تاریکی در روزهای بحرانی و قطعیهای طولانیمدت برق، میتواند هم از نظر روانی و هم فیزیکی کلافهکننده باشد. در شرایطی که شمعها خیلی زود آب میشوند و باتری چراغقوهها ته میکشد، یک راهکار قدیمی، بیخطر و بسیار ارزان در کابینت آشپزخانه شما پنهان شده است.
شما میتوانید تنها با چند قاشق روغن مایع معمولی و یک تکه نخ، چراغی بسازید که ساعتها و حتی روزها بدون خطر انفجار یا تولید گازهای سمی، خانه شما را روشن نگه دارد.
روش ساخت «چراغ روغنی خانگی»
چرا روغن مایع خوراکی؟
شاید بپرسید چرا از بنزین، الکل یا نفت استفاده نکنیم؟ دلیل آن «ایمنی مطلق» است. روغنهای خوراکی (مثل روغن آفتابگردان، کلزا، ذرت یا زیتون) نقطه اشتعال بسیار بالایی دارند. این یعنی روغن مایع در دمای اتاق به هیچ وجه بخار قابل اشتعال تولید نمیکند و اگر کبریت را مستقیما داخل ظرف روغن بیندازید، کبریت خاموش میشود! این روغن تنها زمانی میسوزد که جذب فتیله شده و حرارت بالایی ببیند. به همین دلیل، خطر شعلهور شدن ناگهانی یا انفجار در آن صفر است.
مواد و ابزار لازم
برای ساخت این چراغ به وسایل بسیار سادهای نیاز دارید که در هر خانهای پیدا میشود:
ظرف شیشهای: یک لیوان شیشهای ضخیم، شیشه مربا یا سس (شیشه بهتر از فلز است چون نور را پخش میکند و داغ شدن آن قابل مشاهده است).
روغن مایع خوراکی: هر نوع روغنی جواب میدهد (حتی روغنهای تاریخ گذشته یا روغنی که قبلا با آن سیبزمینی سرخ کردهاید و دورریز است!).
فتیله نخی : حتما باید از نخ ۱۰۰ درصد پنبهای (Cotton) استفاده کنید. نخهای پلاستیکی و نایلونی ذوب میشوند و بوی بدی میدهند. (میتوانید از نخ کاموای پنبهای، بند کفش نخی، یا حتی یک نوار باریک بریده شده از تیشرت نخی کهنه استفاده کنید).
نگهدارنده فتیله: یک گیره کاغذ فلزی (سوزن تهگرد بزرگ) یا یک تکه سیم مسی/آهنی نازک.
آب معمولی: برای افزایش ایمنی و صرفهجویی در مصرف روغن.
آموزش قدمبهقدم ساخت و راهاندازی
مرحله اول: آمادهسازی فتیله و نگهدارنده
روغن به تنهایی نمیسوزد و فتیله اگر در روغن غرق شود خاموش میشود. فتیله باید دقیقا روی سطح روغن بایستد.
یک تکه سیم فلزی یا گیره کاغذ را باز کنید.
یک سر سیم را به شکل یک فنر یا حلقه کوچک درآورید تا فتیله نخی (به طول حدود ۵ تا ۷ سانتیمتر) داخل آن گیر کند.
سر دیگر سیم را به لبه لیوان یا شیشه مربا قلاب کنید.
نکته کلیدی: ارتفاع سیم باید طوری تنظیم شود که وقتی فتیله را درون آن میگذارید، فقط نیم سانتیمتر از فتیله بالاتر از سطح روغن قرار بگیرد.
مرحله دوم: ترکیب آب و روغن (ترفند طلایی)
ابتدا ظرف شیشهای خود را تا نیمه از آب پر کنید.
چرا آب؟ اول اینکه آب سنگینتر است و پایین میرود، در نتیجه روغن (که سبکتر است) روی آب میایستد. این کار باعث میشود با مقدار بسیار کمی روغن، سطح مایع بالا بیاید. دوم اینکه اگر به هر دلیلی شیشه برگردد یا روغن تمام شود، شعله به محض رسیدن به آب، خود به خود خاموش میشود و خطر آتشسوزی به صفر میرسد.
حالا حدود دو تا سه سانتیمتر روغن مایع روی آب بریزید. همین مقدار روغن میتواند بین ۸ تا ۱۲ ساعت مداوم به شما نور بدهد.
مرحله سوم: آغشته کردن فتیله
پیش از روشن کردن، فتیله نخی را کامل داخل روغن فرو ببرید تا کاملا خیس و آغشته به روغن شود. اگر فتیله خشک باشد، به جای روغن، خودِ نخ میسوزد و چراغ در چند ثانیه با دود زیاد خاموش میشود.
مرحله چهارم: روشن کردن
حالا فتیله خیس شده را در گیره سیمی قرار دهید (دقت کنید فقط نیم تا یک سانتیمتر از فتیله بیرون از روغن باشد). کبریت یا فندک را روی نوک فتیله بگیرید. روشن شدن روغن مایع چند ثانیه بیشتر از شمع طول میکشد، پس شعله را کمی روی فتیله نگه دارید تا روغن به نقطه احتراق برسد و شعلهور شود.
نکات ایمنی و کاربردی برای استفاده بهتر
تنظیم نور و دود: اگر شعله شما دود سیاه میکند، به این معنی است که فتیله بیش از حد از روغن بیرون زده است. شعله را خاموش کنید و طول فتیله بیرونمانده را کمتر کنید. فتیله کوتاه، نوری زرد، آرام و کاملا بدون دود به شما میدهد.
رایحه مطبوع (اختیاری) : اگر در خانه دارچین، میخک یا چند قطره گلاب/اسانس دارید، میتوانید آن را داخل روغن بیندازید تا هنگام سوختن، بوی مطبوعی در فضا پخش شود.
مکان قرارگیری: شیشه را در یک سطح کاملا صاف، دور از پرده، پتو و مواد اشتعالزا قرار دهید. با اینکه این روش بسیار ایمن است، اما در هر حال شما با یک "شعله باز" سروکار دارید.
تامین اکسیژن: این چراغ نیز مانند هر آتش دیگری برای سوختن به اکسیژن نیاز دارد. در فضاهای بسیار کوچک و کاملا بسته (مثل چادرهای مسافرتی کوچک که زیپ آن کامل بسته است) از روشن گذاشتن طولانیمدت هر نوع شعلهای خودداری کنید یا حتما یک منفذ برای ورود هوای تازه باز بگذارید.
با این روش ساده، شما به یک منبع نور پایدار دست یافتهاید که نه تنها هزینه بسیار ناچیزی دارد، بلکه در سختترین شرایط نیز آرامش و روشنایی را به محیط اطراف شما بازمیگرداند.
پیام شما به ما