آيت الله ميرزامحمدهاشم خوانساري زندگي نامه حاج ميرزا محمدهاشم فرزند حاج ميرزا زين العابدين (سبط مير کبير و سيد خوانساري) يکي از اساتيد علما و مراجع بزرگ شيعيان در شهر اصفهان بود. معظم له اخوي صاحب روضات الجنات و داماد سيد صدر الدين اصفهاني بود که در رديف مراجع بزرگ اوايل قرن چهاردهم قرار گرفت. ميرزاي مذکور با ميرزاي آشتياني، ميرزاي شيرازي، ميرزاي رشتي، آخوند خراساني و سيدالحکماي تبريزي معاصر بود. اين بزرگواران پس از فوت استادشان شيخ انصاري رحمة الله عليه به ترتيب در رأس حوزه هاي اصفهان، تهران، سامرا، نجف اشرف و آذربايجان در خدمت به اسلام و مسلمين و تدريس و تربيت علما مشغول بودند. ميرزا محمد هاشم در سال 1235 در شهر خوانسار متولد شد و به دوران کودکي به اتفاق خانواده عازم اصفهان گرديد. در بدو امر از شاگردان برادر حاج ميرزا محمد باقر و پدر بزرگوارش بود، سپس چند سال از محضر سيد صدر الدين عاملي (پدر زنش) و مرحوم سيد حسن مدرس بهره مند بود و خود در حوزه اصفهان قريب الاجتهاد بود که چند سالي نيز در نجف اشرف از کرسي درس شيخ انصاري رحمة الله عليه و ديگر اعلام بزرگ به درجه استادي و مقام اجتهاد نائل آمد و از اعلام بزرگ عتبات و اصفهان به اخذ اجازه روايت و نيل به درجه اجتهاد موفق گرديد. مرحوم حاج ميرزا محمدهاشم بيشتر سنوات عمر او در اصفهان سپري شد. حدود پنجاه سال در اصفهان به تدريس خارج فقه و اصول (و علم حديث و رجال و کلام و تفسير) مبادرت مي نمود. و آيات و اعلامي از قبيل: شيخ هادي تهراني، سيد محمد کاظم يزدي، آقا شريعت اصفهاني، سيد ابو تراب خوانساري و... از کرسي درس او در اصفهان بهره مند گرديده به درجه علمي و استادي رسيدند. حاج ميرزا محمدهاشم به صاحب مباني الاصول شهرت دارد. اين کتاب در اصول فقه است. از آثار ديگر او: منظومه در فقه و اصول، مقالات لطيفيه، جواهر العلوم، اصول آل رسول، ميزان انساب، چهل حديث، رساله در فضيلت نماز اول وقت و رسائلي در صوم و صلوة مناسک حج و حرمت ذبح اهل کتاب است. سيد خوانساري مذکور کتاب دره سيد بحرالعلوم و کتاب رياض المسائل سيد علي طباطبائي را شرح و حاشيه نمود که از اين آثار او احاطه به دانش هاي او مشهود است. سرانجام در هفده رمضان سال 1318 وفات کرد و به کنار خير الاوصياء مدفون شد. منبع: سايت نيکان تهيه و تنظيم: فريادرس گروه حوزه علميه