خبرسازترين پديده هاي نجومي سال 2010 (2)

سال 2010 با کشف بسياري از سياره هاي فراخورشيدي، مشاهده بيگانه هاي فضايي، ابرنواخترها، پديده هاي اختري، پرتاب راکتها، علوم مرتبط با کره ماه و سوالات متحول کننده درباره علم نجوم براي جهان علم سالي پر هياهو و شلوغ به شمار مي رود.

نشريه ديسکاوري به منظور انتخاب برترين و خبرسازترين خبرهايي که در سال رو به پايان ميلادي در حوزه علم نجوم رخ داده است به خوانندگان خود روي آورده و 10 نمونه از خبرسازترين رويدادهاي نجومي را بر اساس انتخاب خوانندگان خود به عنوان برترين و خبرسازترين رويدادهاي نجومي سال 2010 معرفي کرده است. در مطلب گذشته 5 مورد از اين عناوين مطرح شد و امروز به معرفي 5 مورد ديگر مي پردازيم:

5- آيا در ماه آب وجود دارد؟

با وجود اينکه برنامه فوري براي بازگشت انسان به ماه وجود ندارد، ماموريتهاي روباتيکي که از سوي کشورهاي مختلف در اطراف اين کره صورت مي گيرد بسيار اميدوار کننده هستند. براي مثال مدارگرد اکتشافي ماه به چرخش به دور تنها قمر طبيعي زمين ادامه داده و اطلاعات زيادي را درباره مناظر بيگانه اين کره در اختيار انسانها قرار مي دهد.

يکي از دستاوردهاي مهم اين مدارگرد کشف مقادير زيادي آب منجمد در اعماق حفره هاي تاريک ماه و در بيشتر بخشهاي اين کره بود حجم اين آب به اندازه اي است که دانشمندان اکنون به راحتي درباره وجود چرخه آب در کره ماه با يکديگر بحث مي کنند. از سويي ديگر اطلاعات به دست آمده از ماهگرد چاندرايان هندوستان در سال 2010 نشان داد بيش از 600 ميليون گالن آب در 40 حفره در کره ماه وجود دارد. اين مقدار آب با نياز مصرف آب کل شهر سياتل براي يک سال برابري مي کند.

4- پرواز فالکن 9:

شرکت تجاري Space X در سال 2010 به قدرت زيادي دست پيدا کرد و توانست علاوه بر ارائه مدل آزمايشي راکت فالکن 1، پرواز آزمايشي راکت فالکن 9 را نيز با موفقيت به پايان برساند. اکنون با تاييد دولت اوباما اين شرکت يکي از معدود شرکتهايي است که براي تامين تجهيزات مورد نياز ايستگاه فضايي بين المللي پس از بازنشسته شدن شاتلهاي ناسا انتخاب شده است. اين شرکت در ماه دسامبر اولين پرتاب موفقيت آميز و بازگشت دوباره کپسول "دراگون" را به اجرا گذاشت، کپسولي که اميد مي رود روزي بتواند انسانها را به همراه خود به فضا ببرد. قدم بعدي کناره گرفتن اين کپسول با ايستگاه فضايي است تا با اين موفقيت حفره ميان اکتشافات فضايي دولتي و خصوصي پر شود.

3- به دام افتادن ضد ماده:

دانشمندان سازمان مطالعات اتمي اروپا، سرن توانستند براي اولين بار ضد ماده را به دام بياندازند. اهميت اين موفقيت در اين نکته است که بخشي از بنيادي ترين رازهاي جهان هستي را مي توان با کمک اين ذرات درک کرده و به بسياري از سوالات درباره تکامل جهان هستي و حيات پاسخ داد. فرضيه اي که از ابتدا درباره ماده و ضد ماده و برابري مقادير اين دو در جهان وجود دارد، دچار نقصي کوچک است زيرا در صورتي که مقدار اين دو در جهان برابر باشد، يکديگر را نابود کرده و در اين صورت ما نبايد در جهان وجود داشته باشيم!

به دام انداختن ذرات ضد ماده هيدروژن در يکي از آزمايشهايي که در سرن با نام آلفا صورت گرفت به اين معني است که فيزيکدانان از اين پس مي توانند به درون ضد ماده رسوخ کرده و رفتارهاي آن را مورد مطالعه قرار دهند. اين ذرات ظاهري مشابه با ماده دارند اما عملکرد آنها کاملا متضاد ماده است.

2- سياره هاي شبه زميني فراوانتر از هميشه؟:

سياره هاي فراخورشيدي را مي توان در هرجايي از کهکشانها يافت، اما بر اساس مطالعات متعددي که در سال 2010  صورت گرفته اند، اکثريت جهانهايي که در مدار ديگر ستاره ها در حرکتند، لزوما به زمين شباهتي ندارند. شايد در سال جاري عبارت سياره شبه زميني را زياد شنيده باشيد اما به گفته بسياري از منتقدان اين عبارت نمايش واقعيت گرايانه آنچه در اصل کشف شده نيست، در صورتي که سياره کشف شده آبي رنگ با دمايي معتدل نباشد چطور مي توان آن را سياره اي شبه زميني خواند؟

 

1- کشف سياره شبه زميني گيليس 581g :

قبل از سال 2010 نام گيليس بيشتر شما را به ياد نام يک بازي جديد رايانه اي و يا يکي از نرم افزارهاي جديد آي-فن مي انداخت، اما اکنون اين نام يکي از مشهورترين سامانه هاي ستاره اي در آنسوي سامانه خورشيدي است.

گيليس 581 بسيار اميدوارکننده است، مي تواند ميزبان سياره اي باشد که در آن شانس شکل گرفتن حيات وجود داشته باشد و سياره گيليس 581g همان سياره اي است که در بخش قابل سکونت اين سامانه ستاره اي مي تواند حيات يا زمينه هاي شکل گرفتن حيات را در خود پنهان کرده باشد.

اما مانند هر داستان خوب ديگري، گره اي در اين داستان وجود دارد، شايد هيچ گيليس 581g وجود نداشته باشد! داستان کشف اين سياره در سال 2010 جنجال فراواني به دنبال داشت و از اين رو اکنون در رتبه اول برترينهاي فضايي سال 2010 قرار گرفته است.

 

خبرگزاري مهر

تنظيم براي تبيان: م.ح.اربابي فر