او اولین زنی بود که به پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله ایمان آورد و در سختترین شرایط از رسالت او حمایت کرد. در ادامه به بررسی ویژگیهای بارز ایشان، از جمله اقامه نماز، انفاق، شکیبایی و وفاداری به رسالت پیامبر خواهیم پرداخت.
ایمان حضرت خدیجه علیهاالسلام
قرآن کریم میفرماید: إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ یَهْدِیهِمْ رَبُّهُمْ بِإِیمَانِهِمْ(یونس، ۹) ایمان و اعمال نیک حضرت خدیجه علیهاالسلام موجب شد تا او اولین زن مسلمان باشد که به پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله ایمان آورد و از او حمایت کرد.
هنگامی که پیامبر صلیاللهعلیهوآله مأموریت الهی خود را آغاز کرد، حضرت خدیجه علیهاالسلام اولین فردی بود که به او ایمان آورد و در سختترین شرایط از رسالت او حمایت کرد. (مدثر، آیات۱و۲) امام علی علیهالسلام نیز در این باره فرمودهاند: «در آن زمان، هیچ خانهای پذیرای اسلام نبود جز خانه پیامبر صلیاللهعلیهوآله که حضرت خدیجه علیهاالسلام در آن حضور داشت. (نهجالبلاغه، خطبه ۱۹۲)
ایمان امالمومنین خدیجه به رسالت پیامبر صلیاللهعلیهوآله نشانگر معرفت عمیق و صداقت او بود. او اولین زنی بود که به رسالت پیامبر صلیاللهعلیهوآله ایمان آورد و پیامبر در فضیلت او فرمودهاند: «بهترین زنان بهشت چهار نفرند: خدیجه دختر خویلد، فاطمه دختر محمد صلیاللهعلیهوآله، مریم دختر عمران و آسیه دختر مزاحم.»(خصال، ص۱۹۵)
اقامه نماز امالمومنین خدیجه علیهاالسلام
قرآن میفرماید: «وَلَکِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ... وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَی الزَّکَاةَ». (بقره، ۱۷۷) اقامه نماز یکی از مهمترین نشانههای عبودیت حضرت خدیجه علیهاالسلام بود که پس از ایمان به پیامبر صلیاللهعلیهوآله به آن عمل کرد. او همراه با علی بن ابیطالب علیهالسلام و زید بن حارثه، به پیامبر اقتدا کرد و در کنار کعبه نماز خواند. نماز برای حضرت خدیجه علیهاالسلام اولین و اساسیترین وظیفه بود.
حضرت خدیجه علیهاالسلام در هجرت پیامبر صلیاللهعلیهوآله و مسلمانان نقشی مهم و فعال ایفا کرد. هنگامی که مشرکان قریش مسلمانان را در محاصره اقتصادی و اجتماعی قرار دادند، حضرت خدیجه علیهاالسلام در کنار پیامبر صلیاللهعلیهوآله به شعب ابیطالب مهاجرت کرد و از او حمایت کامل به عمل آورد
برخی روایات میگویند که نخستین نماز پیامبر صلیاللهعلیهوآله، نماز ظهر در روز جمعه بود. حضرت خدیجه علیهاالسلام و حضرت علی علیهالسلام پس از آموزش پیامبر در مورد وضو و نماز، به او اقتدا کردند. این عمل نه تنها نشاندهنده ایمان عمیق او به رسالت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله بود، بلکه تأکیدی بر عبودیت و بندگی کامل حضرت خدیجه علیهاالسلام در برابر خداوند متعال داشت.
ازدواج حضرت خدیجه علیهاالسلام
خداوند در آیه ۳۵ مائده میفرماید: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَابْتَغُوا إِلَیْهِ الْوَسِیلَةَ. این آیه نشان میدهد که ازدواج میتواند وسیلهای معنوی برای پیوند روحانی میان افراد باشد. حضرت خدیجه علیهاالسلام با ازدواج با پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله این پیوند الهی را تجربه کرد و ارتباط معنوی نزدیکی با رسول خدا برقرار نمود.
ازدواج آنها بر اساس شناخت عمیق از شخصیت پیامبر صلیاللهعلیهوآله و ویژگیهای روحانی او بود، نه به خاطر منافع مادی. حضرت خدیجه علیهاالسلام با درک کامل از اخلاق و رفتار پیامبر صلیاللهعلیهوآله او را به همسری برگزید.
در خطبه عقد، وقتی ابوطالب علیهالسلام در مورد فضائل بنیهاشم سخن گفت، ورقه بن نوفل پسر عموی حضرت خدیجه علیهاالسلام اظهار داشت: «ما از صمیم قلب میخواهیم دست به ریسمان شرافت شما بزنیم». (آیت الله سبحانی، فروغ ابدیت، ج ۱، ص ۱۶۴)
ثمره این ازدواج معنوی، تولد حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام بود که در قرآن به عنوان "کوثر" شناخته شده و دنیای اسلام همچنان از نور و برکت او بهرهمند است.
هجرت حضرت خدیجه علیهاالسلام
قرآن کریم در آیه ۲۰ سوره توبه میفرماید: «الَّذِینَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ». حضرت خدیجه علیهاالسلام در هجرت پیامبر صلیاللهعلیهوآله و مسلمانان نقشی مهم و فعال ایفا کرد. هنگامی که مشرکان قریش مسلمانان را در محاصره اقتصادی و اجتماعی قرار دادند، حضرت خدیجه علیهاالسلام در کنار پیامبر صلیاللهعلیهوآله به شعب ابیطالب مهاجرت کرد و از او حمایت کامل به عمل آورد.
در این دوران سخت، حضرت خدیجه علیهاالسلام تمامی اموال خود را برای حمایت از اسلام و مسلمانان هزینه کرد. علاوه بر آن، با هجرت گروهی از مسلمانان به حبشه به دستور پیامبر صلیاللهعلیهوآله، نقش چشمگیری در گسترش اسلام و مبارزه با دشمنان ایفا کرد. همراهی مالی و معنوی او موجب تقویت روحیه مسلمانان در شعب ابیطالب شد و این فداکاریها در تاریخ اسلام ثبت گردید.
حضرت خدیجه علیهاالسلام به عنوان یک الگوی وفاداری و ایثار در نزد پیامبر صلیاللهعلیهوآله بسیار عزیز و محترم بود. پیامبر همیشه او را با احترام یاد میکرد و محبت و فداکاریاش را الگویی از پیروی خالصانه از رسالت الهی میدانست. (آل عمران، ۳۱)
شکیبایی و استقامت حضرت خدیجه علیهاالسلام
حضرت خدیجه علیهاالسلام یکی از برجستهترین ویژگیهای خود را در مسیر رسالت پیامبر اسلام صلیاللهعلیهوآله در شکیبایی و استقامت در برابر مشکلات نشان داد. قرآن کریم میفرماید: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ. (آل عمران، ۲۰۰) حضرت خدیجه نه تنها به پیامبر صلیاللهعلیهوآله ایمان آورد، بلکه در مواجهه با مشکلات فراوان در زمان مخالفتهای شدید مشرکان، همواره ثابتقدم و وفادار به او بود.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآله درباره خدیجه کبری فرمودهاند: آنگاه که همه مرا تکذیب کردند، خدیجه مرا تأیید کرد و به درستی پیغمبری من اقرار نمود. او زمانی به من ایمان آورد که همگان در لجنزار کفر دست و پا میزدنددر آن دوران که پیامبر صلیاللهعلیهوآله از سوی بسیاری تکذیب میشد، وفاداری و شکیبایی حضرت خدیجه علیهاالسلام به وی دلگرمی میداد و موجب میشد پیامبر در مسیر هدایت مردم ثابتقدم بماند. این حمایتها و وفاداریها، به ویژه در برابر فشارهای اجتماعی و اقتصادی، سبب تقویت اراده پیامبر صلیاللهعلیهوآله در مواجهه با دشواریها میشد.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآله در این باره فرمودهاند: «آنگاه که همه مرا تکذیب کردند، خدیجه مرا تأیید کرد و به درستی پیغمبری من اقرار نمود. او زمانی به من ایمان آورد که همگان در لجنزار کفر دست و پا میزدند.» این ثبات قدم حضرت خدیجه علیهاالسلام باعث شد که همیشه در کنار پیامبر، در سختترین شرایط، باشد و ایمانش هیچگاه خدشهدار نشود. خداوند نیز از طریق جبرئیل به حضرت خدیجه علیهاالسلام سلام فرستاد و او با گفتن «الله السّلام، و منه السَّلام و علی جبرئیل السَّلام»، این سلام را پذیرفت. (بحارالانوار، ج۱۶، ص۱۱)
بخشش و انفاق امالمومنین خدیجه علیهاالسلام
حضرت خدیجه علیهاالسلام یکی از بزرگترین نمونههای بخشش و انفاق در تاریخ اسلام بود. قرآن در آیهای میفرماید: وَ مَثَلُ الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَتَثْبِیتًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ(بقره، ۲۶۵)، که به انفاق در راه خدا و جلب رضایت او اشاره دارد. حضرت خدیجه علیهاالسلام با ثروت کلانی که از پدر به ارث برده و از طریق تجارت افزوده بود، همه داراییهای خود را برای کمک به پیامبر اسلام صلیاللهعلیهوآله و گسترش اسلام وقف کرد.
این انفاق نه تنها پیش از محاصره اقتصادی مسلمانان بلکه در دوران سخت محاصره در شعب ابی طالب هم نقش حیاتی داشت. حضرت خدیجه علیهاالسلام با تمام توان مالی، معنوی و فیزیکی از پیامبر صلیاللهعلیهوآله و مسلمانان حمایت کرد، تا زمانی که خداوند گشایشی در این وضعیت ایجاد کرد. (سیرة المصطفی صلیاللهعلیهوآله، ص۶۵)
جهاد مالی حضرت خدیجه علیهاالسلام در سالهای نخست بعثت تأثیر عمیقی در رشد اسلام و گسترش ایمان مسلمانان داشت. این بخششها، که همراه با حمایتهای معنوی و مادی او بود، نقشههای دشمنان اسلام را نقش بر آب کرد و باعث شد که حضرت خدیجه علیهاالسلام نزد پیامبر صلیاللهعلیهوآله جایگاه ویژهای پیدا کند. رسول خدا او را به عنوان یکی از چهار زن نمونه که جایگاهشان در بهشت برین است، معرفی کردهاند.
امالمومنین خدیجه کبری با ویژگیهای برجستهای همچون ایثار و فداکاری، همواره الگویی برای نسلها خواهد بود و در تاریخ اسلام به عنوان نماد بخشش و وفاداری باقی میماند.
پیام شما به ما