نبوغ خارق العاده در تفسیر یک آیه بطن قرآن در بیان آیه الله حكیم مرحوم آیه الله العظمی سید محسن حكیم در شرح كفایه الاصول در پایان بحث استعمال لفظ مشترك نقل نموده كه یكی از بزرگان دانش فرمود: روزی در منزل ملافتحعلی سلطان آبادی با گروهی از اعیان و اندیشمندان بزرگ كه از جمله آنان سید اسماعیل صدر و حاج میرزا حسین نوری طبرسی (مؤلف مستدرك) و سید حسین صدر بود، حاضر شدیم. آقا ملّا فتحعلی سلطان آبادی این آیه مبارك را تلاوت فرمود: « وَ اعْلَمُوا أَنَّ فِیكُمْ رَسُولَ اللَّهِ لَوْ یطِیعُكُمْ فِی كَثِیرٍ مِنَ الْأَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَیكُمُ الْإِیمانَ وَ زَینَهُ فِی قُلُوبِكُمْ وَ كَرَّهَ إِلَیكُمُ الْكُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْیانَ أُولئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ »[1] «ای مسلمانان، بدانید كه این محمد ـ صلّی الله علیه و آله ـ كه در میان شماست، رسول خدا و عالم به حقایق و مصالح و مفاسد امور است. شما او را به رأی جاهلانه خود مجبور نكنید؛ كه اگر در بسیاری از امور رأی شما را پیروی كند خود به زحمت و مشقت می‌افتید و به مفاسد و مشكلاتی دچار می‌شوید و گمان نكنید قبول اسلام و پذیرفتن ایمان و اجتناب از كفر و گناه از روی كمال عقل و متانت و زیركی خودتان است، بلكه خداوند متعال به لطف خود مقام ایمان را نزد شما محبوب گردانید و در دلهایتان نیكو بیاراست و كفر و فسق و نافرمانی را در نظرتان زشت و ناپسند ساخت و از آنها بیزارتان كرد تا در دو جهان خوشبخت و سعادتمند شوید. اینان به حقیقت اهل صواب و هدایتند و این هدایت بر آنان به فضل خدا و نعمت الهی حاصل گردید و خدا به احوال بندگان دانا و به صلاح نظام جهان آفرینش آگاه است.» آقا سلطان آبادی پس از آن شروع به تفسیر «حَبَّبَ إِلَیكُمُ» نمود. بعد از بیانات طولانی آن را به معنایی تفسیر كرد. هنگامی كه بزرگان این معنی را شنیدند از او توضیح خواستند و پس از بیان مطلب و توضیح مقصود همه حضار به شگفت آمدند و پیش خود می‌گفتند: چرا آنها جلوتر از بیان سلطان آبادی متوجه این نكته نشدند. روز دوّم در محضر مقدس او حاضر شدند و آقای سلطان آبادی آیه مبارك را به معنای دیگری غیر از اوّلی تفسیر نمود. حاضران باز توضیح خواستند و پس از شرح و بیان نیز تعجب كردند كه چرا پیش از بیان او اذهانشان متوجه این مطلب نشده، آن را درك نكردند. روز سوّم در خدمت ایشان حضور به هم رسانیدند و همانند روز اوّل و دوّم به شگفت آمدند. پیوسته این چنین بودند و هر روزی كه به خدمت ایشان می‌آمدند معنای دیگری برای آنان بیان می‌كرد. نزدیك به سی روز به خدمت او شرفیاب شدند و برای آیه مبارك نزدیك به سی معنی بیان فرمود و حضار هر وقت معنایی از او می‌شنیدند توضیح می‌خواستند و او نیز توضیح می‌داد.(2) _____________ [1] . سوره حجرات، آیه 7. [2] . داستانهای علوی، ج 1 تنظیم برای تبیان: شکوری