استرس روحی داشته باشید، مسئله ای کاملاً طبیعی و عادی است. اما اگر این فشارها و استرس ها جزئی از برنامه ی روزانه ی شما در زندگی شد، دیگر امری طبیعی نیست. البته به جرات می توان گفت که در اکثر افراد وضع به این صورت درآمده است. از اینرو بهتر است همانطور که در بالا توصیه شد، مشکلات و فشارهای روحی خود را با همسرتان درمیان بگذارید تا به کمک یکدیگر به دنبال راه حلی برای آنها باشید. تا می توانید اجازه ندهید تا این استرس بر رابطه ی شما با همسرتان تاثیر منفی بگذارد. به مسائل و مشکلات زندگی با دیدی خوشبینانه نگاه کنید تا با انرژی بیشتری درصدد رفع آنها بر آیید. به یاد داشته باشید، در این مواقع فقط رابطه ی جنسی شما با همسرتان در خطر نیست، سلامتی خودتان نیز در خطر است. فراگیری مهارت‌های زندگی و به كار بستن آن در کاهش استرس بسیار موثر است. بی‌شك زوجینی كه مهارت حل مساله را به خوبی فرا گرفته‌اند با مشكلات و مسایل، برخورد اصولی و منطقی‌تر دارند و از این طریق فشار ناشی از استرس را به حداقل می‌رسانند. نكته مهم دیگر در مقابله با استرس و اضطراب مرضی و ناتوان‌كننده، كمك گرفتن از مشاوره و درمان روان‌پزشكان و روان‌شناسان است. گاهی افراد برای مقابله با بی‌خوابی، آشفتگی و سایر علایم ناشی از اضطراب و فشارهای عصبی خودسرانه به انواع و اقسام داروهای آرام‌بخش روی می‌آورند، بی‌اطلاع از اینكه این داروها می‌توانند در صورت مصرف نابجا، غیرمنطقی و بی‌رویه به مشكلات جنسی دامن بزنند. مصرف دارو در مقابله با اضطراب و علایم آن شاید ساده‌ترین راه باشد اما قطعا بی‌عارضه‌ترین، موثرترین و صحیح‌ترین روش نیست. افرادی كه با انواع استرس و با درجات متوسط تا شدید آن مواجهند، ضروری است كه فنون مختلفی را كه برای آرام‌بخشی وجود دارد فرا بگیرند. از همه مهم‌تر اینكه اختصاص اوقاتی از شبانه‌روز برای راز و نیاز با پروردگار موجب می‌شود تا فرد به آرامشی عمیق دست یابد به هرحال زوجین باید بدانند كه رابطه زناشویی لذت‌بخش فقط در شرایطی به دور از هرگونه تنش و اضطراب حاصل می‌شود و هر فكر، رفتار یا گفتاری كه این شرایط را به هم بزند این رابطه را مختل خواهد كرد. بخش خانواده ایرانی تبیان منابع: دكتر محمد حسین اخوان -هفته نامه سلامت پویا- نیازپرداز روحی علمداری مقالات مرتبط : تنش و آرامش لازمه این ارتباط عوامل موثر بر میل جنسی از معاشقه چه می دانید؟