«چندین پهپاد به هم پیوسته و به صورت یک‌پارچه حرکت می‌کردند، پهپادهای کوچک‌تر زیر پهپادهای بزرگ‌تر مانند پاها قرار گرفته بودند. واقعاً [شبیه] موجودات فضایی بودند.» این‌ها حرف‌های خلبانی است که آمریکایی ادعا می‌کنند پس از سقوط جنگنده‌اش، او را از ایران نجات دادند. او در جلسه‌ی توجیهی با مقامات اطلاعاتی آمریکا، پهپادهای ایرانی را این‌گونه توصیف کرده‌ است.

در ادامه، اطلاعاتی را که شبکه خبری CNN منتشر کرده است، مرور می‌کنیم.

آرایش متفاوت پهپادهای ایرانی به نقل از خلبان آمریکایی

آمریکایی‌ها ادعا می‌کنند که ماه آوریل (فروردین‌ماه ۱۴۰۵) یک خلبان جت جنگنده‌ را که در ایران سقوط کرده بود، توسط نیروهای ویژه‌شان نجات داده‌اند. با این حال اکنون نجات این خلبان چندان مهم نیست، مهم روایتی است که او از پهپادهای ایرانی داشته است.

به گفته‌ی چهار منبع آگاه [به CNN] این خلبان پیش از بیرون پریدن از هواپیمای خود، منظره‌ای تکان‌دهنده را توصیف کرده: چندین پهپاد ایرانی که در هوا معلق بودند و به صورت یکپارچه در حال حرکت بودند، در آرایشی شبیه به عروس دریایی.

منبع دیگری به سی‌ان‌ان گفته که خلبان شاهد «میدان مین پهپادها» در هوا بوده است.

این روایت که قبلاً گزارش نشده بود، توسط خلبان F-۱۵ در جریان یک جلسه توجیهی پس از حادثه با مقامات اطلاعاتی به اشتراک گذاشته شد. بلافاصله طوفانی از بحث در جامعه‌ی اطلاعاتی ایالات متحده به راه افتاد که هنوز حل نشده است.

بر طبق روایت CNN، اگر این خلبان واقعاً آنچه را که توصیف کرده بود، آرایشی که به صورت هماهنگ حرکت می‌کرد، دیده باشد، پیشرفتی قابل‌توجهی در قابلیت‌های پهپادی ایران حاصل شده است.

هنوز مقامات آمریکایی در حال بررسی علت دقیق سقوط اف-۱۵ هستند. با این‌حال، بر طبق گزارش‌های اولیه، این احتمال وجود دارد که گروه پهپادهای ایرانی به نحوی توانسته‌اند که جت آمریکایی را سرنگون سازند. و این خود موضوع بسیار مهمی است.

آیا روایت خلبان آمریکایی درست است؟

طبق گزارش CNN، مقامات اطلاعاتی ایالات متحده در مورد چگونگی تفسیر آنچه خلبان اف-۱۵ توصیف کرد و اینکه آیا خلبان می‌تواند حادثه را به روشنی بازگو کند، اختلاف نظر داشتند.

اولاً، او در این سانحه دچار ضربه مغزی شد. این دومین باری بود که در طول جنگ ایران از آسمان به او شلیک می‌شد. در واقع به گفته‌ی دو منبع، او جزو خلبانانی بود که در اوایل درگیری در یک حادثه توسط نیروهای کویتی سرنگون شده بودند. هم‌چنین یکی از مقامات به این خلبان گفته است: «مطمئنی چیزی را که ادعا می‌کنی، دیده‌ای؟»

قابلیت پهپادی خاصی که خلبان توصیف کرد، با اطلاعات سازمان‌های اطلاعاتی ایالات متحده مطابقت ندارد. با این حال به گفته‌ی یک منبع آگاه به CNN، این‌که ایران نیز به چنین قابلیتی دست پیدا کرده باشند، از لحاظ فنی امکان‌پذیر است. اصطلاح فنی برای قابلیتی که خلبان توصیف کرده، «شبکه‌سازی مش یک به چند یا One-to-many meshed networking» است.

به طور کلی، شبکه‌سازی مش به یک اپراتور اجازه می‌دهد تا چندین پهپاد را همزمان فرماندهی کند. اعتقاد بر این است که کشورهای دیگر مانند روسیه و چین نیز این توانایی را در اختیار دارند.

اما بیتس، متخصص جنگ پهپادها و نوسازی دفاعی که شرکت کاچای را تأسیس کرده است، با اشاره به تهدید ناشی از قابلیت‌های شبکه‌ای شبکه‌ای برای پهپادها، به سی‌ان‌ان گفت: «ما مجبور خواهیم شد مبالغ بسیار بسیار هنگفتی را، مثل مقدار زیادی خون و سرمایه، صرف کنیم تا از خودمان در برابر چیزی که می‌تواند به این شکل هماهنگ عمل کند، محافظت کنیم.»

بیتس گفت: «اگر [گروه پهپادهای ایرانی] بتواند خودش را در قالب یک شکل قابل تشخیص هماهنگ کند و آن شکل را حفظ کند و اگر مواد منفجره هم حمل کند و اگر منابعی را برای حمله بعدی ذخیره نگه دارد تا هر آنچه را موج اول حمله نابود نکرده از بین ببرد، این یک رویکرد بسیار توانمند خواهد بود.»

باید دید که در آینده‌ای نه چندان دور، از این پیشرفت‌های خیره‌کننده‌ی پهپادهای ایرانی چه گزارش‌هایی منتشر خواهد شد.