تکرار تاريخ قبل از خواندن اين مطلب حتما اينجا راببينيد در پيشامدهاي بحراني و سخت بخصوص در عرصه هاي سياسي و اجتماعي ابرهاي تيره نااميدي و ترديد جلوي چشمان دغدغه مندان را مي گيرد و آنها را دچار شک و حيرت مي سازد و نسبت به آينده دچار يأس و نااميدي مي شوند. ديروز که از کتابخانه بيرون مي آدم و به دنبال خريد کتابي بودم ناگهان شخصي جلويم سبز شد که مدتها بود او را نديده بودم. او دوست قديمي من بود که شايد يک سالي از آخرين ملاقات ما مي گذشت. همچون سابق سر صحبت را در گوشه خيابان آغاز کرديم که حدود يک ساعت و نيم به طول انجاميد. اگر چه در صداقت و خيرخواهي او ترديدي نداشتم اما در لابه لاي سخنان او روح يأدس و نا اميدي را در او مشاهده کردم. اما وقتي که با قطعي سخن گفتن من در تحليل جريانات و امور مواجه شد تعجب کرد. او از ملاک يقين و قطعيت من پرسيد که در جواب او را به مطالعه تاريخ حواله دادم. آري درست گفته اند که « زندگي تکرار تاريخ است » و از همين روست که قرآن کريم تاريخ و سرگذشت پيشينيان را يکي از منابع بسيار مهم شناخت و گنجينه بي پايان معرفت بشري دانسته اند. استاد مطهري مي نويسد: در قرآن آيات بسيارى است که به مطالعه اقوام گذشته دعوت مى کند و آن را مانند يک منبع براى کسب علم معرفى مى کند از نظر قرآن تاريخ بشر و تحولات آن بر طبق يک سلسله سنن و نواميس صورت مى گيرد، عزتها و ذلتها و موفقيتها و شکستها و خوشبختيها و بدبختيهاى تاريخى حسابهايى دقيق و منظم دارد و با شناختن آن حسابها و قانونها مى توان تاريخ حاضر را تحت فرمان در آورد و به سود سعادت خود و مردم حاضر از آن بهره گيرى کرد.(1) قد خلت من قبلکم سنن فسيروا فى الارض فانظروا کيف کان عاقبه المکذبين؛(2) پيش از شما سنتها و قانونهائى عملا به وقوع پيوسته است پس در زمين و آثار تاريخى گذشتگان گردش و کاوش کنيد و ببينيد پايان کار کسانى که حقايقى را که از طريق وحى به آنها عرضه داشتيم دروغ پنداشتند به کجا انجاميد. مقام معظم رهبري مطالعه تاريخ معاصر را براي طلاب جوان امري ضروري و حياتي معرفي مي کند بصيرت و بينش سياسي را در انسان بوجود مي آورد. از اين مطالعه تاريخ براي يافتن بصيرت و بينش سياسي امري ضروري و لازم است. ايشان مي فرمايد: «نميخواهيم به افتخار به گذشتگان اکتفا کنيم، اما ميخواهيم از راه شناختن تاريخ خود، گذشتهى خود و برجستگان اين تاريخ، خود را درست بشناسيم؛ امروزمان را درست بفهميم و راه فردامان را تشخيص بدهيم و باز کنيم.»( 3) همچنين سفارش مي کنند: «من کلا به جوانها و بخصوص به دانشجويان و طلاب توصيه مىکنم که آگاهيهاى خودشان را افزايش دهند. بسيارى از اين کجرويهايى که شما ملاحظه مىکنيد، ناشى از کمبود آگاهى است. نسل امروز - بهويژه نسل جوان ما - بايد از تاريخ کشورش اطلاع داشته باشد؛ بخصوص از زمان مشروطيت به اين طرف را بداند. شما در هر رشتهاى که تحصيل مىکنيد، چون جزو نخبگان جامعه هستيد - بعد از اين هم انشاءالله جزو نخبگان برتر خواهيد بود - بايد بدانيد که کشور شما در چه موقعيتى قرار داشته و دارد. شما بايد بخصوص تاريخ رژيم گذشته را بدانيد. نسل امروز ما درست نمىداند که انقلاب اسلامى چگونه اين کشور را از چنگال آن رژيم خلاص کرده است. اين را ما که با همهى پوست و گوشت و همهى هستى خود آن رژيم را حس کرديم، خوب مىدانيم. اينها بايد منعکس و گفته شود. البته در اين زمينه، چيزهايى هم نوشته شده است. ... ما چنين رژيمى را پشت سر گذاشتيم. پدر او چرا روى کار آمده بود؟ چون يک کودتاى انگليسى شده بود و آنها اينطور خواسته بودند. شما بايد اينها را بدانيد. شما بايد تاريخ کودتاى رضاخان در اسفند 1299، بعد رسيدنش به سلطنت در 1303، بعد جانشين شدن محمدرضا را بدانيد. البته در تلويزيون هم برنامههاى خوبى گذاشتند و اينها را تشريح کردند. در کتابهايى هم اين مطالب نوشته شده است.»(4) در مطالعه تاريخ بايد به کتابهايي مراجعه کرد که موثق و امين باشد: «من نمىدانم شما چقدر از تاريخ معاصر اطلاع داريد و چقدر آن را خواندهايد. چقدر خوب است که شما در تابستان که قدرى فراغت پيدا مىکنيد، واقعا برنامهريزى کنيد و قدرى از تاريخ معاصر، از جمله همين قضيهى تنباکو را مطالعه کنيد. کتابهايى هم دربارهى اين موضوع نوشته شده که مناسبت است آنها را بخوانيد. البته مطالعهى کتابهاى امين را مىگويم. بعضيها هستند که چون پاى روحانيت و دين در ميان است، از عنادى که با دين دارند، حاضر نيستند به افتخار به اين بزرگى اعتراف کنند و آن را مطرح نمايند.»(5) ...................... سيد مهدي موسوي گروه حوزه علميه تنظيم حسن رضايي گروه حوزه علميه ................ 1- مرتضي مطهري، انسان و ايمان، مجموعه آثار، ج2، ص69. 2- آل عمران: 137. 3- بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در ديدار عمومى مردم لار19/02/1387 4- بيانات در جلسهى پرسش و پاسخ دانشجويان دانشگاه صنعتى اميرکبير22/12/1379 5- بيانات در جمع دانشجويان دانشگاه تهران22/02/1377