لباس طلبگي و شبهات (5) شبهه ديگري که بيشتر در ميان عوام مردم رايج است تا طلاب، شبهه اصالت است. به اين معنا که براي لباس مقدس روحانيت، اصل و ريشه تاريخي و يا شرعي لحاظ نشده و همين امر باعث مي‌شود که تصور کنند اين لباس ساخته و پرداخته روحانيت است. اگر چه اين شبهه چندان مهم به نظر نمي‌رسد، ولي از آنجايي که بنا داريم شبهات لباس طلبگي را بررسي کنيم، به اين شبهه نيز خواهيم پرداخت. به نظر مى‏رسد اگر روزى اين لباس نمى‏بود بر روحانيت لازم بود نماد ديگرى براى هويت صنفى خويش وضع کنند و همين امروز هم، تکميل اين نماد يا وضع نمادهاى ديگر براى ارتقاى سطح پيام‏رسانى پسنديده و مفيد است. اصل شبهه چنين است: اين لباس هيچ ريشه شرعى يا تاريخى ندارد و ساخته و پرداخته دست روحانيان است. [با چشم پوشي از پوشالي و بي محتوا بودن اين شبهه و سخن سخيف که به نظر مي‌رسد بيشتر شبيه به يک ابزار براي انتقاد از روحانيت است مي‌گوييم:] فرض کنيم چنين باشد بر اين فرض چه اشکالى به روحانيت وارد مى‏شود؟ آيا قرار دادن يک نماد که در زندگى فردى و صنفى روحانى اين همه اثر دارد اشکال دارد؟ مگر بسيارى از اصناف اجتماعى نماد ويژه ندارند؟ به نظر مى‏رسد اگر روزى اين لباس نمى‏بود بر روحانيت لازم بود نماد ديگرى براى هويت صنفى خويش وضع کنند و همين امروز هم، تکميل اين نماد يا وضع نمادهاى ديگر براى ارتقاى سطح پيام‏رسانى پسنديده و مفيد است. اصل استفاده از نماد و بهره گرفتن از برکات آن، علاوه بر اينکه به تأييد عقل و تجربه تاريخى بشر رسيده، در سيره و سنّت پيشوايان الهى نيز شاهد دارد. مثلاً در قرآن کريم به صندوقچه‏اى اشاره شده‏است که يادگار حضرت موسى بوده و نشانه‏هاى نبوت در آن قرار داشته و در ميان بنى اسرائيل به قداست و احترام نگاهدارى مى‏شده‏است.[1] در احوال امير مؤمنان‏عليه السلام نيز آمده‏است که هنگام ناراحتى قباى زرد رنگى را به دوش مى‏انداختند و شدّت نگرانى خود را با اين نماد نشان مى‏دادند.[2] همچنين نقل شده‏است آن حضرت در جنگ صفين عمامه پيامبر را به سر گذاشتند.[ 3] امام حسين‏عليه السلام نيز در صحنه نبرد عاشورا لباس پيامبر اکرم‏صلى الله عليه وآله را به تن کردند و با اين تشابه ظاهرى انتساب خود را به پيامبر اکرم‏صلى الله عليه وآله يادآورى کردند. امام زمان‏عليه السلام نيز پس از ظهور نمادهاى منسوب به پيامبر و اهل بيت‏عليهم السلام را همراه خود دارند. [و با کمي جستجو و تفحص، نمادهاي بيشتري در اين زمينه، در تاريخ اسلام به چشم مي‌خورد] امّا به هر حال مصداق نماد در شرايط مختلف اجتماعى متفاوت است و نبايد انتظار داشت نمادهايى که در سده‏هاى پيش رواج داشته امروزه نيز به همان کيفيت به کار رود نمونه زيباى ديگر از «پيام‏رسانى با نماد» در سيره پيامبر اکرم‏صلى الله عليه وآله اينگونه نقل شده‏است: «گويا در مسجدالنبى سه ستون قرار داشت که رسول خداصلى الله عليه وآله کنار هر يک که مى‏نشست معنايى خاص داشت و مسلمانان مى‏دانستند که هنگام چه کارى است. ستونى، خاص مردم، ستونى براى خلوت و ستونى براى شور و مشورت و تصميم‏گيرى. آنگاه که در کنار ستون اوّل بودند، مردم مى‏دانستند که براى رسيدگى به مسائل عمومى مردم نشسته‏اند، اختلافات، مرافعات، پاسخ به مسائل، نصيحت اشخاص و تذکر به افراد و...؛ ستون دوّم براى خلوت و عبادت و تهجد پيامبر بود؛ و ستون سوّم براى مسائل و... يک مسجد کوچک و ساده و بى‏پيرايه و اين هم نظم!«[4] امّا به هر حال مصداق نماد در شرايط مختلف اجتماعى متفاوت است و نبايد انتظار داشت نمادهايى که در سده‏هاى پيش رواج داشته امروزه نيز به همان کيفيت به کار رود . رايج‏ترين نمادها در ميان اجتماعات بشرى واژه‏ها هستند که به رغم تلاش فراوانى که صرف پاسدارى از آنها مى‏شود در طول زمان دستخوش تغيير و فرسايش معنوى شده‏اند. منبع: [1]. بقره 248 :2. [2]. بحار 171 /43 و ج 350/30. [3]. تاريخ پوشاک ايرانيان، ص 33 به نقل از الاخبار الطوال دينورى، ص 186. [4]. سيره نبوى، ص 429. برگرفته از کتاب حجه الاسلام و المسلمين، محمد عالم نوري زاده. تهيه: محمد حسين امين- گروه حوزه علميه تبيان