پلیس جنایی را چقدر می شناسید؟ اینترپل اینترپل سال هاست که نقش پلیس را در سطح بین المللی ایفا می کند تعقیب مجرمان بین المللی با بهره گیری از این سازمان آسان تر شده است. تاریخچه پلیس بین الملل سازمان بین المللی پلیس جنایی «International criminal police organization » بر اساس همکاری متقابل دولت ها به منظور مبارزه با جرایم و مجرمین بین الملل شکل گرفته است کلمه اینترپل که مخفف نام این سازمان است در هفدهمین کنفرانس بین المللی پلیس جنایی در سال 1948مطرح شد. اینترپل در انگلستان با علامت اختصاری I.C.P.O شناخته می شود. اهداف اینترپل در اساسنامه این سازمان اهداف اینترپل مطرح شده که به شرح زیر است: - تامین و توسعه وسیع تر امکانات، جهت همکاری متقابل بین کلیه مقامات پلیس جنایی در چهار چوب محدودیت قوانین موجود در کشورهای مختلف و با لحاظ روح اعلامیه جهانی حقوق بشر. - تاسیس و توسعه کلیه موسسات مناسب جهت کمک موثر به ممانعت و پیشگیری از جرایم قانونی عادی پیشینه سازمان بین المللی پلیس جنایی به سال 1914 باز می گردد که توسط شاهزاده آلبرت اول، جمعی از افسران پلیس و قضات و حقوق دانان 24 کشور و سیصد تن از اعضای کشورهای اروپایی و آمریکایی در موناکو گردهم آمدند و در دستور کار این کنگره چهار موضوع ذیل را مورد بررسی قرار دادند: - ترتیب صحیح و سریع دستگیری یا بازداشت مجرمین - تکمیل فنون مربوط به تشخیص هویت بزهکاران - تمرکز آمار جرایم در سطح بین المللی - ایجاد وحدت و هماهنگی بین روش های مربوط به استرداد مجرمین در سال 1946 به پیشنهاد آقای « لواز » کنگره سازمان با شرکت هفده کشور در بروکسل تشکیل شد در این کنگره محل دائمی اینترپل به پاریس انتقال یافت. از اقداماتی که در دفتر اینترپل تهران انجام می شود ردیابی و استرداد اشیا فرهنگی مسروقه است، سرقت آثار هنری به علت اثرات جبران ناپذیر آن در میراث فرهنگی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بیشترین جرایم که در این دفتر مورد رسیدگی قرار می گیرد جرایم مربوط به مواد مخدر است. پرچم اینترپل دارای (رم و پرچم مستقل و مخصوص به خود است، پرچم این سازمان به رنگ آبی است که بیانگر آرامش و زیتون که نماد همکاری مشترک و متقابل جامعه پلیس جنایی می باشد در وسط پرچم شمشیر یا سلاح که بیانگر قاطعیت و ترازو به نشانه عدالت نقش بسته است. زبان رسمی با توجه به اینکه جمعیت اکثر کشورهای جهان به یکی از سه زبان انگلیسی، فرانسه و اسپانیایی تکلم می کنند لذا سازمان بین المللی پلیس جنایی سه زبان بیان شده را به عنوان زبان های رسمی خود قرار داده است اما نشریات، نامه ها و مجلات سازمان فقط به زبان انگلسیی، فرانسه و عربی منتشر می شوند. منابع درآمد و هزینه های سازمان بین المللی پلیس جنایی به وسیله کشورهای عضو و همچنین هدایا وصایا، بخشش ها، موقوفات و سایر درآمدهای پس از تصویب کمیته اجرایی تامین و پرداخت می گردد. تشکیلات سازمان پلیس بین الملل در اساسنامه اینترپل، تشکیلات این سازمان بیان شده است که عبارت اند از: 1- مجمع عمومی 2- کمیته اجرایی 3- دبیرخانه 4- ادارات مرکزی 5- هسته مشاورین. مجمع عمومی عالی ترین مقام سازمان بین المللی پلیس جنایی است که هر یک از کشورهای عضو در آن دارا نماینده هستند. وظایف مجمع عمومی طبق ماده 8 اساسنامه می توان به بخشی از وظایف مجمع عمومی اشاره کرد: 1- اتخاذ روش ها و اصول مناسب برای نیل به اهداف سازمان، 2- بررسی و تصویب برنامه عمومی فعالیت هایی که به وسیله دبیرخانه کل برای سال آینده تهیه شده است 3- انتخاب اشخاصی که بتوانند وظایف مندرج در اساسنامه را انجام دهند 4- تطبیق نتیجه تصمیمات و تقدیم پیشنهادات اعضا درباره موضوعاتی که سازمان با آن ها تماس دارد 5- بررسی و تصویب هر گونه موافقت نامه ای که باید به وسیله سایر سازمان ها عملی گردد. جلسات مجمع عمومی سالی یک مرتبه تشکیل می گردد و هر عضو می تواند از طرف کشور متبوع خود مجمع را دعوت نماید ریاست سازمان باید ریاست جلسات مجمع عمومی و کمیته اجرایی را به عهده داشته باشد همچنین بایستی اطمینان حاصل کند که فعالیت های سازمان، مربوط به تصمیمات مجمع عمومی و کمیته اجرایی می باشد مجمع عمومی از میان نمایندگان یک نفر رئیس و دو معاون برای بخش کمیته اجرایی انتخاب می کند، رئیس برای مدت چهار سال انتخاب و معاونین برای مدت سه سال انتخاب می شوند کمیته اجرایی موظف است بودجه و مخارج آینده سازمان را پیش بینی و جهت تصویب مجمع عمومی آماده نماید دبیرخانه کل باید تصمیمات متخذه مجمع عمومی و کمیته اجرایی را به موقع اجرا گذارد همچنین به عنوان یک مرکز فنی و اطلاعاتی انجام وظیفه نماید. اینترپل دارای (رم و پرچم مستقل و مخصوص به خود است، پرچم این سازمان به رنگ آبی است که بیانگر آرامش و زیتون که نماد همکاری مشترک و متقابل جامعه پلیس جنایی می باشد در وسط پرچم شمشیر یا سلاح که بیانگر قاطعیت و ترازو به نشانه عدالت نقش بسته است. نحوه تعامل اعضا با اینترپل پلیس کشورهای عضو اینترپل با ایجاد دفاتر ارتباط ملی مرکزی از یک طرف با دبیرخانه مرکزی این سازمان که در شهر لیون فرانسه واقع است اربتاط دارند و از طرف با مراکز منطقه ای اینترپل در ارتباط می باشند. اینترپل به موجب بخشی از مواد اساسنامه دارای هسته مشاورین می باشد مشاورین از طرف کمیته اجرایی برای مدت سه سال انتخاب می شوند مشاورین باید استاد دانشکده بوده و وظیفه آنها فقط مشورت است. اینترپل برای تحقق اهداف تعیین شده نیاز به همکاری و فعالیت دائمی اعضا خود دارد و اعضا باید با استفاده از قوانین مربوطه که در کشور آن ها معمول است نهایت سعی و کمک خود را به این سازمان ارایه نمایند. دفتر ارتباط اینترپل در ایران تاریخچه ایران از سال 1923 که انجمن پلیس بین المللی در وین تشکیل شد، به عضویت رسمی این انجمن درآمد و از طریق وزارت امور خارجه اقدامات لازم جهت عضویت صورت گرفت. دفتر ارتباط پلیس بین الملل بر طبق اساسنامه اینترپل در تهران تشکیل شد در حقیقت این دفتر از سال 1926 فعالیت عملی خود را آغاز کرد. اینترپل تهران تا سال 1370 به صورت یک دفتر تحت عنوان دفتر ارتباط پلیس بین الملل در اداره کل تشخیص هویت شهربانی سابق مستقر بوده لیکن بعد از ادغام نیروی های انتظامی و تشکیل نیروی انتظامی واحد با توجه به اهمیت وظایف محوله به صورت یک اداره کل تحت تابعیت معاونت تحقیقات و کشف جرایم وقت ناجا سازماندهی شد. از مرداد ماه سال 1377 با صلاحدید مسئولین محترم ناجا ساختار سازماندهی اداره کل گسترش یافته و ضمن خارج شدن از تابعیت معاونت تحقیقات و کشف جرایم ناجا به صورت یک اداره کل مستقل با چهار اداره و چهار دایره مستقل، انجام وظایف محوله را عهده دار شد. این دفتر از ابتدا یکی از دفاتر فعال سازمان بین المللی پلیس جنایی بوده است و سالیانه در جلسات و کنگره های مربوط که در کشورهای عضو تشکیل می شود، شرکت می کند کشور ایران به لحاظ نزدیکی با کشورهای ترکیه، پاکستان و کشورهای حوزه خلیج فارس و رفت و آمد مجرمین در این کشورها دفتر ارتباط اینترپل بیشترین ارتباط و همکاری را با برخی از این کشورها که معاهده استرداد مجرمین با آن ها منعقد گردیده است را دارد. استرداد مجرمین استرداد یا باز گرداندن مجرمین در سال 1339 در ایران تصویب شد، در مواردی که بین دولت ایران و دول خارجه قرارداد استرداد منعقد شده باشد چنانچه متهم یا مجرمی در خاک ایران دستگیر شود به کشور متبوع که با ایران دارای قرار داد استرداد است تحویل داده می شود. از دیگر اقداماتی که در دفتر اینترپل تهران انجام می شود ردیابی و استرداد اشیا فرهنگی مسروقه است، سرقت آثار هنری به علت اثرات جبران ناپذیر آن در میراث فرهنگی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بیشترین جرایم که در این دفتر مورد رسیدگی قرار می گیرد جرایم مربوط به مواد مخدر است. سرقت، کلاهبرداری و جعل در مراحل بعدی اهمیت قرار دارند. دفتر ارتباط اینترپل ایران با کلیه ستادهای فرماندهی نیروی انتظامی سراسر کشور در ارتباط است و معمولاً اقدامات مربوط به احضار و دستگیری مجرمین را تحت نظر مقامات قضایی انجام می دهد. کشور ایران در نزدیکی ترکیه و پاکستان کشورهای حوزه خلیج فارس قرار دارد که در محل رفت و آمد مجرمین است دفتر اینترپل بیشترین ارتباط و همکاری ار با برخی از این کشورها که معاهده استرداد مجرومین با آنها منعقد گردیده است را دارد. هانیه اخباریه بخش حقوق تبیان