حسادت [۱] یعنی فردی دوست داشته باشد مالکیت و موفقیت دیگری که در موقعیت برتر قرار دارد از دست برود، حتی اگر این تمایل تبدیل به هیچ اقدام عملی نشود. اما غیرت [۲] به معنای این است که فردی، غیر یا دیگری را به حریم شخصی خود و حریم شخصی افرادی که دوستشان دارد راه ندهد. احساس حسادت ریشه در رقابت بین انسانها دارد که برای کسب موقعیت اجتماعی و مالکیت بر اموال بیشتر و کنار زدن رقبا به آنها حسادت میکردهاند و سعی میکردهاند رقبا را پایین بکشند به جای اینکه خودشان را بالا ببرند. اما غیرت ورزی ریشه در محافظت از اموال و افراد اطراف خود برای پیشگیری از تجاوز یا خیانت دارد و ربطی به حسادت کردن ندارد. البته در بعضی از موقعیتها ممکن است احساس حسادت و غیرت همزمان در فرد ایجاد شود یا حتی در تضاد با هم قرار بگیرد.
مطالعات در حوزه روانشناسی تکاملی نشان میدهد [۳]، احساس غیرت بیشتر در مردان ایجاد میشود و به طور تاریخی مردان نسبت به زنان نزدیک اطرافشان غیرتورزی بیشتری دارند و زنان نسبت به فرزندانشان غیرتورزی بیشتری دارند تا مردان اطرافشان، زیرا به طور سنتی وظیفه محافظ بودن برعهده مردان بوده تا نیاز زن به امنیت تامین کنند و علاوه براین هزینه خیانت زن برای مردان زیاد بوده زیرا باید مطمئن میشدهاند که فرزند به دنیا آمده از خون خودشان است. بنابراین مردانی که در طول تاریخ غیرتورزی بهتر و بیشتری داشتهاند، فرزندان بیشتری آوردهاند و بهتر از فرزندان خود محافظت کردهاند در نتیجه تمام مردان جهان امروز به طور ژنتیکی نسبت به همسر و زنان نزدیک به زندگی خود غیرت دارند و اجازه ورود مردان دیگر به حریم خصوصی این زنان را نمیدهند. یک مطالعه در سال ۲۰۲۲ نشان میدهد، حداقل ۲۹ درصد از رفتار غیرت ورزانه حاصل تاثیر محیط نبوده و ژنتیکی است. [۴]
البته براساس تفاوتهای فرهنگی حدود حریم خصوصی برای غیرتورزی متفاوت میشود، به طوری که غیرتورزی حداکثری مردان در بعضی فرهنگها این است که کسی همسرشان را نبیند و در بعضی فرهنگها با غیرت ورزی حداقلی فقط رابطه جنسی و احساسی با مردان دیگر شامل غیرتورزی میشود و بین این دو طیف فرهنگهای دیگری نیز وجود دارد.
