نامه هاي عرفاني و فلسفي مجموعه 14 نامه و مکاتبه فلسفي و عرفاني رد و بدل شده پيرامون توحيد و مراتب ذات اسماء و صفات خداوند بين دو عالم عاليقدر، حاج سيداحمد طهراني معروف به "کربلايي" و حاج شيخ محمدحسين اصفهاني معروف به "کمپاني" درباره يک بيت از اشعار عطار نيشابوري در «منطق الطير» مي باشد. اين مجموعه که خود، به منزله گنجينه بزرگ علمي در مسائل مختلف معرفتي از دو ديدگاه «حکمت» و «عرفان» مي باشد، پاسخي با بينش فلسفي و نظر فلاسفه و حکما يعني «ادله علمي و برهاني» از مرحوم کمپاني و پاسخي با بينش عرفاني براساس نظر عرفاء يعني «برهان و شهود و وجدان عيني»، از مرحوم سيداحمد کربلايي است. نويسنده اين مجموعه، مرحوم علامه حاج سيدمحمدحسين حسيني طهراني، از علماء و عرفاي عاليقدر و معاصر، قرن پانزدهم هجري قمري است. از آنجا که مباحث بسيار دقيق و عميق توحيدي عرفاني و فلسفي نامه هاي دو طرف، حاوي مطالب عاليه علمي، از دو منظر «حکمت و عرفان» و بسيار مهم و نياز به تحليل و بررسي داشت، مرحوم علامه طباطبائي (صاحب تفسير گرانبهاي الميزان) ضمن درس هايي در حوزه علميه قم، سه نامه اول مرحوم سيد و سه نامه اول مرحوم شيخ را در ايام پنجشنبه و جمعه، تدريس و بر هر يک از نامه ها، عنوان «تذييلات و محاکمات» قرار داده شد. بعد از رحلت ايشان، علامه سيدمحمدحسين حسيني طهراني (نويسنده کتاب) نظرات خود را بر هشت نامه مانده آن دو بزرگوار اضافه کرده و شرح و تذييل نمودند و بدينسان اين کتاب ارزشمند که نگرش توحيدي و معرفتي عارف حکيم را، بررسي کرده و حق را روشن ساخته، براساس تلاش هاي پي گير او، تاليف و تدوين شد. تاريخچه مکاتبات: در زمان آخوند ملامحمد کاظم خراساني، يکي از طلاب خوش ذوق نجف به نام شيخ اسمعيل تبريزي، متخلص به "تائب" از آخوند خراساني، در نامه اي، شعر عطار نيشابوري را آورد و معناي بيت دوم را از ايشان سئوال مي کند. دائما او پادشاه مطلق است*** در کمال عز خود مستغرق است او به سر نايد ز خود آنجا که اوست *** کي رسد عقل وجود آنجا که اوست؟ مرحوم آخوند، جواب مختصري مي دهد. شيخ اسمعيل همين سوال را کتبا از مرحوم آية الله شيخ محمدحسين اصفهاني (کمپاني) و مرحوم آية الله حاج سيداحمد طهراني (کربلائي) نيز مي نمايد و آنها، جواب هايي براي او مي نويسند. از آنجا که شيخ براساس نظريه فلاسفه و حکما پاسخ مي دهد و سيد براساس نظريه عرفا، اين دو جواب با هم مخالف در آمدند، لذا شيخ اسمعيل، ابتدا پاسخ شيخ را به حضور سيداحمد برده و ايشان، پاسخ مفصلي و مستدلي در رد آن مطالب مي نويسد، سپس از آن تا 7 مرتبه، شيخ اسمعيل تائب، نامه هر يک از آن دو بزرگوار را به حضور ديگري برده و به اين ترتيب مجموعا 14 نامه، ميان آنها رد و بدل مي شود که هر کدام در روشنگري مطالب و اداي حق، موارد خاص خود را مطرح کرده و در آنها به تناسب مباحث، بسياري از موارد اختلاف نظر فلاسفه و عرفا، روشن مي شود. ساختار و تقسيم بندي کتاب: 1 مقدمه جامع علامه طهراني شامل (تاريخچه و هويت اصل مکاتبات، شرح حال شخصيت ها و عرفاي عاليقدري که در اين ميان از آنها سخن گفته شده (مرحوم کربلايي، مرحوم کمپاني، عطار نيشابوري و .... 2سئوال شيخ اسمعيل تائب از مرحوم آخوند خراساني درباره معناي شعر عطار 3 نامه مرحوم کمپاني در شرح بيت عطار و پاسخ به ايرادات سيد احمد 4 نامه مرحوم سيداحمد در شرح بيت عطار و ايراد به کمپاني 5 شش تذييل علامه طباطبايي که شامل 3 تذييل بر 3 نامه اول کمپاني و 3 تذييل بر 3 نامه اول سيد احمد 6 هشت تذييل علامه محمدحسين طهراني که شامل 4 تذييل بر 4 نامه ديگر سيداحمد و 4 تذييل بر 4 نامه مرحوم کمپاني. بطور کلي تمام مطالب متن و تذييلات، مربوط به مسائل توحيدي و مراتب ذات و اسماء و صفات حضرت حق، وحدت وجود، صرافت وجود و .... نهايتا جايگاه انسان کامل در نظام معرفتي در عالم وجود مي باشد که با مطالب دقيق عرفاني و برهان هاي عقلي همراه است . چاپ و نشر: اين کتاب اولين بار در سال 1410 هـ ق، در تهران به چاپ رسيد. ناشر کتاب: انتشارات حکمت در تهران. منبع: سايت طهور تنظيم:مجيد نقدي گروه حوزه علميه