رواق دار الحجه در راستای توسعه فضاهای سرپوشیده زیارتی و عبادی حرم مطهر، رواق دارالحجه با زیربنای حدود 7000 مترمربع در زیر صحن انقلاب اسلامی كه قدیمی‌ترین صحن موجود در سطح اماكن متبركه است احداث گردیده است. دسترسی به این رواق از طریق دو ورودی اصلی در بست‌های شیخ طوسی و شیخ حرعاملی میسر خواهد شد. علاوه بر ورودی‌های مذكور، این رواق از طریق رواق‌های دارالاجابه و دارالولایه، گنبد ا... وردیخان و دو ورودی فرعی واقع در صحن انقلاب اسلامی قابل دسترسی می‌باشد. با توجه به ازدحام جمعیتی كه همواره در مناسبت‌های ملی و مذهبی در صحن انقلاب اسلامی شاهد آن هستیم، امید است با بهره‌برداری از این رواق از طریق ورودی‌های اصلی شیخ حرعاملی و شیخ طوسی یك توزیع جمعیتی مناسب داشته، به نحوی كه قسمتی از زائران و مجاوران به نسبت تقربی كه این رواق نسبت به سایر رواق‌ها دارد در آن، جای گیرند. رواق دارالحجه دارای 182 ستون به ارتفاع 7 متر می‌باشد كه فاصله ستون‌ها از یكدیگر 8 متر است، ضلع جنوبی این رواق در یك طبقه و ضلع شمالی آن در سه طبقه سرداب‌سازی شده است. كف رواق با سنگ‌هایی به رنگ سفید، كرم و صورتی پوشش یافته است. جداره‌های این رواق با ازاره سنگ و تزئیناتی چون گچبری، آیینه‌كاری، رنگ‌آمیزی پوشش یافته است، همچنین نوع معماری به كار رفته در طاسه‌های سقف حاصل از پنج هنر آیینه‌كاری، طلاكاری، نقره‌كاری، گچبری و رنگ‌آمیزی می‌باشد كه در نوع خود بی‌نظیر و چشم‌نواز می‌باشد. با افتتاح و بهره‌برداری از این رواق شاهد یكی از شكیل‌ترین رواق‌های موجود در سطح اماكن متبركه خواهیم بود و به تناسب نامی كه برای این رواق انتخاب شده (دارالحجه)، القاب حضرت مهدی(عج) و اسماء چهارده معصوم (علیهم‌السلام) و حدیث معروف سلسله الذهب و فرازهایی از دعای شریف ندبه و افتتاح با خط خوش و زیبا نوشته و در قالب كتیبه‌هایی بر دیوارهای رواق نصب شده است. این تزئینات به سبك ایرانی ـ اسلامی با تكنیك‌های متفاوت اجرا شده است. ساخت این رواق در انتهای سال 81 آغاز گردید. در دو ورودی اصلی این رواق از بست شیخ حرعاملی و شیخ طوسی با الهام از نام امام هشتم(علیه‌السلام) دو هشتی طراحی شده كه در آینده به شكلی زیبا با تزئینات آیینه‌كاری پوشش داده خواهد شد. اجرای این رواق به دلیل دسترسی آن از طریق دو ورودی اصلی حرم مطهر (خیابان‌های شیرازی و نواب صفوی) و عبور از زیر سر درهای ساعت و نقاره‌خان صحن انقلاب اسلامی و مجاورت با سازه‌های قدیمی از اهمیت و حساسیت خاصی برخوردار بوده است. به منظور فراهم كردن دسترسی آسان به این رواق، سردرهای ساعت و نقاره‌خانه صحن انقلاب اسلامی كه قدمتی حدود چهارصد ساله و وزن تقریبی هفت هزار تن دارند تحكیم و مقاوم‌سازی و ورودی‌هایی در زیر آنها تعبیه گردید. این عملیات فنی بسیار پیچیده و با خطرپذیری بسیار بالا بدون كوچك‌ترین حادثه و با دقت و كیفیت مطلوب انجام گردید كه در نوع خود در سطح ملی به لحاظ اهمیت و حساسیت كار در این حوزه شاید كم‌نظیر و یا حتی بی‌نظیر بوده است. در طول مدت اجرای عملیات تحكیم و تخریب فضاهای مورد نیاز زیر این سردرها با استفاده ابزار دقیق و تجهیزات رفتارسنجی و هشداردهنده تمامی حركات احتمالی سازه تحت كنترل بوده است. در ساخت ورودی‌های این رواق، سازمان توانست با توجه به مشكلات عدیده‌ای كه پیش روی داشت، با تدابیر صحیح بدون به وجود آمدن خللی در تردد زائران و برگزاری مراسم مذهبی مشكلات را پشت سر نهاده و عملیات اجرایی خود را زودتر از برنامه زمان‌بندی شده به اتمام رساند. تأمین هوای مطبوع رواق فوق از طریق 8 دستگاه هواساز با ظرفیت كلی حدود 227000 فوت مكعب بر دقیقه تأمین می‌گردد و از طریق فن‌های برگشت، قابل تخلیه از رواق می‌باشد و برای شرایط استثنایی نیز سه دستگاه فن تخلیه به ظرفیت كلی حدود 60000 فوت مكعب بر دقیقه پیش‌بینی شده است كه به صورت كنترل هوشمند می‌تواند هوای داخل رواق را مستقیماً به خارج تخلیه نماید. توزیع هوا به وسیله كانال‌های فلزی از طریق یك تونل زیرزمینی در وسط و دو نیم طبقه تأسیساتی در شمال و جنوب رواق انجام می‌شود. به لحاظ ایجاد حداكثر شرایط ایمنی، تأمین انرژی هواسازها از دو موتورخانه مركزی قطاع 2 و 4 انجام می‌شود. رواق دارالحجه و ورودی‌های آن (شیخ طوسی و شیخ حرعاملی) با توجه به طرح بهینه‌سازی شبكه توزیع برق حرم از دو پست برق آزادی و كتابخانه و به صورت كاملاً اضطراری (بدون قطع برق) تغذیه می‌شوند. بار پیش‌بینی ده برای رواق دارالحجه حدود 250 كیلووات و برای هر كدام از ورودی‌های شیخ طوسی و شیخ حرعاملی حدود 100 كیلووات است. سیستم روشنایی برای رواق و ورودی‌های آن جار لوستر، استفاده شده است. برای این رواق و فضاهای جانبی مربوطه سیستم اعلام حریق و دوربین‌های مدار بسته در نظر گرفته شده و سیستم صوت آنها به صورت آنالوگ پیش‌بینی شده است. در محل هر یك از ورودی‌های شیخ طوسی و شیخ حرعاملی دو دستگاه پله برقی (مجموعً 4 دستگاه) و در رواق دارالحجه یك دستگاه آسانسور، جهت سهولت در رفت و آمد پیش‌بینی شده است. از دیگر مزیت‌های این رواق نسبت به سایر رواق‌های موجود در سطح اماكن متبركه، علاوه بر موقعیت ویژه و تقرب به مرقد و سرداب مطهر و شریف امام، هم راستا بودن جهت زیارت و عبادت می‌باشد، به نحوی كه صفوف نمازگزاران پشت سر مبارك امام تشكیل می‌گردد. لازم به ذكر است مدفن دو عالم ربانی شیخ قزوینی (در ضلع جنوبی) و شیخ نخودكی (در ضلع شمالی) در این رواق می‌باشد. شایان ذكر است تمامی عملیات اجرایی عمرانی و تأسیساتی انجام شده در این رواق به وسیله كارشناسان، مهندسان، معماران، هنرمندان، استادكاران و كارگران متعهد و زحمتكش سازمان عمران و توسعه حریم حرم حضرت رضا(علیه‌السلام) و با حمایت‌ها، پشتیبانی‌های همه جانبه و رهنمودهای مقام منیع تولیت عظمای آستان قدس رضوی، حضرت آیت ا... واعظ طبسی كه همواره بر عملكرد روزانه پروژه نظارت عالی و اشراف داشتند و راهبری مدیران ارشد مجموعه به ویژه مساعی، تلاش و پی‌گیری جناب آقای مهندس مهدی عزیزیان، مدیرعامل پیشین سازمان صورت گرفته و همزمان با فرخنده سالروز ولادت با سعادت حضرت مهدی امام صاحب العصر و الزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و روز جهانی مستضعفان در روز یكشنبه مورخ 27/5/1387 مطابق با پانزدهم شعبان المعظم سال 1429 ق به روی مشتاقان حضرتش گشوده خواهد شد. مشخصات رواق دارالحجه موقعیت: واقع در زیر صحن انقلاب اسلامی مساحت: 6799 مترمربع (با احتساب ورودی‌های طرفین 14000 مترمربع) نما: تركیب آیینه‌كاری گچ‌بری با رنگ‌آمیزی، طلاكاری و نقره‌كاری سازه: بتن مسلح تعداد آسانسور: 1 دستگاه تعداد پله برقی: 4 دستگاه دسترسی: از طریق بست شیخ طوسی و شیخ حرعاملی، صحن انقلاب اسلامی، گنبد ا... وردی‌خان و رواق‌های دارالاجابه و دارالولایه سطح آیینه‌كاری: 8800 مترمربع سطح سنگ كاری: 8610 مترمربع ورودی‌های رواق دارالحجه در راستای توسعه فضاهای سرپوشیده زیارتی ـ عبادی حرم مطهر و احداث رواق دارالحجه در زیر صحن انقلاب اسلامی، به منظور دسترسی به این رواق دو ورودی اصلی در بست‌های شیخ طوسی و شیخ حرعاملی تعبیه گردیده است. ورودی بست شیخ حرعاملی ورودی بست شیخ حرعاملی با مساحت 4654 مترمربع (با احتساب فضاهای جانبی آن) در ضلع شرقی اماكن متبركه، زیر بست شیخ حرعاملی واقع گردیده است كه امكان دسترسی زائران را از طریق این بست به رواق دارالحجه میسر می‌سازد. این ورودی بر تعداد 122 ستون استوار گردیده است. به منظور سهولت در تردد زائران دو دستگاه پله برقی دو طرفه به صورت رفت و برگشت در ورودی آن در نظر گرفته شده است. مساحت ورودی شیخ حرعاملی: 3350 مترمربع مساحت پست برق: 600 مترمربع حجم خاك‌برداری: 17000 مترمكعب وزن آرماتوربندی: 1690 تن حجم بتن‌ریزی: 8150 مترمكعب ورودی بست شیخ طوسی ورودی بست شیخ طوسی با مساحت 3650 مترمربع در ضلع غربی اماكن متبركه، زیر بست شیخ طوسی واقع گردیده است كه امكان دسترسی زائران را از طریق این بست به رواق دارالحجه میسر می‌سازد. این ورودی بر تعداد 93 ستون استوار گردیده است كه فاصله محور به محور ستون‌های میانی 10 متر و ستون‌های مجاور سازه‌های موجود (كتابخانه مركزی، صحن جمهوری اسلامی و...) 333 متر است. به منظور سهولت در تردد زائران دو دستگاه پله برقی به صورت رفت و برگشت در ورودی آن در نظر گرفته شده است. مساحت ورودی شیخ طوسی: 3650 مترمربع مساحت فضاهای جنبی (پست برق، اتاق هواساز): 1016 مترمربع حجم خاك‌برداری: 30960 مترمكعب وزن آرماتوربندی: 1333 تن حجم بتن‌ریزی: 13715 مترمكعب منبع: در حریم ملکوت تنظیم برای تبیان: سارا آزاد